Վերջին մի քանի օրերին հայրենական լրատվամիջոցները և սոցիալական մեդիան քննարկում են Նախիջևանի ինքնավար հանրապետության նախաբանից Մոսկվայի և Կարսի պայմանագրերի հիշատակության զեղչումը:
Այդ օրինագիծն Ադրբեջանի Միլլի մեջլիսում մի ք անի ամսվա ընթացքում երեք ընթերցում է անցել, վավարեցվել Իլհամ Ալիևի հրամանագրով և մտել ուժի մեջ: Դա միանգամայն սպասելի և Ադրբեջանի սահմանադրական կարգի հիմնարար սկզբունքների հիման վրա կայացված իրավական ակտ է:
Բանն այն է, որ Նախիջևանի ինքնավար հանրապետությունը ԽՍՀՄ կազմից անկախություն է հռչակել դեռևս 1990թ. հունվարի 19-ին: Նախիջևանն, ըստ այդմ անկախացել է ոչ թե Ադրբեջանից, որի կազմում գտնվում է և գտնվում էր, այլ՝ ԽՍՀՄ-ից, որի սահմանադրության իրավական ուժով մտցվել է Ադր.ԽՍՀ հովանու ներքո:
Որքան էլ արտառոց չհնչի, Նախիջևանի Գերագույն մաջլիսի այդ որոշումը, որ ընդունվել է ինքնավարության առաջնորդ Հեյդար Ալիևի նախաձեռնությամբ, Ադրբեջանի Գերագույն խորհրդի կողմից պարզապես ընդունվել է ի գիտություն:
Այն չեղյալ հայտարարելու կամ գոնե վիճելի ճանաչելու իրավական ընթացակարգ Բաքվում չի սկսվել, և նույն տարվա նոյեմբերին Նախիջևանի ինքնավարության անվանումից «խորհրդային, սոցիալիստական» բնորոշումները զեղչվել են: Այդ պահից այն կոչվել է Նախիջևանի ինքնավար հանրապետություն, իսկ «Նախիջևան» անվանումը փոխարինվել է «Նախչըվանով»:
Մոտ մեկ տարի հետո, 1991թ. հոկտեմբերի18 –ին Ադրբեջանի Գերագույն խորհուրդն ընդունել է «Պետական անկախության վերականգման մասին» սահմանադրական ակտ, ըստ որի Ադրբեջանում խորհրդային իշխանության հաստատումը գնահատված է «օկուպացիա և անեքսիա», իսկ ԽՍՀՄ կազմում Ադրբեջանի գոյությունը՝ «գաղութացում»:
Այս ակտը կազմում է 1995թ. Ադրբեջանի ընդունած սահմանադրության հիմքը, որը երկիրը ճանաչում է «ունիտար պետություն, որի կազմում գտնվում է Նախիջևանի ինքնավար հանրապետությունը»:
Այս իրավական քայլերն, ինչպես ցույց է տալիս ժամանակագրությունը, Ադրբեջանում սկսել են կատարել 1990 թ. հունվարի 19 –ից: Բաքուն վերջնական որոշումը հետաձգել է՝ խուսափելով ԼՂ գործընթացի «հնարավոր բարդություններից»:
Ներկայումս նման խոչընդոտ չկա: Արտառոց է, որ Նախիջևանի «ադրբեջանապատկանության իրավական գործընթացի» երեսունվեց տարիներին այդ հարցը ոչ Ադրբեջանի հետ է քննարկվել, ոչ Թուրքիայի և Ռուսաստանի:
Իսկ այսօր որոշ փորձագետներ այդ հարցում Հայաստանի կողմից «իրավական քայլերի անհրաժեշտություն են տեսնում»: Ո՞ր ուղղությամբ, առայժմ չի բացահայտվում:
Բաց մի թողեք
«Ռուսաստա՛ն, Պուտի՛ն, Հաղթանա՛կ». Վոլոդինի այս կարգախոսը Պետդումայի պատգամավորները չեն սկսել վանկարկել
Ինչո՞ւ Թրամփը նորից սկսեց պատերազմը Իրանի դեմ
Տոկաևը «չի հասկանում», թե սլավոնական եղբայր ժողովուրդները ինչո՞ւ են «իրար մորթում»