Ուկրաինայի և Իսրայելի միջև դիվանագիտական ճգնաժամ է սկսվել այն բանից հետո, երբ Հայֆա ժամանեց ռուսական նավ, որը, ըստ լուրերի, տեղափոխում էր գողացված ուկրաինական հացահատիկ։ Բրյուսելը հայտարարել է, որ պատրաստ է պատժամիջոցներ կիրառել ներգրավված անձանց նկատմամբ։
Եվրամիությունը զգուշացրել է Իսրայելին, որ պատրաստ է պատժամիջոցներ կիրառել նրանց նկատմամբ, ովքեր օգնում և խրախուսում են Ռուսաստանի կողմից օկուպացված տարածքներում գողացված ուկրաինական հացահատիկի առևտուրը, այն բանից հետո, երբ Հայֆա քաղաք ժամանեց հացահատիկով բեռնված նոր նավ։
«ԵՄ-ն ուշադրություն է դարձրել այն հաղորդագրությունների վրա, որ գողացված ուկրաինական հացահատիկ տեղափոխող ռուսական ստվերային նավատորմի նավին թույլատրվել է բեռնաթափվել Իսրայելի Հայֆա նավահանգստում՝ չնայած Ուկրաինայի և Իսրայելի իշխանությունների նախորդ շփումներին այս հարցի շուրջ», – Euronews-ին ասել է Եվրահանձնաժողովի խոսնակը։
«Մենք դատապարտում ենք բոլոր գործողությունները, որոնք նպաստում են Ռուսաստանի անօրինական պատերազմական ջանքերի ֆինանսավորմանը և շրջանցում ԵՄ պատժամիջոցները, և պատրաստ ենք մնում թիրախավորել նման գործողությունները՝ անհրաժեշտության դեպքում ցուցակագրելով երրորդ երկրներում գտնվող անհատներին և կազմակերպություններին», – հավելել է խոսնակը։
«Մենք դիմել ենք Իսրայելի արտաքին գործերի նախարարությանը այս հարցի վերաբերյալ»։
Պանամայի դրոշի ներքո նավի Հայֆա ժամանումը սրել է Ուկրաինայի և Իսրայելի միջև լարվածությունը։ «Պանորմիտիս» անունով նավը, որը ենթադրաբար տեղափոխում էր ավելի քան 6200 տոննա ցորեն և 19000 տոննա գարի, դեռևս չի բեռնաթափվել: Այնուամենայնիվ, այս ամսվա սկզբին թույլատրվել է շարունակել գողացված ուկրաինական հացահատիկի խմբաքանակի նավարկությունը։
Ուկրաինայի նախագահ Վլադիմիր Զելենսկին կոչ է արել Իսրայելին մերժել ռուսական նավը և ասել է, որ իր կառավարությունը կսկսի պատրաստել «համապատասխան պատժամիջոցներ»՝ եվրոպացիների հետ համակարգված՝ նրանց դեմ, ովքեր «փորձում են շահույթ ստանալ այս հանցավոր սխեմայից»։
Կիևը նախկինում խնդրել էր Բրյուսելին կիրառել «բոլոր հնարավոր գործիքները»՝ Մոսկվայի կողմից գողացված հացահատիկի համաշխարհային վաճառքը խափանելու համար, այդ թվում՝ Frontex-ի՝ ԵՄ սահմանային վերահսկողության գործակալության միջոցով։
Իսրայելի արտաքին գործերի նախարար Գիդեոն Սաարը հայտարարել է, որ «Պանորմիտիսը» «կուսումնասիրվի», և ազգային իշխանությունները «կգործեն օրենքի համաձայն»։
ԵՄ մակարդակի պատժամիջոցները պահանջում են 27 անդամ պետությունների միաձայնություն, և մի քանի ռուս անձինք արդեն իսկ ընդգրկվել են սև ցուցակում՝ ուկրաինական հացահատիկի առգրավման պատճառով։ 2024 թվականին դաշինքը համաձայնվեց մաքսատուրքեր սահմանել Ռուսաստանից և Բելառուսից ներմուծվող հացահատիկային ապրանքների վրա՝ գողացված ապրանքների առևտուրը կանխելու համար։
Միաձայնություն, սակայն, դժվար է ապահովել Իսրայելին վերաբերող դեպքերում, որտեղ անդամ պետությունների միջև սուր տարաձայնություններ են մնում։
Այս լուրը հնչում է ԵՄ-Իսրայել հարաբերություններում լարված ժամանակաշրջանում՝ Մերձավոր Արևելքում պատերազմի պատճառով։ Լիբանանում Իսրայելի հարձակումը, որն այժմ դադարեցվել է փխրուն հրադադարի պայմաններում, վերակենդանացրել է ԵՄ-Իսրայել Ասոցացման համաձայնագրի կասեցման վերաբերյալ բանավեճը։
Իսպանիան, Իռլանդիան և Սլովենիան այն երկրների շարքում են, որոնք կոչ են անում պատժիչ միջոցներ ձեռնարկել՝ ի պատասխան Լիբանանի քաղաքների վրա մահացու հարվածների։ Այնուամենայնիվ, Գերմանիան և Իտալիան շարունակում են մնալ անորոշության մեջ, և նրանց աջակցությունը կարևոր կլինի համաձայնագիրը մասնակիորեն կասեցնելու համար անհրաժեշտ որակյալ մեծամասնության համար։
Իսրայելի կողմից պաղեստինցիների նկատմամբ մահապատիժ կիրառող օրենք ընդունելու վերջին քայլը նաև հարցեր է առաջացրել այն մասին, թե արդյոք երկիրը հետևում է համաձայնագրի 2-րդ հոդվածին, որը սահմանում է մարդու իրավունքները հարգելու պարտադիր պարտավորություններ։
Անցյալ տարի Եվրոպական արտաքին գործողությունների ծառայության (EEAS) ներքին վերանայումը պարզեց, որ Իսրայելը խախտել է 2-րդ հոդվածը՝ Գազայում միջազգային իրավունքի համակարգված խախտումների միջոցով։
Բաց մի թողեք
Բրյուսելը պահանջում է «փոխադարձություն» Պեկինի «Արտադրված է Եվրոպայում» քննադատությունից հետո
Բրյուսելը կուժեղացնի իրավական գործողություններ ԵՄ մայրաքաղաքների դեմ՝ փորձելով կրճատել բյուրոկրատիան
Մեծ Բրիտանիայի վարչապետ Սթարմերը խուսափում է Մանդելսոնի ԱՄՆ դեսպանի պաշտոնում նշանակման վերաբերյալ խորհրդարանական հետաքննությունից