06/10/2026

EU – Armenia

Արդյոք ֆրանսիացի սոցիալիստները կթագադրեն առանց գահի թագավորին

Ժամանակին հզոր այս կուսակցությունը ստիպված է դիմել կուսակցությունից դուրս գտնվող գործչի՝ իր քաղաքական ճգնաժամը հաղթահարելու համար։

Ֆրանսիացի սոցիալիստները պատրաստվում են նախագահի թեկնածու ընտրել իրենց կուսակցության շարքերից դուրս գտնվող անձի՝ ընդգծելով ժամանակին գերիշխող ուժի անկումը, որն այժմ պայքարում է քաղաքական ասպարեզում իր նշանակալիությունը պահպանելու համար։

Ըստ կուսակցության մի շարք պաշտոնյաների՝ 46-ամյա եվրախորհրդարանական և սոցիալ-դեմոկրատական ​​«Place Publique» («Հրապարակային տարածք») շարժման հիմնադիր Ռաֆայել Գլյուքսմանն այս ամիս մտնում է Սոցիալիստական ​​կուսակցության նախնական ընտրությունների (փրայմերիզի) պայքար՝ որպես ֆավորիտ։

Համազգային հարցումների տվյալներով՝ նրա օգտին պատրաստ է քվեարկել ընտրողների 9-ից 13%-ը, ինչը զգալիորեն գերազանցում է սոցիալիստների առաջնորդ Օլիվիե Ֆորի ցուցանիշը (վերջինս հավաքում է ձայների մոտ 3%-ը), սակայն դեռևս զիջում է ծայրահեղ ձախերի առաջնորդ Ժան-Լյուկ Մելանշոնին։

Հոկտեմբերի 10-ին կայանալիք նախնական ընտրություններից առաջ սոցիալիստները ձևավորել են խստորեն վերահսկվող ընտրազանգված՝ 2027 թվականի ընտրությունների համար թեկնածու առաջադրելու նպատակով, սակայն ռիսկի են դիմում՝ բացահայտելով ղեկավարության պառակտվածությունն ու ներքին ռազմավարական հակասությունները։

Քվեարկությունն ավելի ընդգրկուն է, քան միայն կուսակցության անդամների մասնակցությամբ ընտրությունը, սակայն զիջում է Ֆորի ծրագրած՝ ձախ ուժերի լայն համախմբմամբ անցկացվող նախնական ընտրությունների ձևաչափին։ Ընտրողները վճարում են 15 եվրո (գումար, որը ներառում է նաև կուսակցության անդամակցության վճարը). ըստ երեք պաշտոնյաների՝ այս վճարը սահմանվել է ծայրահեղ ձախերին գործընթացից դուրս պահելու նպատակով։

«Սա ամենևին էլ այն ճանապարհը չէ, որին մենք ձգտում էինք», – ասել է սոցիալիստ պաշտոնյաներից մեկը։ «Սա սոցիալ-դեմոկրատական ​​հարթակի՝ մասշտաբով կրճատված նախնական ընտրություն է։ Սա առաջին ձախողումն է»։

Մասնակցության ցուցանիշը վճռորոշ նշանակություն ունի, քանի որ կազմակերպիչները նախկինում դժվարացել են մոբիլիզացնել 100 000-ից ավելի ըն Տրավմատիկ կապվածություն
Սոցիալիստների համար նախագահական ընտրություններում պարտությունների շարքն ավելի է խորացել այն բանից հետո, երբ 2017 թվականին նախկին նախագահ Ֆրանսուա Օլանդը լքեց Ելիսեյան պալատը․ իրավիճակը հասավ պատմական նվազագույնի, երբ 2022 թվականին Փարիզի քաղաքապետ Անն Իդալգոն պարտություն կրեց՝ ստանալով ձայների ընդամենը 1,7%-ը։

«Կա հավաքական տրավմա», — ասել է Գլյուքսմանին աջակցող սոցիալիստ պաշտոնյան։ — «Մենք չենք ցանկանում կրկին ապրել դա։ Առաջադրված թեկնածուն՝ նույնիսկ մեր շարքերից դուրս, կարող է ստեղծել այն զգացումը, որ մենք դեռ պայքարի մեջ ենք»։

Վերափոխման պահանջով աչքի ընկնող ընտրական գործընթացում սոցիոլոգ Դաբին նշել է, որ Գլյուքսմանը օգտվում է «ֆրանսիացիների շրջանում բավականին դրական իմիջից», սակայն պետք է ապահովի ճանաչելիություն և, որ ամենակարևորն է, ձևավորի «պատում» (քաղաքական ուղերձ)։

Դաբին առանձնացնում է աջակցության երկու հնարավոր խումբ՝ ընտրողներ, ովքեր 2022-ին սատարել են Մելանշոնին, բայց հնարավոր է՝ այլևս չցանկանան դա անել, և կենտրոնամետ ընտրողներ, ովքեր չեն ցանկանում աջակցել Մակրոնի հետ կապված թեկնածուին։

Գլյուքսմանի քաղաքականությունը եվրոպամետ է և կենտրոնացած է հարստության վերաբաշխման ու հանրային ծառայությունների վրա, ինչը կարող է հեշտությամբ համահունչ լինել ձախակողմյան հայացքներ ունեցող կենտրոնամետների դիրքորոշմանը։ Նրանցից մի քանիսն արդեն միացել են նրա թիմին, այդ թվում՝ նրա խոսնակ Սաշա Հուլիեն՝ խորհրդարանի պատգամավոր, ով նախկինում Մակրոնի «Վերածնունդ» (Renaissance) կուսակցության անդամ էր։

«Այն բանից հետո, երբ Մակրոնը հայտարարեց արտահերթ ընտրություններ և դաշինք կազմեց պահպանողականների հետ, Սոցիալիստական ​​կուսակցությանը չհաջողվեց առաջադրել կենտրոնաձախ թեկնածուի, սակայն Գլյուքսմանը զբաղեցրեց այդ տեղը», — Rapporteur-ին ասել է Հուլիեն։

Այնուամենայնիվ, նրա դիրքորոշումը որոշակի անհարմարություն է առաջացնում երիտասարդ ձախերի շրջանում, ինչպես նշել են կուսակցության երկու պաշտոնյաներ․ խնդիրը հատկապես վերաբերում է Գազայի և Իսրայելի միջև հակամարտության վերաբերյալ նրա հայացքներին, որոնցում նա ավելի զգուշավոր է, քան իր ընդդիմախոս Ֆրանսիայի նախագահական մրցավազքը մնում է բաց՝ չնայած Լե Պենի առաջատարությանը։

Թագավոր առանց թագավորության

Պառակտումները հարց են բարձրացնում, թե արդյոք կուսակցությունը կարող է վերականգնել ազգային նպատակը, այն բանից հետո, երբ Մակրոնը քանդեց աջ-ձախ հին դուոպոլիան, և Մելանշոնը հաղթեց երիտասարդ ընտրողներին: Նախկին սոցիալիստ նախարարը Reporter-ին ասել է, որ կուսակցությունը պետք է ավելի ուշադիր նայեր Իսպանիայի Պեդրո Սանչեսին, որի սոցիալիստները մնացել են ազգային կառավարող ուժ:

Նա նշել է, որ սոցիալիստները պահպանում են քաղաքապետերի, տարածաշրջանային առաջնորդների և խորհրդարանականների խիտ ցանց: Սակայն նա ասել է, որ դա ռիսկի է դիմում հետևել Ֆրանսիայի կոմունիստական կուսակցության ճանապարհին՝ պահպանելով տեղական կալվածքները, բայց այլևս չսահմանելով ազգային քաղաքական բանավեճի պայմանները: Այս դժվարին իրավիճակը արտացոլվում է ամբողջ Եվրոպայում, քանի որ սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցությունները զիջում են իրենց դիրքերը պոպուլիստ մրցակիցներին:

Մակրոնի նախաձեռնած՝ 2024 թվականի արտահերթ ընտրություններից հետո սոցիալիստները հիմնվել են ձախակողմյան «Անհնազանդ Ֆրանսիա» (France Unbowed) շարժման հետ կնքված նախընտրական պայմանավորվածությունների վրա, մինչդեռ Գլյուքսմանն այժմ ձգտում է հեռու մնալ այդ ուժից։

Մելանշոնի նկատմամբ նրա ցուցաբերած ընդդիմադիր կեցվածքը կարող է վստահություն ներշնչել կենտրոնամետ ընտրողներին, սակայն, ոմանց մտահոգությամբ, այն խախտում է 2027 թվականի նախագահական և խորհրդարանական ընտրություններին ընդառաջ ծայրահեղ աջերի դեմ ձախ ուժերի միասնականության ավանդույթը։ Այս հարցն արդեն իսկ վիճահարույց էր հիմնական թեկնածուների միջև կայացած երկու հեռուստաբանավեճերի ընթացքում, որոնք, սակայն, համեստ հետաքրքրություն առաջացրին՝ գրավելով հեռուստադիտողների 5%-ից պակաս մասին։

Քաղաքագետ Բրունո Կոտրեսի խոսքով՝ այդ լարվածությունը չի անհետանա նույնիսկ նախնական ընտրություններից հետո։ «Նույնիսկ եթե Գլյուքսմանը հաղթի, դժվարանում եմ պատկերացնել, որ նա կասի՝ «ես լիովին պաշտպանում եմ Սոցիալիստական ​​կուսակցության ծրագիրը»»,— նշել է նա։— «Որոշակի ինքնավարություն վերականգնելը թեկնածուի անցած ուղու մի մասն է»։

Նրա խոսնակ Հուլիեն նշել է, որ նախնական ընտրությունների էությունը ոչ թե «ինքնավարություն պահանջելն» է, այլ «այն նվաճելը»։ Հարմար հավակնություն մի թագավորի համար, ով դեռ թագավորություն է փնտրում։