ԵՄ-ն նախաձեռնում է քայլեր՝ մարտահրավեր նետելու օվկիանոսային տվյալների ոլորտում ԱՄՆ-ի գերիշխանությանը

Հետազոտողները զգուշացնում են, որ օվկիանոսի վերաբերյալ երկարաժամկետ տվյալները կարող են կորչել՝ Վաշինգտոնի կողմից աջակցության կրճատման պատճառով։

Եվրոպական հանձնաժողովը ձգտում է ստանձնել օվկիանոսների մշտադիտարկման ոլորտում աշխարհում առաջատարի դերը, որը նախկինում պատկանում էր Միացյալ Նահանգներին. այս նպատակով չորեքշաբթի օրը Նյու Յորքում՝ ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի շրջանակներում, համախմբվում են միջազգային գործընկերները։

Բրյուսելը, որը ցնցված էր ԱՄՆ վարչակազմի՝ հունիսին արված հայտարարությունից օվկիանոսների մշտադիտարկման ֆինանսավորումը 368 միլիոն դոլարով (322 միլիոն եվրոյով) կրճատելու մասին (քայլ, որը ներկայումս արգելափակված է Սենատի կողմից), ակտիվորեն աշխատում է միջոցներ հայթայթելու և դաշնակիցներ ներգրավելու ուղղությամբ՝ բացը լրացնելու համար։

«Այսօր աշխարհի ավելի քան 30 երկիր միացել է «OceanEye» գլոբալ դաշինքին», – հայտարարել է ԵՄ-ի՝ ձկնորսության և օվկիանոսների հարցերով հանձնակատար Կոստաս Կադիսը։

Եվրոպական հանձնաժողովի նախագահ Ուրսուլա ֆոն դեր Լայենը կոչ է արել միությանը հետագայում ևս «ընդլայնել աջակիցների ցանցը»։

«Տասնամյակներ շարունակ օվկիանոսների գլոբալ դիտարկումը մեծապես հիմնվել է ԱՄՆ-ի ֆինանսավորման և ենթակառուցվածքների վրա», – պարզաբանել է ծովային հետազոտությունների «JPI Oceans» ցանցի փոխտնօրեն Վիլեմ դե Մուրը։

Այն դերը, որ ՆԱՏՕ-ն խաղում է պաշտպանության ոլորտում, նույն դերն էլ հետազոտությունների համար խաղում է ԱՄՆ-ի կողմից իրականացվող օվկիանոսային տվյալների մշտադիտարկումը։

Վաշինգտոնի նահանջին զուգընթաց՝ հետազոտողները մտավախություն ունեն, որ տվյալների կարևոր շարքեր կարող են կորչել։ «Օվկիանոսի ջերմաստիճանի և օվկիանոսի կողմից ածխածնի կլանման վերաբերյալ երկարաժամկետ գրառումները, օրինակ, անգնահատելի նշանակություն ունեն կլիմայի փոփոխության գործընթացը հասկանալու համար», – նշել է դե Մուրը։

Ֆոն դեր Լայենն ասել է, որ միության նոր՝ հավակնոտ «OceanEye» ծրագիրը Մինչև 2035 թվականը Բրյուսելը ցանկանում է ապահովել ՄԱԿ-ի օվկիանոսի մոնիթորինգի համակարգերի 35%-ը։

Էլ Նինյոն մոտենում է

Ծրագիրը նաև պայմանավորված է գործնական նկատառումներով, քանի որ Եվրոպան՝ աշխարհի ամենաարագ տաքացող մայրցամաքը, ավելի շատ կարիք ունի անվնաս օվկիանոսների, քան մյուսները։ «Օվկիանոսը շատ կարևոր է, այն կլիմայի հիմնական կարգավորիչն է», – Euractiv-ին ասել է Քադիսը, ով անվանապես ղեկավարում է նախաձեռնությունը։

Մինչդեռ ֆոն դեր Լեյենը նշել է օվկիանոսի մոնիթորինգի լողանավերի կարողությունը՝ կանխատեսելու Եվրոպայի ափամերձ գծին հարվածող փոթորիկներն ու փոթորիկները, հետազոտողները նշում են, որ այնպիսի համակարգեր, ինչպիսին է Argo ցանցը, որը բաղկացած է հազարավոր լողանավերից, կարող են շատ ավելին անել։

«Էլ Նինյոն զարգանում է արևադարձային Խաղաղ օվկիանոսի և մթնոլորտի փոխազդեցությունների միջոցով։ Օվկիանոսի դիտարկումները կարևոր են դրա զարգացումը հետևելու և ամբողջ աշխարհում եղանակի վրա դրա ազդեցությունը կանխատեսելու համար», – ասել է դե Մուրը։ Կլիմայական երևույթը ճանապարհին է, որպեսզի ավելի ուժեղ հարված հասցնի Եվրոպային, քան հազարամյակի ընթացքում որևէ այլ պահի։

Նշենք, որ Քարնին խոստացել է կրկնապատկել Կանադայի ներդրումը Argo ծրագրում, մինչդեռ Կանադան վավերացրել է ՄԱԿ-ի բաց ծովի մասին պայմանագիրը։