16/04/2026

EU – Armenia

Եվրոպական խորհրդարանը առաջարկում է ԵՄ երկարաժամկետ բյուջեի 10%-ով ավելացում

Խորհրդարանի բյուջետային հանձնաժողովի ԵՄ օրենսդիրները չորեքշաբթի օրը հաստատեցին իրենց բանակցային դիրքորոշումը 2028-2034 թվականների բազմամյա բյուջեի վերաբերյալ: Նրանք առաջարկում են 10%-ով ավելացում Եվրոպական հանձնաժողովի 2 տրիլիոն եվրո առաջարկի համեմատ:

Բյուջետային հանձնաժողովի պատգամավորները չորեքշաբթի օրը հաստատեցին իրենց դիրքորոշումը ԵՄ երկարաժամկետ բյուջեի վերաբերյալ՝ կոչ անելով 10%-ով ավելացնել և «Հաջորդ սերնդի ԵՄ»-ի՝ COVID-19-ի տնտեսական հետևանքները հաղթահարելու համար 2020 թվականին հաստատված համատեղ պարտքի մարումը պահել ԵՄ բյուջեից դուրս:

Առաջարկվող 10%-ով ավելացումը հավասարաչափ կբաշխվի բյուջեի երեք հիմնական քաղաքական առաջնահերթությունների միջև՝ ազգային ծրագրեր, մրցունակության ֆոնդեր և «Հորիզոն», ինչպես նաև «Գլոբալ Եվրոպա»:

Մրցունակության հիմնադրամը կաջակցի Եվրոպայի դիրքը համաշխարհային տնտեսությունում ամրապնդելուն ուղղված գործողություններին: «Հորիզոն» հիմնադրամները կկենտրոնանան նորարարության, կրթության և հետազոտությունների վրա, մինչդեռ «Գլոբալ Եվրոպա»-ն կներառի ԵՄ գործողությունները դաշինքից դուրս, ներառյալ անվտանգությունը, երրորդ երկրներում նախագծերի ֆինանսավորումը և մարդասիրական օգնությունը:

Խորհրդարանը նաև առաջարկեց «Հաջորդ սերնդի ԵՄ» պարտքի մարումը դնել բյուջեի սահմաններից դուրս, ինչը կարևոր տարբերություն է Եվրոպական հանձնաժողովի հետ, որն առաջարկել էր մարումները պահել բյուջեի սահմաններում։

«Հաջորդ սերնդի ԵՄ պարտքը պետք է մարվի բյուջեի սահմաններից բարձր, ոչ թե ֆերմերների, փոքր և միջին ձեռնարկությունների, հետազոտողների կամ «Էրազմուս» ուսանողների հաշվին», – երեքշաբթի օրը մամուլի ասուլիսում ասաց աջ կենտրոնամետ համազեկուցող Զիգֆրիդ Մուրեշանը։

ԵՄ բյուջեի բաշխման ազգային ծրագրերի ստեղծումը Եվրոպական հանձնաժողովի առաջարկության գլխավոր նորամուծությունն է, որը Եվրոպական խորհրդարանը չի աջակցում։

«Հանձնաժողովի՝ յուրաքանչյուր անդամ պետության համար մեկ պլանի մոտեցումը կարող է խաթարել ԵՄ քաղաքականությունը, նվազեցնել թափանցիկությունը և մրցակցություն ստեղծել շահառուների միջև», – զգուշացնում են Եվրախորհրդարանի պատգամավորները քվեարկությունից հետո հրապարակված մամուլի հաղորդագրության մեջ։

Եվրոպական խորհրդարանի առաջարկը չի ներկայացնում բյուջեի ճարտարապետության հիմնարար վերակառուցում, բայց զգուշացնում է մի շարք ռիսկերի մասին, այդ թվում՝ ճկունության բարձրացման հետ կապված խնդիրների մասին։

Եվրոպական հանձնաժողովը առաջարկեց ընդլայնել ծրագրերը՝ ընդգրկելով ոլորտների ավելի լայն շրջանակ՝ ծախսերի վերաբաշխումը հեշտացնելու համար, սակայն խորհրդարանը զգուշացրեց, որ դա կարող է նվազեցնել թափանցիկությունը և պարզությունը շահառուների համար։ Այն նաև կոչ է արել ավելի ուժեղ դերակատարում ունենալ բյուջեի մոնիթորինգի վերահսկողության գործում։

ԵՄ երկարաժամկետ բյուջեն պետք է հաստատվի և՛ Եվրախորհրդարանի, և՛ 27 անդամ պետությունների կողմից։

Խորհրդարանի լիագումար նիստը նախատեսված է ապրիլի 29-ին։

ԵՄ երկրները դեռ պետք է ընդունեն իրենց դիրքորոշումը, նախքան խորհրդարանի հետ բանակցությունների մեկնարկը։ Համաօրենսդիրները նպատակ ունեն համաձայնության գալ մինչև դեկտեմբեր։