Բացառիկ. ԵՄ օրենսդիրները սառեցնում են ԵՄ – ԱՄՆ առևտրային համաձայնագիրը Թրամփի մաքսատուրքերի սպառնալիքից հետո

Այս քայլը կսրի Բրյուսելի և Վաշինգտոնի միջև լարվածությունը գագաթնաժողովից առաջ, որտեղ ԵՄ առաջնորդները պատրաստվում են կշռադատել Թրամփի սրվող սպառնալիքներին իրենց արձագանքը։

Եվրոպացի օրենսդիրները չորեքշաբթի օրը համաձայնել են անորոշ ժամանակով սառեցնել անցյալ ամռանը կնքված ԵՄ-ԱՄՆ առևտրային համաձայնագիրը՝ ուժեղացնելով ճնշումը տրանսատլանտյան հարաբերությունների վրա այն բանից հետո, երբ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը սպառնացել է նոր մաքսատուրքեր սահմանել մի քանի եվրոպական երկրների նկատմամբ, որոնք մերժում են նրա պնդումը, որ ԱՄՆ-ն պետք է միացնի Գրենլանդիան։

Համաձայնագիրը կնքվել է անցյալ տարի՝ շաբաթներ տևած առևտրային լարվածությունից հետո, որը առաջացել էր Թրամփի իշխանության վերադառնալուց հետո կիրառած ագրեսիվ մաքսատուրքային քաղաքականության պատճառով։ Չնայած քաղաքական համաձայնագիրը համաձայնեցված էր, գործարքը դեռևս պահանջում էր Եվրախորհրդարանի կողմից պաշտոնական իրականացում։

Գործը քննարկող առաջատար Եվրախորհրդարանի պատգամավորները հանդիպել են չորեքշաբթի կեսօրին և որոշել են կասեցնել գործընթացը՝ պաշտոնապես հետաձգելով քվեարկությունը, որը նախատեսված էր հաջորդ շաբաթ խորհրդարանի միջազգային առևտրի հանձնաժողովում։

Լարվածությունն ավելի սրվեց այն բանից հետո, երբ Թրամփը սոցիալական ցանցերում հայտարարեց, որ փետրվարից Դանիայի, Շվեդիայի, Նորվեգիայի, Ֆրանսիայի, Գերմանիայի, Նիդեռլանդների, Ֆինլանդիայի և Միացյալ Թագավորության վրա 10% սակագին կսահմանի մինչև «Գրենլանդիայի ամբողջական և ամբողջական գնման համաձայնագրի կնքումը»։ Եթե համաձայնության չհասնեն, մինչև հունիսը սակագինը կբարձրանա մինչև 25%։

Գերմանիացի Եվրախորհրդարանի պատգամավոր Բերնդ Լանգեն (Սոցիալ-դեմոկրատներ), որը նախագահում է Խորհրդարանի առևտրի հանձնաժողովը, չորեքշաբթի օրը հայտարարեց, որ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը «կարծես թե չի վերանայել իր դիրքորոշումը» Դավոսում ելույթից հետո։ «Մենք կերկարաձգենք ընթացակարգը, մինչև Գրենլանդիայի հարցում պարզություն լինի», – լրագրողներին ասաց նա։

Եվրախորհրդարանի պատգամավորները սպառնալիքը համարում են ԵՄ-ԱՄՆ համաձայնագրի խախտում, որն արդեն իսկ 15% ԱՄՆ սակագներ է սահմանում ԵՄ ապրանքների վրա, միաժամանակ պարտավորեցնելով դաշինքին կրճատել իր սեփական սակագները ԱՄՆ արդյունաբերական ներմուծման վրա մինչև 0%։

Խորվաթ Եվրախորհրդարանի անդամ Ժելյանա Զովկոն, որը զբաղվում է այս գործով ԵԺԿ-ի կողմից ասաց. «Գործարքը կասեցված է, մինչև մենք տեսնենք ԱՄՆ-ի պատրաստակամությունը լրջորեն վերստին համագործակցել մեզ հետ և դադարեցնել սակագնային սպառնալիքները»։

Օրենսդիրները առաջիկա օրերին պատրաստվում էին համաձայնագրում փոփոխություններ կատարել, որոնցից շատերն այն արդեն որակել էին որպես անհավասարակշիռ՝ ԱՄՆ-ի օգտին: Շաբաթ օրը խորհրդարանի հիմնական քաղաքական խմբերի՝ ԵԺԿ-ի, Սոցիալ-դեմոկրատների և «Renew»-ի առաջնորդները կոչ էին արել կասեցնել համաձայնագիրը։

ԵՄ առաջնորդները կհանդիպեն հինգշաբթի երեկոյան՝ պատրաստելու դաշինքի պատասխանը Թրամփի սպառնալիքներին, որոնք շատերը համարում են շանտաժի մի ձև։

ԵՄ-ի հարկադրանքի դեմ պայքարի գործիքի, որը հայտնի է նաև որպես «առևտրային բազուկա», հնարավոր կիրառման հարցը վերջին օրերին բարձրացվել է մի քանի անդամ պետությունների, այդ թվում՝ Ֆրանսիայի և Գերմանիայի կողմից։

Խորհրդարանը, ինչպես սպասվում է, կքննարկի այս հարցը երկուշաբթի օրը: Քննարկումներին ծանոթ աղբյուրը ասել է, որ չորեքշաբթի օրվա հանդիպմանը օրենսդիրները չեն կարողացել համաձայնության գալ, չնայած Լանգեն ասել է, որ վստահ է, որ համաձայնագիր կգտնվի մինչև հաջորդ շաբաթ։