Աշխարհի դիտորդներին ապշեցնող գործողության շրջանակներում ԱՄՆ ուժերը Կարակասում ձերբակալեցին Վենեսուելայի նախագահին և նրա կնոջը և տեղափոխեցին Նյու Յորք, որտեղ նրանց կառաջադրվի քրեական մեղադրանք։
Սկզբում Մադուրոն, ապա Վենեսուելան. Վենեսուելայի նախագահ Նիկոլաս Մադուրոյի և նրա կնոջ՝ Սիլիա Ֆլորեսի անսպասելի ձերբակալությունից հետո, որին մասնակցել են ԱՄՆ զինված ուժերի մի քանի ստորաբաժանումներ, նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարեց, որ Վաշինգտոնը ժամանակավորապես կստանձնի հարավամերիկյան երկրի կառավարումը։
«Մենք կառավարելու ենք երկիրը մինչև այն պահը, երբ կարողանանք իրականացնել անվտանգ, պատշաճ և արդարացի անցում», – շաբաթ օրը Ֆլորիդայի իր Մար-ա-Լագո հանգստավայրում տեղի ունեցած մամուլի ասուլիսում ասաց Թրամփը։
«Մենք չենք կարող ռիսկի դիմել, որ Վենեսուելան ստանձնի ինչ-որ մեկը, որը չի մտածում Վենեսուելայի ժողովրդի բարօրության մասին»։
Թրամփը հավելեց, որ ԱՄՆ-ն կկառավարի Վենեսուելան «խմբի հետ» և «կնշանակի տարբեր մարդկանց» պատասխանատուների՝ մատնանշելով պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոյին, պաշտպանության նախարար Փիթ Հեգսեթին և իր հետևում կանգնած Շտաբների պետերի միացյալ կոմիտեի նախագահ, գեներալ Դեն Քեյնին։
Այնուամենայնիվ, Թրամփը մանրամասներ չհայտնեց՝ չնայած լրագրողների բազմիցս տրվող հարցերին։
Մի պահ նա պնդեց, որ Վենեսուելայի փոխնախագահ Դելսի Ռոդրիգեսը «հենց նոր երդվել է» որպես Մադուրոյի իրավահաջորդ և ասաց, որ նա «պատրաստ է անել այն, ինչ մենք կարծում ենք, որ անհրաժեշտ է Վենեսուելան կրկին մեծ դարձնելու համար»։
Այնուամենայնիվ, Վենեսուելայի կառավարությունը չի հայտարարել, որ Ռոդրիգեսը երդվել է։
Թրամփի հայտարարությունը նշանավորում է ԱՄՆ միջամտության զանգվածային սրացում՝ ամիսներ շարունակվող ենթադրություններից հետո, թե արդյոք Վաշինգտոնը իրականում կներխուժի երկիր, և ինչպիսին կլինեն ԱՄՆ վարչակազմի անցումային ծրագրերը։ «Մենք չենք վախենում ցամաքային զորքերից», – ասաց Թրամփը։
«Մենք մեր շատ խոշոր ամերիկյան նավթային ընկերություններին, որոնք աշխարհի ամենամեծերն են, կուղարկենք, միլիարդավոր դոլարներ կծախսեն, կվերանորոգեն վատ վնասված ենթակառուցվածքները, նավթային ենթակառուցվածքները և կսկսեն գումար վաստակել երկրի համար», – ավելացրեց նա։
«Եվ մենք պատրաստ ենք երկրորդ և շատ ավելի մեծ հարձակում իրականացնել, եթե դա անհրաժեշտ լինի»։
Նույն մամուլի ասուլիսում ԱՄՆ պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոն մերժեց այն միտքը, որ Վենեսուելայում գործողությունը պահանջում է Կոնգրեսի հաստատում։
Փոխարենը, Ռուբիոն այն նկարագրեց որպես ԱՄՆ զինված ուժերի կողմից աջակցվող իրավապահ մարմինների գործողություն, որի համար Կոնգրեսի մասնակցությունը անհրաժեշտ չէր։
Հարվածը «այնպիսի առաքելություն չէր, որի մասին կարելի է Կոնգրեսին տեղեկացնել», – ասաց Ռուբիոն։
«Նիկոլաս Մադուրոյին մեղադրանք է առաջադրվել 2020 թվականին Միացյալ Նահանգներում։ Նա Վենեսուելայի օրինական նախագահը չէ», – շարունակեց Ռուբիոն։
«Նա ամերիկյան արդարադատության փախստական է՝ 50 միլիոն դոլար պարգևատրմամբ։ Կարծում եմ՝ մենք հիմա 50 միլիոն դոլար ենք խնայում», – ավելացրեց նա։
Միանալով՝ Թրամփը ենթադրեց, որ վարչակազմը չի տեղեկացրել Կոնգրեսին, քանի որ հարվածի ծրագրերը կարող էին արտահոսել։
Վաշինգտոնի քաղաքական ընդդիմությունը շտապեց քննադատել Թրամփի քայլերը Վենեսուելայում՝ առանց Մադուրոյին արդարացնելու։
«Եթե Միացյալ Նահանգները պնդում է իր իրավունքը՝ ռազմական ուժ կիրառել՝ ներխուժելու և գերի վերցնելու օտարերկրյա առաջնորդներին, որոնց մեղադրում է հանցավոր վարքագծի մեջ, ապա ի՞նչն է խանգարում Չինաստանին նույն իշխանությունը պահանջել Թայվանի ղեկավարության նկատմամբ: Ի՞նչն է խանգարում Վլադիմիր Պուտինին նմանատիպ արդարացումներ ներկայացնել Ուկրաինայի նախագահին առևանգելու համար», – հայտարարության մեջ ասել է Սենատի հետախուզության հարցերով հատուկ հանձնաժողովի փոխնախագահ, դեմոկրատ սենատոր Մարկ Ուորները։
«Երբ այս սահմանը հատվի, համաշխարհային քաոսը զսպող կանոնները կսկսեն փլուզվել, և ավտորիտար ռեժիմները առաջինը կշահագործեն դա», – հավելել է նա։
«Այս որոշման հիմքում ընկած երեսպաշտությունը հատկապես ցայտուն է», – շարունակել է Ուորները՝ Վենեսուելայի գործողությունը համեմատելով Թրամփի կողմից Հոնդուրասի նախկին նախագահ Խուան Օռլանդո Էռնանդեսին ներման արժանացնելու հետ, որը ԱՄՆ դատարանում դատապարտվել էր թմրանյութերի ապօրինի շրջանառության լուրջ մեղադրանքներով։
«Այնուամենայնիվ, այժմ վարչակազմը պնդում է, որ նմանատիպ մեղադրանքները արդարացնում են ռազմական ուժի կիրառումը մեկ այլ ինքնիշխան պետության դեմ: Դուք չեք կարող հավաստիորեն պնդել, որ թմրանյութերի ապօրինի շրջանառության մեղադրանքները պահանջում են ներխուժում մեկ դեպքում, մինչդեռ ներում է շնորհում մեկ այլ դեպքում»։
Թրամփին աջակցություն է ցուցաբերել Կոնգրեսի Հանրապետական կուսակցությունը։ Սենատի զինված ուժերի հանձնաժողովի նախագահ, սենատոր Ռոջեր Ուիքերը կարճ հայտարարություն է տարածել, որում գովաբանել է Թրամփին «հաջող առաքելություն պատվիրելու համար»։
Թրամփին աջակցություն է հայտնել Կոնգրեսի Հանրապետական կուսակցությունը: Սենատի զինված ուժերի կոմիտեի նախագահ, սենատոր Ռոջեր Ուիքերը կարճ հայտարարություն է տարածել, որում գովաբանել է Թրամփին Մադուրոյին ձերբակալելու և նրան ԱՄՆ-ում արդարադատության առաջ կանգնեցնելու «հաջող առաքելություն» պատվիրելու համար։
«Այս ձերբակալությունը Թրամփի վարչակազմի կողմից Մադուրոյի կողմից վերահսկվող նարկոհեռասպանական կազմակերպությունները քայքայելու ամիսներ տևած ջանքերի գագաթնակետն էր», – հավելել է Ուիքերը։
«Վենեսուելայի ժողովուրդը պետք է այժմ արագ գործի՝ իր երկիրը խաղաղության և բարգավաճման ուղու վրա վերադարձնելու համար, ինչը կօգտակար լինի բոլոր հարևանների համար», – ասել է Ուիքերը։
Վենեսուելայում գործողությունը կարող է երկրում հսկայական փոփոխությունների շրջան սկսել, էլեկտրոնային փոստով ուղարկված հայտարարության մեջ ասել է Defense Priorities վերլուծական կենտրոնի աշխատակից Դանիել ԴեՊետրիսը: «Դեռ պարզ չէ, թե երկարաժամկետ հեռանկարում այդ փոփոխությունը դրական կլինի, թե բացասական», – հավելել է նա։
«Վենեսուելայի զինված ուժերի պառակտումը, երկրում հանցավոր խմբավորումների ընդլայնումը, քաղաքացիական պատերազմը և ավելի վատ ավտոկրատի ի հայտ գալը բոլորն էլ հնարավոր սցենարներ են: Այս բոլորից ոչ մեկը լավ չի լինի տարածաշրջանային կայունության կամ ԱՄՆ-ի շահերի համար իր ազդեցության ոլորտում», – ասաց ԴեՊետրիսը։
Վերջին մի քանի ամիսների ընթացքում Թրամփի վարչակազմի կողմից Մադուրոյի վրա ճնշում գործադրելու հիմնավորումը բազմիցս փոխվել է։
Արդարացումները տատանվում էին թմրանյութերի ապօրինի շրջանառության դեմ պայքարից և նավթային ռեսուրսների վերադարձից, որոնք Վենեսուելան ենթադրաբար գողացել էր ԱՄՆ-ից, մինչև ժողովրդավարության անվան տակ ավտորիտար կառավարության տապալումը։
Յուրաքանչյուր դեպքում Վենեսուելան նկարագրվել է որպես ԱՄՆ անվտանգությանը ուղղակի սպառնալիք Արևմտյան կիսագնդում։
«Սակայն սա չափազանց մեծ հեղինակություն է հաղորդում Մադուրոյի ռեժիմին: Իրականում Վենեսուելան սնանկացած պետություն է, որի տնտեսությունը վերջին տասնամյակում կտրուկ անկում է ապրել», – ասաց ԴեՊետրիսը։
Բաց մի թողեք
ԱՄՆ-ն չի կառավարելու Վենեսուելան, բայց կպահանջի քաղաքականության փոփոխություն՝ նավթային շրջափակման միջոցով․ Լուսանկարներ
Ձերբակալվել է Մադուրոն, բայց սուգ է Կուբայում․ Կուբան «պատրաստ է անկման»
ԱՄՆ հատուկջոկատայինները սառնասրտորեն սպանել են Մադուրոյի թիկնապահներին