18/11/2026

EU – Armenia

Իտալական «Ilva»-ի պողպատաձուլական ճգնաժամը. կա երկու գնորդ, բայց ո՞վ է վճարելու ծախսերը

Եվրոպայի խոշորագույն պողպատաձուլական գործարանը դադարեցրել է աշխատանքը, իսկ Հռոմը փորձում է փրկել ձեռնարկությունը։

ՀՌՈՄ – Չորեքշաբթի օրը իտալացի օրենսդիրները կլսեն պողպատաձուլական ոլորտի ղեկավարներին և արհմիությունների ներկայացուցիչներին՝ քննարկելու Եվրոպայի խոշորագույն պողպատաձուլական համալիրի՝ «Ilva»-ի ապագան։ Մինչդեռ, երկու հավանական գնորդներ փորձում են հստակություն ստանալ ձեռնարկության վերագործարկման հետ կապված ծախսերի վերաբերյալ։

Տարանտոյում (Իտալիայի հարավում գտնվող նավահանգստային քաղաք) տեղակայված «Ilva»-ի նախկին գործարանը դադարեցրել է պողպատի արտադրությունը այն բանից հետո, երբ դատարանը կարգադրել է փակել այն՝ շրջակա միջավայրի աղտոտման և հանրային առողջության համար սպառնալիքների պատճառով։ Մոտ 8600 աշխատակից կախված է պետական ​​ֆինանսական աջակցությունից (աշխատավարձերի փոխհատուցումից), իսկ հաջորդող կառավարությունները չեն կարողանում գտնել գնորդի, ով պատրաստ կլինի վերակենդանացնել այս արդյունաբերական հսկային։

Գործարանի փակման որոշումը կայացվել է ԵՄ բարձրագույն դատարանի՝ 2024 թվականի նշանակալի վճռից հետո, ըստ որի՝ արդյունաբերական ձեռնարկությունները պետք է դադարեցնեն գործունեությունը, եթե դրանք լուրջ վտանգ են ներկայացնում մարդկանց առողջության համար։ Այս որոշումը հարցեր է առաջացրել այն մասին, թե արդյոք միայն բնապահպանական թույլտվությունների առկայությունը բավարար է գործունեություն ծավալելու իրավունքը երաշխավորելու համար։

Իտալիայի խորհրդարանի արդյունաբերության հարցերով հանձնաժողովը կլսի «Ilva»-ի արտակարգ կառավարիչներին, «Federacciai» (պողպատաձուլական արդյունաբերության ֆեդերացիա) կազմակերպությանը և արհմիություններին, քանի որ ձեռնարկության ճակատագիրը դեռևս անորոշ է։

Ճգնաժամը ձգվում է դեռ 2012 թվականից, երբ տեղական դատարանն առաջին անգամ կարգադրեց առգրավել գործարանի որոշ հատվածներ՝ հարակից թաղամասերում հիվանդությունների և մահացության դեպքերի հետ կապված արտանետումների պատճառով։

1995 թվականին սեփականաշնորհված «Ilva»-ն 2018 թվականին անցավ պողպատաձուլական հսկա «ArcelorMittal»-ի վերահսկողության տակ։ «Այսօր բուն խնդիրը իրավական որոշակիությունն է», — «Rapporteur»-ին ասել է «Federacciai»-ի նախագահ Անտոնիո Գոցցին։ — «Մինչ այժմ Իտալիայում սկզբունքը հստակ էր. գործարանը, որն ունի շրջակա միջավայրի պահպանության ինտեգրված թույլտվություն, կարող է գործել»։

Նրա խոսքով՝ դատարանների վերջին որոշումները կասկածի տակ են դնում այդ ենթադրությունը։ «Եթե շրջակա միջավայրի պահպանության թույլտվությունն այլևս բավարար չէ, ապա արտադրություն իրականացնելու համար էլ ի՞նչ այլ պայմաններ պետք է բավարարվեն»։

Միլանի պոլիտեխնիկական համալսարանի մետալուրգիայի պրոֆեսոր Կառլո Մապելլին զգուշացրել է, որ երկու հայտերն էլ ենթադրում են աշխատատեղերի զգալի կրճատում, ինչպես նաև պետական ​​ֆինանսավորման ներգրավում։

Նրա խոսքով՝ հավանական գնորդները, ամենայն հավանականությամբ, կպահանջեն նաև էլեկտրաէներգիայի գների հետ կապված երաշխիքներ։ «Եվ հայտնի չէ՝ արդյոք պետությունը կարո՞ղ է դրանք տրամադրել»։

Մապելլիի գնահատմամբ՝ ներդրումային որոշում կայացնելուց հետո էլեկտրաղեղային վառարանների տեխնոլոգիայի կիրառմամբ արտադրությունը վերսկսելու համար կարող է պահանջվել երեքից չորս տարի։

Ո՞վ է վճարում

Վաճառքի գործընթացին քաջատեղյակ մի անձ հայտնել է, որ հաջորդող կառավարությունները «Ilva»-ին դիտարկել են որպես արդյունաբերական հենասյուն, այլ ոչ թե որպես բեռ, որը զգալի ֆինանսական աջակցություն է պահանջում։

Աղբյուրի փոխանցմամբ՝ ձեռնարկությունը ամսական կորցնում էր 90–100 միլիոն եվրո (ներառյալ աշխատավարձերի համար նախատեսված 40 միլիոն եվրոն) և չուներ հուսալի արդյունաբերական ծրագիր։

Նույն աղբյուրի տվյալներով՝ ընկերության գործունեությունը պահպանելու համար արդեն ծախսվել է մոտ 4 միլիարդ եվրո, ինչը, պաշտոնական թվերի բացակայության պայմաններում, մոտավորապես համընկնում է առկա գնահատականներին։

Ավելի լայն մարտահրավերը (և ոչ միայն Իտալիայում) կայանում է նրանում, թե ինչպես փոխարինել ավանդական դոմնային վառարանները՝ առանց պողպատի որակի նվազեցման կամ արտադրության ծախսերի անընդունելի աճի։

Մապելլին զգուշացրեց, որ Տարանտոյի արտադրանքը պահանջում է հանքաքարից ստացված մետաղ, մինչդեռ ջրածնի կիրառմամբ վերականգնման գործընթացը տնտեսապես մրցունակ չէ։

«Իսկապես նոր խնդիրը, որին այս արդյունաբերական ծրագրերը չեն անդրադառնում, այն է, թե ինչ եղանակով է հանքաքարից մետաղ կորզվելու՝ նախքան էլեկտրական վառարան մտնելը», — ասաց նա։