Հիշում ենք։ Պահանջում ենք։ Եվ շարունակում ենք ․․․

Այս օրը՝ ապրիլի 24-ը, պարզապես օր չէ օրացույցում։ Այն մի դուռ է, որ բացվում է դեպի հիշողության ամենածանր, ամենախոր շերտերը։ Այնտեղ, որտեղ լռությունը երբեմն ավելի բարձր է խոսում, քան ամենաբարձր ճիչը։

1915 թվականի այդ գիշերը Հայոց ցեղասպանությունը չսկսվեց, բայց ստացավ իր ամենախորհրդանշական հարվածներից մեկը․ ձերբակալվեցին և ոչնչացվեցին հայ մտավորականության լավագույն ներկայացուցիչները։ Այդ օրը լռեցրին մի ամբողջ ժողովրդի միտքը, նրա խոսքը, նրա մշակույթը։ Այդ օրը լռեցրին ոչ միայն մարդկանց, այլև ապագան։

Գրիգոր Զոհրապ – խոսքի նուրբ վարպետ, ով հավատում էր օրենքին ու արդարությանը։

Ռուբեն Սևակ – բանաստեղծ, որի տողերում կյանքն էր հոսում։

Սիամանթո – մի ձայն, որ ճեղքում էր լռությունը և կոչ էր անում տեսնել ճշմարտությունը։

Նրանք սպանվեցին ոչ միայն որպես անհատներ, այլ որպես մի ամբողջ ժողովրդի մտածողություն, ստեղծագործ ուժ, հիշողություն։ Բայց պատմությունը չի ավարտվում սպանությամբ։ Որովհետև հիշողությունը՝ չի սպանվում։

Այսօր մենք կանգնած ենք ոչ միայն որպես սգացողներ, այլ որպես վկաներ։ Մենք կրում ենք այդ պատմությունը մեր մեջ՝ որպես վերք, բայց նաև որպես ուժ։ Մեր լռությունը լռություն չէ․ այն խոստում է՝ չմոռանալու։

Մեր ցավը միայն ցավ չէ․ այն հիշեցում է աշխարհին, որ արդարությունը չի կարող հավերժ հետաձգվել։

Ապրիլի 24-ը մեզ ստիպում է նայել ոչ միայն անցյալին, այլ նաև մեզ։ Ի՞նչ ենք անում մենք այդ հիշողության հետ։ Դարձնո՞ւմ ենք այն պարզապես ողբ, թե՞ վերածում ենք արժանապատիվ գոյության, ստեղծագործության, շարունակության։ Քանի դեռ կա հիշողություն՝ կա ժողովուրդ։ Քանի դեռ կա խոսք՝ կա ճշմարտություն։ Քանի դեռ մենք հիշում ենք՝ նրանք ապրում են։

Այսօր մենք խոնարհվում ենք ոչ թե միայն կորստի առաջ, այլ նաև այն կյանքի, որը չհասցրեց ապրել, այն խոսքերի, որոնք չհասցրին գրվել, այն երգերի, որոնք մնացին չերգված։ Եվ հենց այդ պատճառով՝ մենք շարունակում ենք գրել, շարունակում ենք խոսել, շարունակում ենք ապրել։ Որպես պատասխան լռությանը։ Որպես պատասխան մոռացությանը։ Որպես պատասխան պատմությանը։

Հիշում ենք։ Պահանջում ենք։ Եվ շարունակում ենք։

Սիմոն Սարգսյան