Եվրոպայում բավարար քանակությամբ մրգեր և բանջարեղեն ստանալը շատերի համար մնում է ամենօրյա պայքար։ Կարո՞ղ է մրգահյութը օգնել հասնել այդ նպատակին։
Եվրոպայի առողջապահական մարմինները խորհուրդ են տալիս օրական հինգ բաժին մրգեր կամ բանջարեղեն՝ որպես հավասարակշռված սննդակարգի մաս։
Այնուամենայնիվ, 2023 թվականին եվրոպացիները օրական միջինում սպառել են 351 գրամ միրգ և բանջարեղեն մեկ անձի համար՝ զիջելով Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության (ԱՀԿ) կողմից առաջարկվող 400 գրամին։
Այս բացը նոր հետաքրքրություն է առաջացրել այն հարցի շուրջ, թե արդյոք մրգերի ընդունման այլընտրանքային ձևերը կարող են օգնել։ Այս թերսպառման պատճառները բազմազան են՝ սկսած արտադրանքի բարձր գնից մինչև արագ փչացման անհարմարությունը։
Այս պակասը լրացնելու և մրգերի սպառումը խթանելու նպատակով Միացյալ Թագավորության Նյուքասլի համալսարանի հետազոտողները ուսումնասիրություն են անցկացրել՝ գնահատելու համար, թե արդյոք մրգահյութը կամ սմուզին կարող են համարվել օրական հինգ բաժիններից մեկը։
«Հաշվի առնելով Մեծ Բրիտանիայում կենսապահովման ծախսերի շարունակական ճնշումը, թարմ մթերքների գինը հաճախ խոչընդոտ է հանդիսանում այն մարդկանց համար, ովքեր փորձում են ավելի շատ մրգեր և բանջարեղեն ուտել», – ասել է Նյուքասլի համալսարանի սննդի և ծերացման դասախոս և ուսումնասիրության ավագ հեղինակ, դոկտոր Օլիվեր Շենոնը։
Հեղինակները նշել են, որ չնայած մրգահյութի կամ սմութիի օգտագործումը կարող է օգնել հաղթահարել այդ խոչընդոտները, դրանց ներդրումը առողջ սննդակարգում վիճելի է։
Նրանք անցկացրել են փոքր փորձարկում, որի ընթացքում մասնակիցները բաժանվել են երեք խմբի. առաջին խումբը չորս շաբաթ շարունակ օրական սպառել է հինգ ամբողջական միրգ և բանջարեղեն, երկրորդ խումբը լրացրել է իր սննդակարգը մրգահյութով, իսկ երրորդ խմբին խնդրել են պահպանել իրենց սովորական սննդային սովորությունները։
Առաջին երկու խմբերի մասնակիցները ցույց են տվել մրգերի և բանջարեղենի զգալիորեն ավելի բարձր ընդհանուր ընդունում՝ համեմատած նրանց հետ, ովքեր պահպանել են իրենց սովորական սննդակարգը։
Հետազոտողները նաև նկատել են դեպրեսիայի ախտանիշների բարելավում երկու խմբերում էլ, չնայած ուսումնասիրությունը փոքր էր և հետազոտական։
Սմութի, հյութ, թե՞ ամբողջական մրգեր։ Ո՞րն է մրգեր օգտագործելու ամենաառողջ ձևը։
«Այն հայտնագործությունը, որ մրգահյութ խմողները նվազեցրել են դեպրեսիայի միավորները, խոստումնալից է և արժանի է հետագա ուսումնասիրության, մասնավորապես՝ վատ հոգեկան բարեկեցություն ունեցող անհատների մոտ», – հավելել է Շենոնը։
«Պարզ սննդակարգի փոփոխությունները, ինչպիսիք են մրգերի ընդունման ավելացումը, այդ թվում՝ օրական մեկ բաժակ հյութի միջոցով, կարող են դեր ունենալ հոգեկան բարեկեցության ապահովման գործում»։
Ուսումնասիրության համար «մրգահյութը» խստորեն սահմանվել է որպես հյութ՝ առանց ավելացված շաքարի, կոնսերվանտների, համեմունքների կամ գունանյութերի։
«Մեր փորձարկումը ցույց տվեց, որ երբ մրգերի և բանջարեղենի ցածր ընդունում ունեցող մարդկանց տրամադրվում էր նպատակային ֆինանսական և կրթական աջակցություն՝ օրական 5 բաժին ուտելու ընդհանուր խոչընդոտները հաղթահարելու համար, նրանք կարողացան իմաստալից փոփոխություններ կատարել իրենց սննդակարգում», – ասաց ուսումնասիրության համահեղինակ, դոկտոր Քորթնի Նիլը։
«Մենք պարզեցինք, որ պարզ, ծախսարդյունավետ լուծումները, ինչպիսիք են օրական մի փոքր բաժակ 100% մրգահյութ կամ սմութի խմելը, կարող են օգնել մարդկանց հասնել իրենց օրական 5 բաժինին՝ հոգեկան բարեկեցության համար հնարավոր օգուտներով»։
Ի՞նչ են ասում ազգային սննդակարգի ուղեցույցները
Չնայած այս հնարավոր օգուտներին, սննդակարգի ուղեցույցների մեծ մասը զգուշավոր է մնում մրգահյութի վերաբերյալ։
Նյուքասլի հետազոտողները նաև պարզել են, որ հյութ խմող մարդիկ հակված են օգտագործել խորհուրդ տրված քանակից ավելին։ Բայց որքա՞ն հյութ է խորհուրդ տրվում խմել օրական։
Ներկայիս սննդակարգի ուղեցույցները մեծապես տարբերվում են երկրից երկիր՝ հյութերի և սմութիների օգտագործման հարցում։
Ֆրանսիայում մրգահյութը չի հաշվարկվում մրգային առաջարկվող օրական չափաբաժնի մեջ, քանի որ երկիրը թարմացրել է իր ուղեցույցները 2017 թվականին։
Սակայն Գերմանիան խորհուրդ է տալիս մրգային հյութի 150-200 մլ չափաբաժին օգտագործել միայն երբեմն՝ մրգային չափաբաժնի փոխարեն և ոչ ավելի, քան շաբաթական երկու անգամ։
Մեծ Բրիտանիայում խորհուրդ է տրվում օրական առավելագույնը 150 մլ մրգահյութի ընդունում, որը համարվում է օրական 5 չափաբաժնի առաջարկվող չափաբաժնի ոչ ավելի, քան մեկ չափաբաժինը։
Դանիան նույնպես խորհուրդ է տալիս օգտագործել մի փոքր բաժակ հյութ, չնայած սահմանում է օրական վեց չափաբաժին հինգի փոխարեն։
Այս տարբերություններին չնայած, երկրների մեծ մասը համաձայն է, որ ամբողջական մրգերը նախընտրելի են, և որ հյութը պետք է օգտագործել հազվադեպ։
Որո՞նք են հյութի վերաբերյալ հիմնական հարցերը առողջ սննդակարգում
Մրգային և բանջարեղենային նպատակներին հյութը հաշվի առնելու հիմնական մտահոգությունը դրա բարձր շաքարի և ցածր մանրաթելի պարունակությունն է՝ ամբողջական մրգերի համեմատ։
Ամբողջական մրգերը անհրաժեշտ սննդանյութերի, մանրաթելերի և հակաօքսիդանտների հարուստ աղբյուր են, որոնք կարող են նպաստել ընդհանուր առողջությանը և բարեկեցությանը՝ նպաստելով մարսողությանը, խթանելով իմունային համակարգը և պաշտպանելով քրոնիկ հիվանդություններից։
Մի շարք օգտակար բաղադրիչներ մեծ մասամբ կորչում են, երբ միրգը վերամշակվում է հյութի մեջ։
Նախորդ հետազոտությունները նույնպես կապել են հյութի կանոնավոր օգտագործումը էներգիայի ցածր մակարդակի և քնի որակի վատթարացման հետ, ինչը, ըստ հետազոտողների, համապատասխանում է այն փաստին, որ մրգային հյութերը ապահովում են մրգի սպառման ամենաքիչ էներգիան և հագեցվածության զգացումը։
Սննդաբանների մեծ մասի համար հյութը մնում է ամբողջական մրգի հավելում, այլ ոչ թե փոխարինող։
Բաց մի թողեք
Մեզ համար Եվրասիական տնտեսական միության հետ կապերի խզման հարց չկա․ Մհեր Գրիգորյան
Ռուսական շուկայի կորստի դեպքում Հայաստանը կզրկվի ելակի գրեթե ամբողջ արտահանումից
Ինչո՞ւ է ձեր մթերքի հաշիվը դեռևս աչքի ընկնող, չնայած գնաճը «վերահսկողության տակ է»