15/02/2026

Արաբական լիգայի երկրներին մնում է կամ համաձայնել Թրամփ-Նաթանյահու ծրագրին, կամ ընդունել «նետած ձեռնոցը»

Natanyahu Trump

Միջազգային հինգ կազմակերպություններ, որ մարդասիրական օգնություն են հասցնում Գազայի հատվածի բնակչությանը, «Վաշինգտոն փոստին» հայտնել են, որ Իսրայելի կառավարությունից բեռնափոխադրումների «սահմանափակման մասին ծանուցում են ստացել»:

Իսրայելական աղբյուրների տեղեկացվածությամբ՝ Նաթանյահուի «ռազմական կաբինետը» որոշել է փակել Գազա մուտքի բոլոր անցակետերը՝ բացի մեկից: Ընդ որում, իսրայելական կողմը մտադիր է այդ անցակետում տեղադրել «սքանավորող սարքավորումներ՝ ստուգելու, թե ինչ կարգի բեռներ են առաքվում»:

Գազա մարդասիրական բեռնափոխադրումներ իրականացնող ընկերությունները միաժամանակ Միացյալ Նահանգների պետական դեպարտամենտից տեղեկացվել են, որ USAID-ի խողովակներով արվող ֆինանսավորման «ծավակներն զգալիորեն կրճատվում են՝ կապված ծախսերի արդյունավետությունը ստուգելու մասին նախագահ Դոնալդ Թրամփի հրատապ կարգադրության հետ»:

Փաստացի ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հավատարիմ է մնում Գազայում «դժոխքի դռները բացելու» սպառնալիքին, որ նա հնչեցրել է ավելի վաղ: Երկու օր առաջ Արաբական լիգայի պետությունների գագաթաժողովը մերժել է Գազայի բնակչությունը տարհանելու և տարածքի վերահսկողությունը Միացյալ Նահանգներին հանձնելու մասին ԱՄՆ նախագահի առաջարկությունը:

Այդ առթիվ կանխատեսել էինք, որ նախագահ Թրամփը «վրեժխնդիր է լինելու»: Տպավորություն կար, որ նա կփորձի դիվանագիտական ճնշում գործադրել արաբական աշխարհի ազդեցիկ երկրների՝ Սաուդյան Արաբիայի, Կատարի, Եգիպտոսի կամ Հորդանանի նկատմամբ:

Սպիտակ տան «տերն», ինչպես տեսնում ենք, ընտրել է «թույլ օղակը սեղմելու» տարբերակը և կարգադրել է դադարեցնել Գազա բեռնափոխադրումներ իրականացվող միջազգային կազմակերպությունների ֆինանսավորումը:

Կասկածից դուրս է, որ Իսրայելի կառավարությունը Գազա մուտքի անցակետերը փակել է Վաշինգտոնի հետ համաձայնեցված: Իսրայելական աղբյուրների առանձին հրապարակումներից դատելով՝ Նաթանյահուի «ռազմական կաբինետը» մոտ ապագայում կարող է դադարեցնել Գազայի հատվածի էներգամատակարարումը:

Կառավարության աղբյուրներից մեկը «Հաարեց» պարբերականի հետ հարցազրույցում տարակուսել է, որ աշխարհում չկա նախադեպ, երբ մի երկիր «իր թշնամուն էլեկտրաէներգիա է մատակարարում՝ ստույգ իմանալով, որ այն օգտագործվում է իր դեմ հրթիռների արտադրություն կազմակերպելու համար»:

Նա նաև ՄԱԿ-ի ծառայություններին մեղադրել է, որ «մարդասիրական բեռների անվան տակ ՀԱՄԱՍ-ին մատակարարում են պայթուցիկներ և կրկնակի օգտագործման ենթակա նյութեր»:

ՄԱԿ-ը հերքել է իր կառույցների հասցեին Իսրայելի բոլոր մեղադրանքները, բայց վարչապետ Նաթանյահուն ավելի է մեծացրել պահանջները: Գազա մուտքի միակ անցակետում, ըստ նրա, հսկողություն պետք է իրականացնեն իսրայելական անվտանգության ուժերը, որպեսզի «լքված բնակավայրերը վերադարձողների անվան տակ ահաբեկիչներ չմտնեն» պաղեստինյան անկլավի տարածք:

Իսրայելական իշխանությունները, ինչպես հայտնի է դարձել «ռազմական կաբինետի» նիստի մասին տեղակտվական արտահոսքից, մտադիր են «Գազայի հյուսիս վերադարձած անձանց «հորդորել», որ վերադառնան հարավային հատված»:

Խոսքը փաստացի բնակչության արտաքսման ծրագրի մասին է, ինչի ջատագովը Միացյալ Նահանգների նախագահ Դոնալդ Թրամփն է: Սպիտակ տան պաշտոնական հաղորդագրության մեջ այդ առթիվ ասված է, որ «պաղեստինցիները չեն կարող ապրել անմարդկային պայմաններում, երբ նրանց տներն ավերված են, իսկ ամեն քայլափոխի չպայթած զինամթերք կա»:

Այս ֆոնին Թուրքիայի «Անադոլու» պետական գործակալությունը թվայնացրել է Գազայում իսրայելական բանակի «ռազմական հանցագործությունների» մասին պատմող «Ապացույց» նյութերի ժողովածուն, որ համացանցում հասանելի է մի քանի լեզուներով, այդ թվում՝ արաբերեն:

Գազայում «դժոխքի դռները բացելու» իսրայելա-ամերիկյան համատեղ գործողությունն ակնհայտորեն ուղղված է իրավիճակի հետագա սրացմանը: Վարչապետ Նաթանյահուն հայտարարել է, որ ՀԱՄԱՍ-ի դեմ պատերազմը «պետք է հասցնել հաղթական ավարտի»: Արաբական աշխարհն առաջարկել է Գազայում իշխանությունը ՀԱՄԱՍ-ից փոխանցել Պաղեստինի ազգային վարչակազմին:

Երևում է, ԱՄՆ նախագահի համար դա անընդունելի է, նա շարունակում է պնդել, որ Գազան պետք է դատարկվի պաղեստինցի բնակչությունից: Արաբական լիգայի երկրներին մնում է կամ համաձայնել Թրամփ-Նաթանյահու ծրագրին, կամ ընդունել «նետած ձեռնոցը»: Չափազանց ռիսկային իրավիճակում ազդեցիկ կարող է լինել Թուրքիայի դիրքորոշումը: Անկարան կհամերաշխվի՞ արաբական աշխարհի հետ, թե կփորձի ԱՄՆ-ի հետ «կիսել» Գազան: