Ինչպես պերուացի մի տղամարդ դարձավ Պուտինի «թնդանոթի միսը»

Ռուսական զինվորական հավաքագրումը տարածվում է Լատինական Ամերիկայում՝ կեղծ խոստումներով գայթակղելով հարյուրավոր մարդկանց։

Եվա Հարթոգը Axel Springer Global Reporters Network-ի՝ Լատինական Ամերիկայի հարցերով թղթակիցն է։

ՊՈՒԿԱԼՊԱ, Պերու. Կառլոս Լենսկի Դավիլա Վելան չի կարողանում հիշել ոչ այն ուկրաինական գյուղի անունը, որը Ռուսաստանն իրեն ուղարկել էր գրավելու գրոհային գործողության ընթացքում, ոչ էլ մերձակա որևէ քաղաքի անվանում։

Սակայն ճմռթված անձեռոցիկի և բաժակի օգնությամբ նա հեշտությամբ վերականգնում է դեպքերի ընթացքը՝ ցույց տալով, թե որտեղ է գտնվել անօդաչու սարքերի հայտնվելու պահին, որտեղ է ապաստան գտել ծառերի շարքի մոտ, և որտեղ՝ ընդամենը մի քանի մետր հեռավորության վրա, զոհվել է իր զինակիցներից մեկը՝ Ղազախստանից եկած 19-ամյա նորակոչիկը։

Ռուսական բանակում հավաքագրված 36-ամյա պերուացի Դավիլա Վելան վիրավորվել էր՝ ոտքի մեջ բեկոր ստանալով։

Վերարտադրելով Պումա մականունով 23-ամյա կոլումբիացուն ուղղված օգնության կանչը՝ նա հեռախոսը մոտեցնում է բերանին՝ ասես ռադիոկայան լինի. «Պումա՛, Պումա՛», — ասում է նա՝ օգտագործելով կոլումբիացու կանչանունը։ — «Սա Քեշն է։ Ես ողջ եմ, բայց վիրավորված եմ»։

Նա ռազմաճակատում ընդամենը չորս օր էր անցկացրել։

Քանի որ Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինի պատերազմը Ուկրաինայում շարունակվում է, Մոսկվան արտասահմանում զինվորներ է փնտրում մարտի ուղարկելու համար։

Քանի որ որոշ երկրներում, որոնց վրա նախկինում հույսը դրել էր, հիմնականում Աֆրիկայում և Ասիայում, հավաքագրումը դժվարանում է, նրա ռազմական մեքենան ավելի ու ավելի է դիմում Լատինական Ամերիկային, այդ թվում՝ Պերուին, որը մոտ 35 միլիոն բնակչություն ունեցող երկիր է, որտեղ նորակոչիկների և նրանց հարազատների վկայությունները ցույց են տալիս, որ միայն այս տարվա առաջին կեսին հարյուրավոր մարդիկ են մեկնել Մոսկվա։

Կրեմլի կողմից հավաքագրման արշավի ընդլայնումը ենթադրում է, որ քանի որ Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը տատանվում է ռազմական զորահավաքի ևս մեկ փուլ սկսելու հարցում, պատերազմը ավելի խորն է հասնում Արևմտյան կիսագնդին՝ այն տարածաշրջանին, որտեղ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը բացահայտորեն ձգտել է վերականգնել ամերիկյան գերակայությունը՝ ներքաշելով այն հակամարտության մեջ։

Պերուում անհետ կորած նորակոչիկների հարազատները բազմիցս բողոքի ցույցեր են կազմակերպել և իշխանություններին կոչ են արել գործել՝ տղամարդկանց Ուկրաինայի դեմ կռվելու համար գրավելու ջանքերը համեմատելով մարդկանց թրաֆիքինգի հետ։

«Մենք տեսնում ենք Ռուսաստանի հավաքագրման ցանցի հստակ ընդլայնում Լատինական Ամերիկայում», – ասել է ռազմագերիների հետ աշխատող ուկրաինացի պաշտպանության պաշտոնյան, որին անանունություն է տրամադրվել՝ զգայուն ռազմական հարցեր քննարկելու համար։ «Պերուում վարակի դեպքերի թիվն ակնհայտորեն աճում է»։ Այս տարի, հավելել է պաշտոնյան, կանխատեսվում է, որ օտարերկրյա զինյալների թիվը կհասնի ռեկորդային բարձրակետի։

«Այնտեղ շատ լատինաամերիկացիներ կան», — հաստատեց Դավիլա Վելան Պերուի Ամազոնի շրջանում գտնվող իր հայրենի Պուկալպա քաղաքում տված հարցազրույցի ժամանակ՝ նկարագրելով ռազմական պատրաստության այն երեք ճամբարները, որտեղ նա մնացել էր նախքան մարտի դաշտ ուղարկվելը, որպես օտարերկրյա նորակոչիկների անդադար հոսքի վայր։

«Ամեն օր ոմանց ուղարկում են առաջնագիծ, իսկ նորերն են գալիս», — ասաց նա։ — «Այդ գործընթացը երբեք չի դադարում»։

Ռուսաստանում և Ուկրաինայի օկուպացված տարածքներում անցկացրած չորս ամիսների ընթացքում Դավիլա Վելան (ում ընկերները Լենսկի են անվանում) հանդիպել է մոտավորապես 80 լատինաամերիկացի նորակոչիկի, այդ թվում՝ Կոլումբիայից, Պանամայից, Բոլիվիայից, Սալվադորից և Արգենտինայից ժամանած տղամարդկանց։

Նրա խոսքով՝ նրանցից գրեթե բոլորն այժմ զոհված են կամ անհետ կորած։

«Խողովակաշարը»

Դավիլա Վելայի ուղևորությունը դեպի ռազմաճակատ սկսվեց մայիսին՝ Պերուի մայրաքաղաք Լիմայի գլխավոր օդանավակայանում արված սելֆիով։ Նա իր կողքին գտնվող տղամարդու՝ պերուացի մեկ այլ նորակոչիկի հետ, մինչ այդ միայն կարճ ժամանակով էր ծանոթացել, սակայն լուսանկարում նրանք կեցվածք էին ընդունել այնպես, կարծես վաղեմի ընկերներ լինեին՝ ամուր գրկախառնված և տեսախցիկի ուղղությամբ բարձրացրած բութ մատով։

Հավաքագրողներից մեկի խոսքով՝ այդ լուսանկարը պետք է հաստատեր նրանց պատմությունն այն մասին, թե իբր ընկերներով ճամփորդության են դուրս եկել՝ նախքան զբոսաշրջիկի կարգավիճակով Մոսկվա հասնելը կանգառներ կատարելով Փարիզում և Ստամբուլում։ Նույն անձը խորհուրդ էր տվել Ռուսաստան հասնելուն պես բացահայտ խոսել իրենց իրական մտադրության՝ զինված ուժերին միանալու մասին, որպեսզի անխոչընդոտ անցնեն անձնագրային հսկողությունը։

Այն աշխատեց։ Մոսկվայի օդանավակայանի դրսում նրանց սպասում էին քաղաքացիական հագուստով երկու տղամարդ, որոնք դիմավորեցին նրանց գրկախառնությամբ ու համբույրներով և որոշակի գումար տվեցին ռուբլով։

Այդ պահից սկսած՝ Դավիլա Վելայի տեսանյութերը սկսում են հիշեցնել մարտաֆիլմ. դրանցում պատկերված են օտարերկրյա նորակոչիկներ զորանոցներում և ռազմական ուսումնամարզական ճամբարներում, որոնք հրացաններով կեցվածք են ընդունում՝ ցուցադրելով կոշտ տղամարդու կերպար։ Վերջին տեսանյութերից մեկում, որն արվել է հունիսին, նա նկարահանում է իրեն բեռնատարի մեջ՝ լիարժեք ռազմական հանդերձանքով մոտ մեկ տասնյակ այլ անձանց կողքին։ Դրանից հետո նրան ուղարկել են մարտի դաշտ։

Պատերազմի առաջին տարիներին Ռուսաստանի կողմից կռվող օտարերկրացիների մեծ մասը Կենտրոնական Ասիայից էր, որին հաջորդում էին Աֆրիկայի և Հարավարևելյան Ասիայի երկրները։ Կուբան և Կոլումբիան նույնպես հազարավոր մարտիկներ են տրամադրել։

Սակայն այդ երկրներից շատերում դիվանագիտական ​​բացասական արձագանքից և հավաքագրմանը հակազդելու ջանքերից հետո ռուսական իշխանությունները ստիպված են եղել հարմարվել իրավիճակին։ Ուկրաինացի պաշտոնյաների խոսքով՝ Ռուսաստանի ռազմական իշխանությունները փաստացի սահմանել են հավաքագրման արգելքի ցուցակ՝ ընդգրկելով շուրջ չորս տասնյակ երկիր։

Այնուամենայնիվ, Լատինական Ամերիկան, կարծես, դեռևս մատչելի տարածք է մնում։ Թեև Կուբան և Կոլումբիան շարունակում են ապահովել նորակոչիկների ամենամեծ թիվը, Պերուի դերը մեծացել է, որին հաջորդում են Բրազիլիան, Էկվադորը և Արգենտինան։ Ուկրաինացի պաշտոնյայի տվյալներով՝ 2026 թվականի առաջին ինը ամիսների ընթացքում գերեվարվել է չորս անգամ ավելի շատ լատինամերիկացի մարտիկ, քան 2022 թվականին Ռուսաստանի կողմից լայնածավալ ներխուժման սկզբից ի վեր ընկած ամբողջ ժամանակահատվածում։

Պերուացիներն այժմ Ուկրաինայի կողմից պահվող լատինամերիկացի ռազմագերիների թվով երրորդ խումբն են կազմում, ինչը վկայում է Ռուսաստանի զինված ուժերում նրանց աճող նշանակության մասին։

Ուկրաինայի իշխանությունների գնահատմամբ՝ Ռուսաստանի զինված ուժերի կազմում կա մոտ 29 000 օտարերկրյա վարձկան։ Թեև սա Ռուսաստանի ընդհանուր ուժերի միայն մի փոքր մասն է կազմում, ուկրաինացի պաշտոնյաներն ընդգծում են, որ նրանց ներկայությունը կարևոր նշանակություն ունի՝ ստիպելով Կիևին զինամթերք, անօդաչու թռչող սարքեր և անձնակազմ ծախսել նրանց դեմ պայքարելու համար։

«Նրանք պարզապես վիճակագրական տվյալներ չեն», — ասել է Ուկրաինայի պաշտպանության գերատեսչության պաշտոնյան։

Պերուի արտաքին գործերի նախարարությունը օգոստոսին տարածած հայտարարության մեջ նշել էր, որ տեղյակ է Ռուսաստանի կողմից կռվող 459 պերուացու մասին, որոնցից 11-ը զոհվել են, իսկ 114-ը՝ անհետ կորել։

Անհետ կորած վարձկանների հարազատները պնդում են, որ այդ թիվը խիստ թերագնահատված է։ Ռուսաստանում գտնվող պերուացիների և այլ լատինամերիկացիների համար նախատեսված ֆեյսբուքյան հանրային խմբերում անընդհատ հայտնվում են հարազատների գրառումներ, որոնք փորձում են գտնել իրենց մտերիմներին կամ դուրս բերել նրանց այնտեղից։

Պերուում գործող WhatsApp-ի մի փակ խումբ, միավորում է Ռուսաստանի կողմից կռվող հարազատների մասին տեղեկություններ փնտրող մարդկանց. խումբն ունի ավելի քան 400 անդամ և ամեն օր համալրվում է նորերով։ Նրանց մեծ մասը փնտրում է անհետ կորածներին, սակայն կան նաև այնպիսիները, ովքեր օգնություն են խնդրում՝ իրենց մտերիմներին այնտեղից դուրս բերելու համար։

Խմբի անդամներից մեկը կիսվել է իր զարմիկի ուղարկած հուսահատ ձայնային հաղորդագրությամբ։

«Մենք պայմանագիր ենք կնքել ռուսական բանակի հետ, բայց ամեն ինչ խաբեություն է», — լսվում է նրա շշուկը։ — «Առավելագույնը 20-30 օր ունեմ, մինչև ինձ ուղարկեն սպանելու։ Խնդրում եմ, արեք հնարավոր ամեն ինչ։ Ես ուզում եմ տուն վերադառնալ»։

Երբ ես Ռուսաստանի հետ կապ ունեցող պերուացիների շրջանում հայտնի ֆեյսբուքյան էջում հրապարակեցի գրառում՝ խնդրելով վարձկաններին կամ նրանց ընտանիքներին կապ հաստատել ինձ հետ, մի շարք անանուն օգտատերեր ինձ մեղադրեցին լրտես լինելու կամ Լատինական Ամերիկայի և Ռուսաստանի միջև հարաբերությունները խաթարելու փորձ կատարելու մեջ։

Սակայն 19-ամյա նորակոչիկ Խուանը, ում անվտանգության նկատառումներից ելնելով՝ անունը չի հրապարակվում, հաղորդագրություն ուղարկեց Ռուսաստանի հարավային խոշոր քաղաքներից մեկի հիվանդանոցից։

Նրա խոսքով՝ ձեռքի բեկորային վնասվածքներից ավելի լուրջ խնդիր են նյարդերի վնասվածքները։ Գրեթե ամեն գիշեր նա մղձավանջներ է տեսնում, թե ինչպես են իրեն հետապնդում անօդաչու թռչող սարքերը ռազմաճակատում։ Մինչդեռ, քանի որ անձնագիրը, գումարն ու հագուստը խլել էին նրանից, նա ելք չէր տեսնում։

Նա պատմեց, որ սկզբում հավաքագրվել է TikTok-ի միջոցով՝ անձնական հաղորդագրության միջոցով, այն բանից հետո, երբ պատերազմի թեմայով տեսանյութին արձագանքել էր ռազմական ողջույնի էմոջիով։

Ռուս զինվորականները, որոնց նա հանդիպել էր ուսումնավարժանքների և ռազմաճակատում գտնվելու ընթացքում, փորձել էին պաշտպանել նրան։ Նրանք ասել էին, որ նա քաջ է, բայց կայացրել է իր կյանքի ամենավատ որոշումը։

Ես հարցրի՝ արդյոք նա համաձա՞յն է դրա հետ։

«Այո՛», — գրեց նա։

Կեղծ խոստումներ

Պատերազմ մեկնած պերուացիների հարազատներից ստացված տեղեկությունները վկայում են, որ շատերը քիչ բան կամ ընդհանրապես ոչինչ չգիտեին այն մասին, թե ինչի մեջ են ներքաշվում։

Նրանց պատմություններում պատերազմը վերացական հասկացություն էր՝ եկամտաբեր աշխատանք և հերոս դառնալու հնարավորություն. ընդ որում՝ ոչ թե աշխարհաքաղաքական պայքարում, այլ պարտքերը մարելու և հայրենիքում մնացած ընտանիքների հոգսը հոգալու միջոցով։

Պերուի մայրաքաղաք Լիմայի սրճարաններից մեկում հավաքվել էին երեք ազգականներ, որոնք փորձում էին կասեցնել հավաքագրման գործընթացը։ Նրանց առջև թղթերի հսկայական կույտ էր դրված, որը պարունակում էր պատերազմ մեկնած և այժմ անհետ կորած համարվող տղամարդկանց ընտանիքներից ստացված հարյուրավոր գործեր։

Թեև մանրամասները տարբեր էին, նկատելի էր մի ընդհանուր օրինաչափություն. ինչ-որ պահի ինչ-որ մեկը մոտեցել էր այդ տղամարդկանց՝ խոստանալով ավելի մեծ գումար, քան նրանք երբևէ վաստակել էին կամ կարող էին վաստակել ապագայում։

Հետաքրքրություն ցուցաբերած անձանց ուղղորդում էին դեպի հավաքագրողներ, որոնք հայտնի էին «Կրեկեր» (Cracker), «Պոնչո Պինչո» (Poncho Pincho) և «Մուստաֆա» (Mustafa) մականուններով. նրանք հիմնականում ռազմական անցյալ ունեցող պերուացիներ կամ կոլումբիացի միջնորդներ էին, որոնք կազմակերպում էին դեպի Ռուսաստան թռիչքի տոմսերի ձեռքբերումը։

Որոշ հավաքագրվածների համար Իրաքում նախկինում ձեռք բերված փորձը հիմք էր տալիս առաջարկը դիտարկել որպես բարձր վարձատրվող արկածախնդրություն։ Նրանցից շատերը նախկինում աշխատել էին ԱՄՆ կառավարության ենթակապալառուի մոտ՝ իրականացնելով դեսպանատան և այլ դիվանագիտական ​​օբյեկտների պահպանություն, և այդ փորձը ջերմությամբ էին հիշում։

Սակայն Ռուսաստան հասնելուն պես նրանք հասկացան, որ այդ երկու իրավիճակները խիստ տարբերվում էին միմյանցից։

Շատ դեպքերում հավաքագրվածները ստիպված էին լինում իրենց առաջին վաստակած գումարով հրամանատարներից գնել անհրաժեշտ պարագաներ՝ զրահաբաճկոններ, ռադիոկայաններ և այլ սարքավորումներ։

Պերուացիների WhatsApp-յան խմբում հարազատներից մեկը հրապարակեց ծառից կապկպված, մերկ իրանով տղամարդկանց լուսանկար, որոնց մարմինները ծածկված էին ծանր կապտուկներով. ըստ կնոջ պնդման՝ դրանք ծեծի հետևանք էին։

Այլ հավաքագրվածներ ևս իրենց ընտանիքներին պատմել էին նմանատիպ բռնությունների մասին։ «Նա ինձ ասաց, որ ապրում է դժոխքում», — պատմել է Կարինա Հուաուրա Չավեսը, որի ամուսինը՝ ռազմական անցյալ ունեցող բանտային պահակը, մարտին մեկնել էր Ռուսաստան։

«Նրանք, ովքեր չէին հասկանում հրահանգները, ենթարկվում էին ծեծի, ընդ որում՝ ոմանք այնքան ուժգին, որ կորցնում էին գիտակցությունը»։

Հուլիսին Պերուում նախագահի ընտրություններից հետո (որոնցում հաղթել էր Կեյկո Ֆուջիմորին) հարազատները նամակով դիմեցին նրան՝ խնդրելով միջամտել իրավիճակին։

Ի պատասխան՝ օգոստոսին նրանք հրավիրվեցին փակ հանդիպման, որին մասնակցում էին, ի թիվս այլոց, Պերուի արտաքին գործերի նախարար Կարլոս Էսպան և Ռուսաստանի դեսպանը։

Ի պատասխան՝ օգոստոսին նրանք հրավիրվեցին փակ հանդիպման, որին մասնակցում էին, ի թիվս այլոց, Պերուի արտաքին գործերի նախարար Կառլոս Էսպան և Ռուսաստանի դեսպանը։

Թվում էր, թե ռուսական կողմը լսում է նրանց բողոքներն այն մասին, որ հավաքագրումը մարդկանց թրաֆիքինգ է, քանի որ պերուացիներին խաբեությամբ էին ստիպել պայմանագրեր ստորագրել։ Սակայն վեց օր անց դեսպանատունը սոցիալական ցանցերում հայտարարություն տարածեց՝ նշելով, որ տղամարդիկ կամավոր են միացել բանակին, և որ Մոսկվան «բարձր է գնահատում» նրանց «ներդրումը» պատերազմում։

Ընտանիքների համար սա ծանր հարված էր

Լատինական Ամերիկայի և Ռուսաստանի հարաբերությունների գծով փորձագետ, Կոլումբիայի Կալի քաղաքի «Իսեսի» համալսարանի (Universidad Icesi) պրոֆեսոր Վլադիմիր Ռուվինսկին նշում է, որ Ռուսաստանին հաջողվել է համոզել լատինամերիկյան երկրներին՝ չեզոք դիրքորոշում պահպանել Ուկրաինայի դեմ իր մղած պատերազմի հարցում։

«Լատինամերիկյան կառավարությունները չեն ցանկանում խնդիրներ ունենալ Ռուսաստանի հետ,- ասել է նա։- Նրանք կարծում են, որ լավագույն տարբերակը գործընթացից դուրս մնալն է»։

Ռուսաստանը նաև պատրաստակամություն է հայտնել պատասխան քայլեր ձեռնարկել Ուկրաինային աջակցող կառավարությունների դեմ։ Երբ 2024 թվականին Էկվադորը դիտարկում էր ԱՄՆ-ին ռազմական տեխնիկա փոխանցելու հնարավորությունը (որը կարող էր օգտագործվել Ուկրաինայում), Մոսկվան արգելափակեց բանանի ներկրումը՝ ստիպելով երկրին հրաժարվել այդ մտադրությունից։ Լատինական Ամերիկայի բազմաթիվ երկրներ նույնպես կախված են Ռուսաստանից՝ էժան ազոտական ​​պարարտանյութ ստանալու հարցում։

Քաղաքական անկայունության երկարատև շրջանից հետո Պերուն կարող է հատկապես խոցելի լինել Մոսկվայի ազդեցության նկատմամբ, նշել է Ռուվինսկին։

Ո՛չ Ռուսաստանի դեսպանատունը, ո՛չ էլ Պերուի արտաքին գործերի նախարարությունը չեն արձագանքել մեկնաբանություն ստանալու խնդրանքին։

Փախուստի ուղի

Դժգոհ լինելով սեփական կառավարության արձագանքից՝ հարազատները փնտրել են ընտանիքի անդամներին օգնելու այլընտրանքային, ոչ պաշտոնական ուղիներ։

Նրանք կիսվում են մեծ դժվարությամբ ձեռք բերված կոնտակտներով՝ դրանք արժեքավոր արժույթի պես գնահատելով. օրինակ՝ Ռուսաստանում գտնվող մի տղամարդու տվյալներով, ով 500 դոլար է պահանջում՝ պարզելու համար զինվորագրվածի գտնվելու վայրն ու կարգավիճակը (հավելավճարով՝ նաև դիահերձարան այցելելու համար), կամ մեկ ուրիշի տվյալներով, ով կարող է օգնել վիրավորներին փախչել հիվանդանոցներից այն պահերին, երբ հսկողությունն ամենաթույլն է։

Առայժմ հայտնի է դարձել փախուստի դիմած ընդամենը չորս պերուացու մասին։

Նրանցից մեկը Դավիլա Վելան է։ Ես հանդիպեցի նրան Ուկրաինային մերձակա ռուսական Ստարի Օսկոլ քաղաքի հիվանդանոցից փախչելուց 25 օր անց։ Նա ստիպված եղավ ծառայության անցնելու համար ստացած 20 000 դոլար բոնուսի մի մասը՝ 1,2 միլիոն ռուբլի (14 000 դոլար), վճարել երկու ռուս տղամարդու (որոնցից մեկը «Վագներ»-ի նախկին վարձկան էր), որպեսզի նրանք իրեն մեքենայով հասցնեին Մոսկվայում գտնվող Պերուի դեսպանատուն։ Այնտեղ դիվանագիտական ​​անձնակազմին հաջողվեց նույն օրը նրա համար Լիմա մեկնող չվերթի տոմս ձեռք բերել։

Սևիչեի ռեստորանում՝ սալսա երաժշտության ուղեկցությամբ, Դավիլա Վելան կինեմատոգրաֆիական մանրամասնությամբ ու ձայնային էֆեկտներով պատմեց Ռուսաստանում անցկացրած ժամանակի և, հատկապես, Արևելյան Ուկրաինայում՝ ռազմաճակատի գծում անցկացրած հինգ օրվա մասին։

Նա պատմեց, որ ընկերոջ համոզմամբ ստանձնել էր անօդաչու թռչող սարքի օպերատորի դեր՝ ակտիվ մարտական ​​գործողությունների գոտուց հեռու, սակայն հայտնվել էր գրոհային ստորաբաժանման կազմում։ Օտարերկրյա կամավորների կողքին կային նաև զորակոչված ռուսներ, որոնցից շատերը տարեց էին կամ հիվանդ, իսկ ոմանք նույնիսկ վազելու ունակություն չունեին։ Դավիլա Վելան ձայնային բարձր «իիի» հնչյունով և ձեռքի շարժումներով, որոնք ցույց էին տալիս սարքերի թռիչքի ուղին, նմանակում էր իրենց ահաբեկող անօդաչու սարքերին։

Նա կարծես կորցրեց խոսքը միայն այն պահին, երբ հարցրի, թե ինչ կասեր ուկրաինացիներին՝ բացատրելու համար, թե ինչու է եկել նրանց հող՝ վտանգի ենթարկելով նրանց և նրանց ընտանիքներին։ Նա կմկմաց, լռեց, ապա կրկին փորձեց խոսել։

Ի վերջո, նա ասաց. «Շնորհակալ եմ Աստծուն, որ միջամտեց և այնպես արեց, որ վիրավորվեմ, որպեսզի կարողանամ դուրս գալ այնտեղից՝ առանց որևէ մեկին սպանելու»։

Այժմ, ըստ նրա, ինքը հույս ուներ «փրկել կյանքեր»՝ TikTok-ում պատերազմի մասին ճշմարտությունը պատմելու միջոցով։

Սակայն նա որևէ պատրանք չուներ, թե դա կկասեցնի հավաքագրման գործընթացը, որն այսօր ներառում է նաև արհեստական ​​բանականության միջոցով ստեղծված գովազդային վահանակներ ու չատ-բոտեր։ Երկու օր առաջ նրա հարևանությամբ ապրող մի հուսահատ կին թակել էր նրա դուռը՝ տեղեկություններ փնտրելով իր որդու մասին, ով մայիսի վերջին մեկնել էր Ռուսաստան։

Դավիլա Վելան նրան պատմեց այն, ինչ իմացել էր սեփական փորձից. երբ նորակոչիկներին ուղարկում են մարտի դաշտ, շատերը չորս կամ հինգ օրից ավել չեն դիմանում՝ նախքան վիրավորվելը կամ զոհվելը։ (Հուլիսին ԿՀՎ տնօրեն Ջոն Ռեթքլիֆը հայտարարել էր, որ ռուս նորակոչիկի կյանքի միջին տևողությունը 20-ից 30 րոպե է)։

Ինքը՝ Դավիլա Վելան, տեսել էր դաշտեր, որոնք լի էին նեխող դիակներով։

«Ճիշտ են ասում, որ մենք թնդանոթի միս ենք»,— ասաց նա։— «Հրամանատարները գիտեն, որ դու գնում ես մահվան, բայց խնդիրը գյուղ կամ քաղաք գրավելն է, նույնիսկ եթե 1000 հոգուց ողջ է մնում ընդամենը 50-ը»։