Զենք արտադրողը կոչ է անում Եվրոպային թույլ տալ պաշտպանական ընկերություններին ոչնչացնել թշնամական անօդաչու թռչող սարքերը

Զենք արտադրողներին պետք է վերաբերվել որպես կարևորագույն ենթակառուցվածքների, ասել է KNDS-ի բարձրաստիճան ղեկավարը։

ՓԱՐԻԶ — Կառավարությունները պետք է փոխեն օրենքները՝ թույլ տալով պաշտպանական ընկերություններին ոչնչացնել իրենց գործարանների վրայով թռչող կասկածելի անօդաչու թռչող սարքերը, ասել է ֆրանս-գերմանական զենք արտադրող KNDS-ի ավագ ղեկավարը։

Զանգը, որը KNDS-ը նախատեսում է հասցնել Բրյուսել, տեղի է ունենում եվրոպական զենք արտադրողներին ուղղված հրդեհների, դիվերսիոն փորձերի և լրտեսության դեպքերի ալիքի ֆոնին, որոնցից մի քանիսը կապված են Ռուսաստանի հետ։

«Լավ կլիներ, եթե ազգային օրենսդրությունը թույլ տար պաշտպանական ընկերություններին պաշտպանվել անօդաչու թռչող սարքերից, մասնավորապես՝ առաջին դեմքից դիտվող անօդաչու թռչող սարքերից, որոնք անցնում են շերտավոր հակաօդային պաշտպանության միջով», – հարցազրույցում ասել է KNDS-ի միջազգային զարգացման գծով գործադիր փոխնախագահ Մարսել Գրիշնիգտը։

Ներկայումս «միակ բանը, որ կարող ենք անել, տեղական իշխանություններին զգուշացնելն ու նրանցից միջոցներ ձեռնարկելը խնդրելն է։ Ակնհայտ է, որ հաճախ դա արդեն ուշ է լինում, և վնասն արդեն հասցված է լինում», — հավելել է նա։ «Մենք ինքներս ենք մշակում և արտադրում հակազդման միջոցներ։ Դրանք կարող են կիրառվել մեր սեփական օբյեկտները պաշտպանելու համար, սակայն դրա համար անհրաժեշտ է ունենալ համապատասխան իրավական թույլտվություն»։

Նման համակարգերը կարող են կա՛մ խզել անօդաչու թռչող սարքի կապն օպերատորի հետ՝ ստիպելով այն վայրէջք կատարել կամ հեռանալ, կա՛մ ֆիզիկապես խոցել այն օդում։ Եվրոպական շատ երկրներում անօդաչուների դեմ պայքարի համակարգեր շահագործելու թույլտվություն ունեն միայն իրավապահ մարմիններն ու զինված ուժերը, այլ ոչ թե մասնավոր ընկերությունները։

Բարձրաստիճան ղեկավարները, այդ թվում՝ Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնը և Լեհաստանի վարչապետ Դոնալդ Տուսկը, զգուշացրել են, որ երկրները պետք է պատրաստ լինեն Մոսկվայի կողմից աճող սպառնալիքներին, քանի որ Կրեմլն ուժեղացնում է ճնշումը Ուկրաինայի դաշնակիցների վրա։

Անցյալ շաբաթ Էստոնիան Ռուսաստանի հետախուզությանը մեղադրեց օգոստոսին զենք արտադրող «Milrem Robotics» ընկերության դեմ իրականացված հրկիզման համար պատասխանատու լինելու մեջ։ Լեհաստանը, Գերմանիան, Սլովակիան, Իտալիան, Բուլղարիան և այլ երկրներ նույնպես հետաքննում են զենքի գործարաններում տեղի ունեցած կասկածելի միջադեպերը. դրանցից շատերը զենք և զինամթերք են մատակարարում Ուկրաինային։

«Եվրոպական երկրներում գտնվող զենքի գործարանները, որոնք զենք են արտադրում Ուկրաինայի համար, Ռուսաստանի համար պոտենցիալ ռազմական թիրախներ են», – չորեքշաբթի օրը հայտարարել է Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարության խոսնակ Մարիա Զախարովան։ «Չպետք է ենթադրել, որ Ուկրաինայի տարածքից դուրս գտնվող ռազմական օբյեկտները, որոնք զենք են արտադրում Կիևի վարչակարգի համար, անվտանգ կլինեն։ Նրանք, ովքեր այդպես են կարծում, սխալվում են»։

«Ժամանակի շռայլություն» չկա

ԵՄ-ն և ՆԱՏՕ-ն արձագանքում են, սակայն Գրիսնիգտը նախազգուշացրել է, որ դա ժամանակ կպահանջի։

Եվրոպական հանձնաժողովի նախագահ Ուրսուլա ֆոն դեր Լայենը ներկայացրել է հիբրիդային սպառնալիքներին հակազդելու ԵՄ նոր մեխանիզմ, մինչդեռ ՆԱՏՕ-ի բարձրաստիճան զինվորական հրամանատար, ԱՄՆ գեներալ Ալեքսուս Գրինկևիչը դաշնակից երկրներին կոչ է արել ավելի շատ հետախուզական տվյալներ փոխանակել ռուսական հիբրիդային հարձակումների վերաբերյալ։

«Մենք ավելի ու ավելի հաճախ ենք լսում ՆԱՏՕ-ի 4-րդ հոդվածի [որը թույլ է տալիս խորհրդակցություններ անցկացնել սպառնալիքի դեպքում] կիրառման կոչեր և պահանջներ՝ երկրների միջև համակարգումն ուժեղացնելու վերաբերյալ։ Լավ, բայց որքա՞ն ժամանակ կպահանջվի դրա համար։ Մենք ժամանակի շռայլություն չունենք», – ասել է Գրիսնիգտը։ «Մենք հսկայական ջանքեր ենք գործադրում՝ 2030 թվականին Եվրոպայի պատրաստվածությունն ապահովելու ուղղությամբ, սակայն եթե պաշտպանական կարողությունները խաթարվեն հիբրիդային պատերազմի հետևանքով, ապա մենք պատրաստ չենք լինի 2030 թվականին»։

KNDS-ը, որն արտադրում է գերմանական «Leopard 2» տանկը և ֆրանսիական «Caesar» ինքնագնաց հաուբիցը, բախվել է կասկածելի միջադեպերի և ուժեղացրել է անձնակազմի համալրման ու անվտանգության միջոցառումները։

Հուլիսին Մոլդովայի մի քաղաքացի ձերբակալվել էր լրտեսության կասկածանքով՝ Մյունխենում KNDS-ի գործարանի վրայով անօդաչու թռչող սարք թռցնելուց հետո։ Ֆրանսիայում KNDS France-ին և հրթիռներ արտադրող MBDA-ի գործարաններին էներգիա մատակարարող օբյեկտներում բռնկված հրդեհները Փարիզի դատախազության կողմից դիտարկվում են որպես «ազգի հիմնարար շահերի» հնարավոր ոտնահարում։

KNDS-ի ղեկավարը դրական է գնահատել ֆրանսիական մոդելը. ամռանը պաշտոնապես ընդունված ռազմական պլանավորման մասին օրենքի համաձայն՝ ֆրանսիական զենք արտադրողներին և կենսական նշանակության ենթակառուցվածքների (օրինակ՝ հեռահաղորդակցության և տրանսպորտային ընկերությունների) օպերատորներին թույլատրվում է իրենց տարածքներում ինքնուրույն կիրառել անօդաչու սարքերի դեմ պայքարի համակարգեր։

Գերմանական օրենսդրությունը, ինչպես նշել է Գրիսնիգտը, պաշտպանական ոլորտի ընկերություններին նման հնարավորություն չի տալիս։

Եվրոպական համակարգում

KNDS-ը ցանկանում է, որ պաշտպանական ընկերությունները դիտարկվեն որպես կարևորագույն ենթակառուցվածքներ և օգտվեն նույն պաշտպանությունից։

ԵՄ կանոնների համաձայն, կարևորագույն ենթակառուցվածքների օպերատորները, որոնք ներառում են էլեկտրաէներգետիկ ցանցեր, հեռահաղորդակցության ցանցեր և նավահանգիստներ, բայց ոչ պաշտպանական արդյունաբերությունը, պարտավոր են կատարել անվտանգության պարտավորությունները։ Նրանք նաև աջակցություն են ստանում պետական մարմիններից, այդ թվում՝ սպառնալիքների մասին տեղեկատվությունից։

«Առաջին բանը, որ մեզ անհրաժեշտ կլինի, պարզապես հետախուզական տվյալների հասանելիությունն է։ Հետախուզության հիման վրա դուք կարող եք գործել», – շեշտեց Գրիշնիգտը։

«Իհարկե, կարևորագույն ենթակառուցվածքների պաշտպանությունը ազգային պատասխանատվություն է, բայց այս տեսակի սպառնալիքները միջսահմանային են», – ավելացրեց նա։ «Մեզ անհրաժեշտ է ուժեղ եվրոպական շրջանակ, որը կկապի ազգային պաշտպանությունը հետևողական մոտեցմամբ»։

KNDS-ը ցանկանում է, որ Եվրահանձնաժողովը «անհապաղ ստեղծի» աշխատանքային խումբ, որը կփորձարկի պաշտպանական արդյունաբերական բազան հիբրիդային սպառնալիքներից։ Հաստատությունների պաշտպանության համար ձեռնարկված միջոցառումները պետք է համապատասխանեն Եվրոպական մրցունակության հիմնադրամից ԵՄ հաջորդ երկարաժամկետ բյուջեում կանխիկ գումար ստանալուն, «որպեսզի դուք չունենաք միայն ազգային բեռ, այլև համատեղ ֆինանսական բեռ», ըստ գործադիր մարմնի։

KNDS-ը սկսել է կապ հաստատել այլ եվրոպական զենք արտադրողների հետ և առաջիկա շաբաթներին կքննարկի այս հարցը Եվրոպական պաշտպանության հանձնակատար Անդրիուս Կուբիլիուսի հետ։

«Եկեք անկեղծ լինենք… Եթե մենք արդեն պատրաստ չենք պաշտպանվել հիմա, ապա մենք պատրաստ չենք նաև ամենավատ սցենարին», – ասաց Գրիշնիգտը։