ԱՄՆ փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսը այցելում է Հայաստան և Ադրբեջան՝ նոր առևտրային միջանցք՝ TRIPP-ը խթանելու համար, այն բանից հետո, երբ երկու կողմերը ստորագրեցին պատմական խաղաղության համաձայնագիր տասնամյակներ տևած հակամարտությունից հետո։
ԱՄՆ փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսը երկուշաբթի օրը ժամանեց Հայաստան՝ Ադրբեջանի հետ խաղաղության գործընթացի հետագա ամրապնդման շուրջ բանակցությունների համար՝ դառնալով ԱՄՆ առաջին գործող փոխնախագահը կամ նախագահը, որը այցելում է երկիր։
Վենսը երեքշաբթի օրը Ադրբեջանի մայրաքաղաք Բաքու մեկնելուց առաջ քննարկումներ է ունեցել ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հետ՝ Վաշինգտոնի հետ քննարկելով Հարավային Կովկասը վերաձևավորող առևտրային միջանցքի ստեղծման հարցը։
«Մենք ոչ միայն խաղաղություն ենք հաստատում Հայաստանի համար։ Մենք նաև իրական բարգավաճում ենք ստեղծում Հայաստանի և Միացյալ Նահանգների համար», – ասել է Վենսը Փաշինյանի հետ համատեղ մամուլի ասուլիսում։
Երկու առաջնորդները ստորագրել են քաղաքացիական միջուկային էներգիայի մասին համաձայնագիր, որը, ըստ Փաշինյանի, «կբացի նոր գլուխ Հայաստանի և Միացյալ Նահանգների միջև խորացող էներգետիկ գործընկերության մեջ»։
Վենսը հայտարարել է ԱՄՆ-ի կողմից Հայաստանին անօդաչու թռչող սարքերի տեխնոլոգիայի վաճառքի մասին՝ 11 միլիոն դոլարի (9.2 միլիոն եվրո) արժողությամբ։
Փաշինյանը այցը անվանեց «իսկապես պատմական» և ասաց, որ «մեծ հույս» ունի, որ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը «արդարացիորեն» կստանա Նոբելյան խաղաղության մրցանակ՝ հայ-ադրբեջանական խաղաղության գործընթացում միջնորդելու համար։
Վենսը խթանում է «Թրամփի երթուղին միջազգային խաղաղության և բարգավաճման համար» (TRIPP) նախագիծը, որը 43 կիլոմետրանոց միջանցք է, որը անցնում է հարավային Հայաստանի միջով և կապում է Ադրբեջանը Նախիջևանի էքսկլավի հետ։
Երթուղին նպատակ ունի Կենտրոնական Ասիան և Կասպից ծովի ավազանը միացնել Եվրոպային՝ շրջանցելով Ռուսաստանը և Իրանը՝ ամրապնդելով ԱՄՆ առևտրային շահերը տարածաշրջանում։
Վաշինգտոնը նախագիծը ներկայացրել է որպես վստահության ամրապնդման միջոց՝ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև տասնամյակներ տևած հակամարտության խաղաղ ավարտից հետո։
2025 թվականի օգոստոսին Սպիտակ տան գագաթնաժողովում Թրամփը միջնորդեց Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև համաձայնագրի կնքումը, որի համաձայն երկու երկրները պարտավորվեցին հրաժարվել միմյանց տարածքների նկատմամբ պահանջներից և զերծ մնալ ուժ կիրառելուց։
Միևնույն ժամանակ, Մոսկվան ուշադիր հետևում է, թե ինչպես է Երևանը լուռ դուրս գալիս իր ազդեցության ոլորտից։
Հայաստանը՝ Հարավային Կովկասում Ռուսաստանի պատմականորեն ամենամտերիմ դաշնակիցը, սառեցրել է իր մասնակցությունը Մոսկվայի գլխավորած անվտանգության պայմանագրին և քայլեր է ձեռնարկել ԱՄՆ-ի և ԵՄ-ի հետ կապերը խորացնելու ուղղությամբ։
Ռուսաստանի ազդեցությունը նախկին Խորհրդային Միության տարածքում լարված է Ուկրաինա լայնածավալ ներխուժումից հետո, ինչը մտահոգել է բազմաթիվ երկրների, որոնք տասնամյակներ շարունակ կամ բարեկամաբար էին վերաբերվում Մոսկվային, կամ գտնվում էին նրա գերիշխանության տակ։
Բաց մի թողեք
Չենք գործելու ՌԴ-ի դեմ, բայց միշտ գործելու ենք հանուն Հայաստանի Հանրապետության շահի
Վենսի նման վառ քաղաքական գործչի այցը Հայաստանը դնում է համաշխարհային ուշադրության կենտրոնում․ Փաշինյան․ Տեսանյութ
Սևանը կանաչում է, Հայաստանը ողբերգության մեջ է, և մարդիկ չեն գիտակցում՝ յուրաքանչյուրն այդ պրոցեսի մասնակից է. Լուսանկարներ