ԵՄ օրենսդիրները հանձնաժողովին ասում են՝ արգելափակեք ՄՔԴ-ի նկատմամբ ԱՄՆ պատժամիջոցները

ԱՄՆ պատժամիջոցների ավտոմատ կիրառումը «սկսվում է այն ժամանակներից, երբ մենք կարծում էինք, որ ամերիկացիները դեռևս մեր ընկերներն են», – ասել է հոլանդացի օրենսդիր Դիրկ Գոտինկը։

ԵՄ օրենսդիրները կոչ են անում հանձնաժողովին արգելել եվրոպական ընկերություններին և բանկերին կիրառել ԱՄՆ պատժամիջոցները, քանի որ Վաշինգտոնը քննարկում է Միջազգային քրեական դատարանի նկատմամբ պատժամիջոցներ կիրառելու հարցը՝ Իսրայելի նկատմամբ նրա գործողությունների համար։

ԱՄՆ-ն արդեն թիրախավորել է դատարանի ինը դատավորների և չորս դատախազների, այն բանից հետո, երբ Նիդեռլանդներում գտնվող հաստատությունը Իսրայելի վարչապետ Բենիամին Նեթանյահուի ձերբակալման օրդեր է տվել։

«Իր արժեքները պաշտպանելու համար [ԵՄ-ն] պետք է պաշտպանի ՄՔԴ-ն և այնտեղ աշխատող մարդկանց։ Դա նշանակում է… ակտիվացնել արգելափակման օրենքը», – երկուշաբթի երեկոյան տնտեսական հանձնաժողովի փակ նիստից հետո ասել է աջ կենտրոնամետ Եվրոպական ժողովրդական կուսակցության հոլանդացի օրենսդիր Դիրկ Գոտինկը։

ԱՄՆ պատժամիջոցները Հաագայում գտնվող ՄՔԴ-ի նկատմամբ կառաջացնեն բազմաթիվ գործառնական մարտահրավերներ, ինչպիսիք են անձնակազմի վարձատրությունը, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ծառայություններին հասանելիությունը և կալանավայրերի պահպանումը։ Արգելափակող օրենքը կարող է պաշտպանել դատարանը՝ կանխելով եվրոպական ընկերություններին հետևել ԱՄՆ պատժամիջոցներին։

Գերմանիայի արտաքին գործերի նախարար Յոհան Վադեֆուլը երկուշաբթի օրը այցելել է Միջազգային քրեական դատարան՝ իր աջակցությունը հայտնելու համար։ Նրա ելույթը նշանակալի էր՝ հաշվի առնելով Գերմանիայի կողմից Իսրայելին ցուցաբերվող աջակցությունը։

Ինչպես հայտնում է AP-ն, Վադեֆուլի հետ համատեղ մամուլի ասուլիսի ժամանակ Նիդերլանդների արտաքին գործերի նախարար Թոմ Բերենդսենը «արգելափակող կանոնակարգը» (blocking statute) որակել է որպես «միջուկային տարբերակ» (ծայրահեղ միջոց)։ Արտաքին գործերի նախարարությունը հայտնել է, որ Նիդերլանդների կառավարությունը կապի մեջ է Եվրահանձնաժողովի հետ՝ ապահովելու դրա արագ կիրարկումը։

Տնտեսական հարցերի հանձնաժողովի լսումների ժամանակ ելույթ ունենալով՝ ֆրանսիացի դատավոր Նիկոլա Գիյուն ասել է. «Խնդիրն այն է, թե արդյոք մենք լինելու ենք ժողովրդավարական հասարակություն 21-րդ դարում», և հավելել. «Արդյոք Եվրոպայում գործելո՞ւ է օրենքի գերակայությունը»։

«Մենք հայտնվել ենք «Ալ-Քաիդայի» և «Դաեշի» ահաբեկիչների արանքում, ընդ որում՝ նույն ցուցակում ներառված են նաև կլեպտոկրատներ և թմրանյութերի միջազգային ապօրինի շրջանառությամբ զբաղվողներ»։

Գիյուն Միջազգային քրեական դատարանի (ՄՔԴ) այն 13 պաշտոնյաներից մեկն է, որոնց նկատմամբ ԱՄՆ-ն պատժամիջոցներ է կիրառել. ցուցակում է նաև դատարանի նախագահ, ճապոնացի Տոմոկո Ականեն։

Ֆրանսիացի սոցիալիստ և տնտեսական հարցերի հանձնաժողովի նախագահ Օրոր Լալյուկն ասել է. «Այն, ինչ տեղի է ունենում… լուրջ փորձություն է Եվրոպայի համար։ Սա նաև մեր քաղաքական կամքի փորձությունն է։ Արդյոք մենք ցանկանո՞ւմ ենք հրաժարվել մեր արժեքներից, թե՞ ոչ»։ Նա կոչ է արել Եվրահանձնաժողովին միջամտել ամենաբարձր քաղաքական մակարդակով։

«Մենք գիտենք, որ ԱՄՆ վարչակազմը գործում է միայն հստակ ազդանշանների դեպքում», – համաձայնել է Գոտինկը։ – «Մեզ անհրաժեշտ է Եվրահանձնաժողովի կողմից առաջնորդություն»։

Հոլանդացի քաղաքական գործիչը պնդեց, որ խոշոր խնդիրներից մեկը եվրոպական ֆինանսական ընկերությունների կողմից Վաշինգտոնի սահմանած պատժամիջոցների չափից ավելի խիստ կիրառումն է։

«Եվրոպայում գործող բանկերն ավտոմատ կերպով կիրառում են ամերիկյան պատժամիջոցները՝ առանց որևէ հարցադրման։ Մեկ կամ մի քանի ժամվա ընթացքում ձեր հաշիվը կարող է արգելափակվել», — ասաց նա։

«Այդ ավտոմատ մոտեցումը գալիս է այն ժամանակներից, երբ մենք կարծում էինք, թե ամերիկացիները դեռ մեր բարեկամներն են։ Իհարկե, մենք ընդունում ենք ամերիկացիների սահմանած պատժամիջոցները. չէ՞ որ նրանք ազատագրեցին մեր մայրցամաքը։ Սակայն այդ ժամանակներն անցել են, և մենք պետք է դադարենք ավտոմատ կերպով հետևել Պետդեպարտամենտին՝ հաշվի առնելով նաև այն քաղաքականությունը, որն այժմ մշակվում է այնտեղ»։

Նրանց ձայները համալրում են եվրոպացի քաղաքական գործիչների աճող խմբին, որոնք պաշտպանում են այդ դատարանը՝ կառույց, որն աշխարհում 125 անդամ երկիր ունի։