Էնդի Բըրնհեմը վերաբացել է հին քաղաքական վերքերը և վերսկսել «Բրեքզիթի» (Brexit) շուրջ թվային բանավեճերը։
Եվրոպան գրեթե հաջողությամբ ջնջել էր Միացյալ Թագավորությունը իր հավաքական հիշողությունից։ Սակայն հայտնվեց Էնդի Բըրնհեմը՝ Լեյբորիստական կուսակցությունից եվրոպամետ մի գործիչ։
Վերսկսելով քննարկումն այն մասին, թե որքան մոտ պետք է լինեն բրիտանացիները Եվրոպային (ընդհուպ մինչև ԵՄ-ին կրկին անդամակցելու հարցը), Բըրնհեմը նաև վերակենդանացրեց «Բրեքզիթի» շուրջ բանավեճերի հիմնական տարրերից մեկը՝ վեճերը թվերի և տնտեսական ցուցանիշների շուրջ։
Այդ թվերից երկուսին արժե հատուկ ուշադրություն դարձնել։
Առաջինը՝ պնդումն է, թե ԵՄ-ին վերադառնալու դեպքում հարկատուները շաբաթական 750 միլիոն ֆունտ ստերլինգ են վճարելու (կարծես աղաղակում է՝ «գրեք սա կարմիր ավտոբուսի վրա»)։
Եվ երկրորդը՝ լայնորեն շրջանառվող այն թիվը, ըստ որի՝ ԵՄ-ից դուրս գալը Միացյալ Թագավորության Համախառն ներքին արդյունքի (ՀՆԱ) վրա 8%-անոց բացասական ազդեցություն է ունեցել։
Երկու պնդումն էլ սխալ են, սակայն դրանք բացահայտում են մի խորը, գրեթե նախնադարյան ձգտում՝ գտնելու անհերքելի ճշմարտություն, «սրբազան գրվածք» կամ փաստացի հստակություն։ Մինչդեռ «Բրեքզիթի» շուրջ բանավեճերում հստակ և անվիճելի փաստերը, որոնք կարող էին վերջնականապես լուծել վեճը, գրեթե բացակայում են։
«Շաբաթական 750 միլիոն ֆունտ. ահա թե որքան կարժենա մեզ ԵՄ վերադառնալը», — հնչում է կանացի ձայնը՝ անկախ պատկերից, մինչ կադրում երևում են անկարգություններ և շամպայնի խցանների բացման տեսարաններ։ Գեղարվեստական համատեքստում կին պատմողի ընտրությունը կարող է վկայել ավելի մեծ կարեկցանքի մասին, կամ էլ ակնարկել «արական ուժի կորստի» (emasculation) մասին։ Ֆրոյդը, անկասկած, այստեղ մեծ նյութ կգտներ վերլուծության համար։
«Մնալ դրսում» (Stay Out) արշավը, որը ներկայումս փոխարինում է նախկին «Մնալ ԵՄ-ում» (Remain) շարժմանը, ղեկավարում է Օլիվեր Լյուիսը՝ «Բրեքզիթի» շուր Այն նաև հաշվի չի առնում բրիտանացիների հակվածությունը՝ ստանալու վճարումների վերադարձ (rebates), կամ ԵՄ-ի՝ 2028-2034 թթ․ բյուջեի նախագծի հնարավոր կրճատումները, որոնք կարող են պարտադրվել Գերմանիայի նման «տնտեսող» երկրների կողմից՝ վետոյի սպառնալիքի միջոցով։
Բանավեճի մյուս կողմը նույնպես զերծ չէ դրամատիզմից
Երկուշաբթի օրը՝ Լոնդոնի Սիթիում կայացած Լորդ քաղաքապետի (Lord Mayor) հանդիսավոր ընթրիքի ժամանակ, Բերնհեմը հայտարարեց, որ ԵՄ-ից դուրս գալու տնտեսական վնասը կարող է հասնել «ՀՆԱ-ի մինչև 8%-ին»։
Համեմատության համար նշենք, որ 2011 թ․ Ֆուկուսիմայի աղետը, ինչպես նաև դրան նախորդած Տոհոկուի երկրաշարժն ու ցունամին, որոնք խլեցին 20 000 մարդու կյանք, Ճապոնիայի ՀՆԱ-ին հասցրին ընդամենը 0,7%-ի չափով միանվագ վնաս՝ մոտավորապես այնքան, որքան կհասցներ ատոմային ռումբի հարվածը։
Ուրեմն որտեղի՞ց է վերցված այս ապշեցուցիչ թիվը
Այն բխում է մի «առասպելական» Մեծ Բրիտանիայից, որը երբեք դուրս չի եկել ԵՄ-ից (և, հետևաբար, չի հրաժարվել ԱՄՆ-ին բնորոշ տնտեսական աճի տեմպերից՝ ի հակադրություն մայրցամաքային Եվրոպայի դանդաղ լճացման)։ Այս պատկերը ձևավորվել է «Եվրոպական բարեփոխումների կենտրոնի» (Centre for European Reform)՝ ԵՄ-ին աջակցող վերլուծական կենտրոնի կողմից։
Քանի որ հնարավոր չէ հայացք նետել այլընտրանքային տիեզերք, որտեղ բրիտանացիները երբեք չեն սեղմել «Բրեքզիթի» (Brexit) կարմիր կոճակը, տնտեսագետները ստիպված են գնահատումներ կատարելու համար ընտրել Մեծ Բրիտանիային նման երկրների մի խումբ և դրա հիման վրա կատարել հաշվարկներ։
Ոմանք այս մեթոդը վիճահարույց են համարում։ ԱՄՆ Տնտեսական հետազոտությունների ազգային բյուրոն (NBER) նշում է, որ նման հաշվարկներում ելակետային տվյալների անգամ չնչին փոփոխությունները կարող են հանգեցնել արդյունքների «չափազանց լայն» շրջանակի։
Բերնհեմը խոստովանեց, որ Մեծ Բրիտանիայի կառավարության ֆինանսական վերահսկող մարմինը՝ Բյուջետային պատասխանատվության գրասենյակը (Office for Budget Responsibility), նույնպես նշում է 4% ցուցանիշը, ինչը ոչ պակաս ահավոր է։
Կարծես վերադառնալով «Բրեքզի Աղբամանը նետել
Այս փուլում Միացյալ Թագավորությունը պետք է օգտվի մեծն Քեմերոնի խոսքերից. «Ոչ ամեն ինչ, ինչ կարելի է հաշվել, կարևոր է, և ոչ ամեն ինչ, ինչ կարևոր է, կարելի է հաշվել»։ (Խոսքը, իհարկե, սոցիոլոգ Ուիլյամի մասին է, այլ ոչ թե Դեյվիդ Քեմերոնի՝ պահպանողական առաջնորդի, ով պարտվեց Brexit-ի հարցով քվեարկությունում):
Երբ Միացյալ Թագավորությունը վերջին անգամ՝ 1973 թվականին, միացավ կառույցին, դա 12 տարի տևած տանջալից գործընթաց էր՝ Ֆրանսիայի կողմից մերժումներով և անընդհատ տատանումներով։ Այդ ընթացքում մամուլի տրամադրվածությունը հիմնականում բացասական էր։
Եվ այնուամենայնիվ, կառավարությանը հաջողվեց իրականացնել դա. մասամբ այն պատճառով, որ Սառը պատերազմի աշխարհը Յալթայից հետո էլ ավելի էր սառել, և նաև այն պատճառով, որ պահպանողականները Եվրոպայում հնարավորություն էին տեսնում՝ առաջ մղելու ազատ շուկայական բարեփոխումները։
Քանի որ այս շաբաթ Շենժենում կայանալիք Ռուսաստան-ԱՄՆ-Չինաստան հանդիպումը փորձում է վերակենդանացնել «Յալթա 2.0»-ի ոգին, մի՞թե ժամանակը չէ, որ Բրիտանիան դուրս գա «ցրտից» և վերադառնա։
«ԵՎՐՈՊԱ՛, ԱՀԱ ՄԵՆՔ ԳԱԼԻՍ ԵՆՔ»․— ազդարարում էր ցնծացող «Daily Mail»-ը, երբ Բրիտանիան միացավ միությանը։
Արդյո՞ք այսօր վերնագիրը կարող է լինել․ «Եվրոպա՛, ահա մենք գալիս ենք՝ կրկին»
Եվրոպական խորհրդի նախագահ Անտոնիո Կոշտան, երկար սպասված «վերաբեռնման» գագաթնաժողովից հետո հայտարարեց․ «Ձեզ միշտ ուրախ կլինեն տեսնել Եվրոպական միությունում»՝ առաջացնելով լրագրողների բուռն ծիծաղը։
Ուրբաթ օրը Բերնհեմը լրագրողներին ասել է, որ առայժմ բրիտանացիները պետք է խորհեն ու վերլուծեն իրենց անցած ուղին, նախքան հաջորդ տարի ԵՄ-ի հետ համատեղ քննարկումների (մտքերի փոխանակման) համար նախատեսված հանդիպմանը վերադառնալը։
Այժմ արդեն հակաեվրոպական դիրքորոշում ունեցող «Daily Mail»-ն այն ժամանակ ճիշտ էր՝ նշելով, որ ԵՄ-ն կարող է լինել «խաղաղության ուժ»։ Նրանք նաև ճիշտ էին՝ պնդելով, որ «ոչ մի փեսա չի ամուսնանում՝ առանց կարոտախտով հետ նայելու իր ամուրիական ազատությանը»։ Հետադարձ հայացքով նայելիս՝ լիովին ճիշտ էին։
Սակայն այժմ հենց Բերնհեմի ներկայացրած Բրիտանիան է կարոտախտով հետ նայում ԵՄ անդամակցությանը՝ ցանկանալով վերականգնել այն 8%-ը (թե՞ 4%-ը)։


Բաց մի թողեք
Տուսկ. Ռուսական թևավոր հրթիռի ներխուժումը Լեհաստան, կարծես, «կանխամտածված» է
Ֆրանսիան և Գերմանիան կնքել են քաղաքական համաձայնագիր ԵԿԲ ղեկավարության համար
Ֆրանսիայում հետաքննում են Լը Պենի ծայրահեղ աջ կուսակցությանը գաղտնի տեղեկատվության հնարավոր արտահոսքի դեպքը