Ռուս-վրացական «մեղրամիսը» եթե արդեն չի ավարտվել, ապա սպառվելու վրա է

Ռուսաստանը Վրաստանի իշխանություններին Աբխազիան և Հարավային Օսեթիան վերադարձնելու նույնիսկ որևէ հույս չի տվել և կորցրել է հարաբերությունների կարգավորման հնարավորությունը։

Այդ մասին ադրբեջանական haqqin.az-ի համար հեղինակային հոդվածում գրել է վրացի փորձագետ Վախթանգ Ջոխաձեն՝ մեկնաբանելով ԱՄՆ պետական դեպարտամենտի պատվիրակության Թբիլիսի այցը։

Ըստ Ջոխաձեի, Ռուսաստանը անցնող մեկ տարվա ընթացքում «եռանդուն քննարկել է աբխազական երկաթուղու վերագործարկման հարցը, բայց Վրաստանի կառավարությունը չի համաձայնել»։

Որքանով հասկացվում է, ԱՄՆ պետդեպարտամենտի ներկայացուցիչները Վրաստանի վարչապետ Կոբախիձեի հետ բանակցություններում վստահեցրել են, որ Հայաստանի հարավում TRIPP նախագծի գործարկման ծրագիրը Միացյալ Նահանգների համար «Վրաստանի դերը և նրա հետ ռազմավարական համագործակցությունը չի անտեսում»։

Դատելով վրացական մամուլի հասանելի աղբյուրների հրապարակումներից, նախկին նախագահ Միխեիլ Սաակաշվիլին և նրան «Միասնական ազգային շարժում» կուսակցությունը գործող իշխանություններին սուր քննադատում են «Արևմուտքից երես թեքելու» համար, ինչի հետևանքով «Վրաստանը կորցրել է տրանզիտային բացառիկ երկրի կարևորությունը»։

Ըստ երևույթին, Ռուսաստանը փորձել է «աբխազական երկաթուղու վերագործարկման ծրագիրը» հակադրել TRIPP-ին և գաղափարը զարգացնելու համար ներգրավել է Հայաստանի ընդդիմադիր ուժերին։

Այդ մասին խորհրդարանական ընտրապայքարի մեկնարկին, մասնավորապես, խոսել է երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը։ Վրաստանի վարչապետի գրասենյակը, հակադարձելով ընդդիմության քարոզչությանը, պաշտոնապես հայտարարել է, որ Աբխազիայի տարածքով երկաթուղային հաղորդակցությունը «վերականգնելու հարց չի քննարկվում»։

ԱՄՆ պետական դեպարտամենտի պատվիրակության Թբիլիսի այցը, որ տևել է մայիսի 25-28-ը, վկայում է, որ Ռուսաստանից ճնշումներին դիմակայելու համար Վրաստանը զգացել է Վաշինգտոնի աջակցության կարիքը։

Թրամփի վարչակազմը, ի տարբերություն Եվրամիության, Վրաստանի իշխանություններին կոշտ պահանջներ չի ներկայացրել։ Կարելի է ենթադրել, որ Միացյալ Նահանգները «Վրացական երազանքի» կառավարության «ավտորիտար հակումների» առջև «աչք է փակում», որպեսզի Վրաստանը հարկադրված չլինի Ռուսաստանին զիջումներ անել։

Հունիսի 2-ին ԱՄՆ պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոն Սենատի պրոֆիլային հանձնաժողովում լսումների ժամանակ հրապարակայնացրել է, որ Ռուսաստանը ԱՄՆ-ի և Հայաստանի միջև ռազմավարական համագործակցության հեռանկարի համար «ուրախ» չէ։

Ռուբիոն նաեւ ասել է, որ Մոսկվան կցանկանար, որ Փաշինյանը խորհրդարանական ընտրություններում պարտվեր։ Այս ֆոնին Հայաստանի ընդդիմությունը և նրա հետ աֆիլացված փորձագետները գուժում են «Մեղրիի հանձնումը»։

Հունիսի 2-ի հեռուստաբանավեճում արտաքին գործերի նախարար Արարատ Միրզոյանը մասնակիորեն բացահայտել է նոյեմբերի 9-ի փաստաթղթի 9-րդ կետի «գաղտնագիրը» և հավստիացրել, որ «արտատարածքային միջանցքի» այդ ծրագիրը մնացել է անցյալում, «չի լինելու»։

Նույն օրը Հայաստանի գործարարները հատել են Թուրքիայի հետ սահմանը և Կարսում թուրք գործընկերների հետ քննարկել ուղղակի առեւտրի կազմակերպման հետ կապված հարցեր։ Հունիսի 2-ին կայացել է Հայաստանի վարչապետի և Թուրքիայի նախագահի հեռախոսազրույցը։

Անշուշտ, վաղ է խոսել Հայաստանի ապաշրջափակման և եվրոպական շուկաներ հայկական գյուղատնտեսական և այլ ապրանքների մուտքի մասին, բայց Ռուսաստան արտահանումներին այլընտրանքի հրապարակայնացումը ինքնին քաղաքական ռեսուրս է։

Վրաստանի վարչապետի և կառավարության առանցքային անդամների հետ ԱՄՆ պետդեպարտամենտի պատվիրակության բանակցությունները, կարելի է ասել, նաև Հայաստանի մասին են գոնե այն իմաստով, որ ուղղված են TRIPP ծրագրի հանդեպ Թբիլիսիի «անհանգստությունների փարատմանը»։

Այդ բացառիկ հնարավորությունը պետք է ամրապնդվի հունիսի 7-ի քվեարկության արդյունքներով։ Հակառակ դեպքում Հայաստանի համար դիմակայության «ճակատ կբացվի» ոչ միայն Ադրբեջանի և Թուրքիայի, այլև Վրաստանի հետ, որովհետև ռուս-վրացական «մեղրամիսը» եթե արդեն չի ավարտվել, ապա սպառվելու վրա է, մայիսի 9-ին Վլադիմիր Պուտինը Հարավային Օսեթիայի «նախագահ» Գագլոևի հետ «համապարփակ ինտեգրացիայի» մասին համաձայնագիր է ստորագրել։

Տեսանելի ապագայում տեղաշրջանը «կինտեգրվի» Անանիա-Հյուսիսային Օսեթիային, այսինքն՝ ՌԴ մաս կկազմի։