18/11/2026

EU – Armenia

Եվրոպան մտավախություն ունի, որ Պուտինը Ուկրաինայի հարցում պարզապես ձգձգում է ժամանակը՝ մոլորեցնելով Թրամփին

Պաշտոնյաները մտահոգված են, որ խաղաղ բանակցությունները ոչ մի արդյունքի չեն հանգեցնում։ Այնուամենայնիվ, նրանք կշարունակեն մասնակցել դրանց։

ԼՈՆԴՈՆ — Թեև եվրոպացի դիվանագետներն ու պաշտոնյաները մասնակցում են բանակցային գործընթացին, նրանք չեն հավատում, որ Վլադիմիր Պուտինը պատրաստ է բանակցել Ուկրաինայում պատերազմի ավարտի շուրջ, թեև Դոնալդ Թրամփը ձգտում է համաձայնության հասնել։

Սա է Ուկրաինայի դաշնակիցների գնահատականը (ինչպես հրապարակային, այնպես էլ ոչ հրապարակային մակարդակներում)՝ ԱՄՆ-ի միջնորդությամբ խաղաղ բանակցությունների վերսկսումից հետո։ Այս տեսակետը կիսում են նաև այն կողմերը, որոնք ընտրվել են բանակցություններում Եվրոպան ներկայացնելու համար։

Անցյալ շաբաթ Աբու Դաբիում ԱՄՆ-ի, Ուկրաինայի և Ռուսաստանի միջև կայացած եռակողմ հանդիպմանը ներկա եվրոպացի պաշտոնյաների կարծիքով՝ ամբողջ գործընթացը կարող է ոչ մի արդյունքի չհանգեցնել և կրկին տապալվել։ Առայժմ նշանակված չէ հաջորդ առերես բանակցությունների ժամկետը։

Որոշ եվրոպացի դիտորդներ մտավախություն ունեն, որ եթե բանակցությունները տապալվեն, Թրամփը կարող է պարզապես առանձին համաձայնության գալ Պուտինի հետ և երես թեքել Եվրոպայից ու Ուկրաինայից։ Սա է պատճառներից մեկը, թե ինչու են նրանք շարունակում մասնակցել բանակցություններին։

«Պուտինն այժմ շահագրգռված չէ հրադադարով կամ խաղաղությամբ, — ասում է Եվրոպական արտաքին հարաբերությունների խորհրդի (ECFR) ավագ փորձագետ Ֆրեդրիկ Վեսլաուն։ — Նա կարծում է, որ պատերազմը շարունակելուց ավելի շատ օգուտ կստանա, քան հրադադարի դեպքում։ Սա է հիմնական խնդիրը»։

Եվրոպացի պաշտոնյաների կասկածները ցույց են տալիս, որ չնայած խաղաղ գործընթացը վերակենդանացնելու ինտենսիվ ջանքերին (ինչպես նաև երկարատև ներքին քննարկումներին այն մասին, թե ով պետք է ներկայացնի Եվրոպան), բանակցությունների ճակատագիրը, ամենայն հավանականությամբ, դեռևս դուրս է նրանց վերահսկողությունից։

Մոսկվայի կոշտ դիրքորոշումը

Վերջին շաբաթների ընթացքում Ռուսաստանն ուժեղացրել է հարձակումները Ու Անցյալ շաբաթ Ուկրաինայից և Ռուսաստանից ժամանած թիմերը հավաքվել էին Թրամփի երկու ավագ խաղաղության դեսպանների՝ նրա փեսայի՝ Ջարեդ Քուշների և անշարժ գույքի գործակալ Սթիվ Վիտկոֆի հետ Աբու Դաբիում՝ երկօրյա բանակցությունների համար, որոնք առաջինն էին փետրվարից ի վեր։

Բանակցությունների արդյունքում խոստացվել էր Ուկրաինայի և Ռուսաստանի միջև բանտարկյալների փոխանակման մասին, չնայած մանրամասները դեռևս վերջնականապես չեն որոշվել։ Սակայն դրանից այն կողմ, առանձնապես կարևոր բան չկար։ Աբու Դաբիում ներգրավված եվրոպացի պաշտոնյաները հայտնել են, որ ռուսական կողմը դժկամությամբ է զիջել։

«Ամերիկյան բանագնացների հետ վերջին քննարկումները հստակ ցույց տվեցին՝ Վլադիմիր Պուտինը չի ցանկանում բանակցել», — նոյեմբերի 14-ին X սոցիալական հարթակում գրել է Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնը։ — «Ակնհայտ է, որ նա խաղադրույք է կատարում Ուկրաինային ծնկի բերելու վրա՝ ուժգնացնելով հարվածները խաղաղ բնակչությանը և փորձելով այս ձմռանը երկիրը մատնել խավարի»։

Ֆրանսիայի, Գերմանիայի, Մեծ Բրիտանիայի և Իտալիայի, ինչպես նաև Եվրոպական խորհրդի և Եվրոպական հանձնաժողովի պաշտոնյաները անցյալ շաբաթ մեկնել էին Պարսից ծոցի տարածաշրջան՝ Վիտկոֆի, Քուշների և ուկրաինական թիմի հետ կապ հաստատելու նպատակով, սակայն նրանք ներկա չեն եղել այն սենյակում, որտեղ Ռուսաստանն ու Ուկրաինան բանակցություններ էին վարում ԱՄՆ-ի հետ։

Սենյակից դուրս

Այնուհետև Քուշներն ու Վիտկոֆը մեկնել են Մոսկվա՝ ստանալու Պուտինի «համաձայնությունը»՝ թույլ տալու եվրոպացիներին միանալ բանակցային սեղանին հաջորդ փուլի ընթացքում։ Սա մասամբ պայմանավորված է նրանով, որ Ռուսաստանը ցանկանում է քննարկել Եվրոպայի անվտանգության ամբողջական ճարտարապետության վերանայումը՝ որպես խաղաղության հաստատման ցանկացած շրջանակի մաս։

Թեև ամերիկյան կողմը կարծում էր, որ Ռուսաստանի ղեկավարը համաձայնել է իրենց խնդրանքին, Կրեմլը հետագայում կասկածի տակ է դրել այդ եզրակացությունը։ Ռուս պաշտոնյաներն էլ, իրենց հերթին, պնդում են, որ Եվրոպան խաթարում է խաղաղությանն ուղղված ջանքերը՝ շարունակելով աջակցել Ուկրաինային։

Միևնույն ժամանակ, ԵՄ առաջնորդները պայմանավորվել են, որ եթե հրավեր ստանան բանակցություններին միանալու, ապա տարածաշրջանը կներկայացնեն հինգ եվրոպական երկրներ՝ ԵՄ-ի բրյուսելյան կենտրոնակայանի թիմի հետ միասին։ Այս կողմերից մի քանիսի՝ Մեծ Բրիտանիայի, Գերմանիայի, Իտալիայի, Լեհաստանի, ինչպես նաև Եվրոպական խորհրդի և Հանձնաժողովի ներկայացուցիչները թերահավատություն են հայտնել Մոսկվայի մտադրությունների վերաբերյալ։

Գերմանացի և բրիտանացի պաշտոնյաները կասկածներ են հայտնել։ «Ուկրաինան բազմիցս ցույց է տվել, որ լրջորեն է տրամադրված խաղաղության հարցում, սակայն Ռուսաստանը բազմիցս մերժել է լիակատար կամ մասնակի հրադադարը՝ միաժամանակ շարունակելով հարձակումները ուկրաինացի խաղաղ բնակիչների և էներգետիկ ենթակառուցվածքների վրա», — երեքշաբթի օրը հայտարարել է Մեծ Բրիտանիայի կառավարության խոսնակը։ «Ռուսաստանը կարող է ավարտել այս պատերազմը հենց այսօր»։

Գերմանացի մի դիվանագետ, ով անանուն մնալու պայմանով համաձայնեց խոսել, ասաց, որ Պուտինը բանակցում է, քանի որ նրան գործարք է պետք Թրամփի հետ։ «Ռուսները իրականում չեն ցանկանում բանակցություններ վարել, նրանք ցանկանում են հաղթել պատերազմում», — նշեց դիվանագետը։

Եվրահանձնաժողովը հայտարարեց, որ Պուտինը կարող է ապացուցել իր մտադրությունների լրջությունը՝ դադարեցնելով հարձակումներն Ուկրաինայի վրա։ «Նախագահ Պուտինը բազմիցս ակնարկել է, որ պատրաստ է խաղաղության շուրջ բանակցել, — ասաց Հանձնաժողովի խոսնակ Պաուլա Պինյոն։ — Սա այն պահն է, երբ պետք է դա ցույց տալ։ Քանի որ եթե Ռուսաստանը դադարեցնի ռազմական գործողությունները, պատերազմը կավարտվի արդեն վաղը»։

Չնայած թերահավատությանը՝ Միացյալ Թագավորությունը, Գերմանիան և Ֆրանսիան, ինչպես նաև եվրոպական այլ կողմերի և ՆԱՏՕ-ի ներկայացուցիչները, կաշխատեն նախապատրաստել տարածաշրջանում Ռուսաստանի հետ առաջին պաշտոնական ուղղակի բանակցությունները։

Եվրոպացի երկու պաշտոնյաներ (ովքեր, ինչպես և այստեղ հիշատակված մյուս անձինք, ցանկացել են անանուն մնալ՝ հաշվի առնելով բանակցությունների զգայուն բնույթը) նշեցին, որ այս գործընթացին մասնակցելու պատճառներից մեկը Ռուսաստանի «խելահեղ» պահանջի հետ կապված մտահոգությունն է։ Ռուսաստանը պահանջում է չեղարկել ՆԱՏՕ-ի ընդլայնումը և վերափոխել մայրցամաքի անվտանգության կառուցվածքները՝ ըստ Մոսկվայի ցանկության։

ՆԱՏՕ-ն՝ դո՛ւրս

Այս շաբաթվա վերջին Թրամփը անձամբ կհանդիպի Պուտինի և Չինաստանի ղեկավար Սի Ծինփինի հետ։ Սա լրացուցիչ մտահոգություն է առաջացրել ԵՄ պաշտոնյաների շրջանում, քանի որ կա հավանականություն, որ առաջնորդները կարող են քննարկել կամ որոշել տարածաշրջանի ապագա անվտանգության համակարգը՝ առանց եվրոպացիների մասնակցության։

«Կա նաև մտահոգություն այն հարցի շուրջ, թե իրականում ինչ է ուզում ամերիկյան կողմը, — ասաց եվրոպացի պաշտոնյաներից մեկը։ — Իհարկե, մեզ անհրաժեշտ է նրանց ներգրավվածությունը, հակառակ դեպքում մենք չենք կարողանա լուծել պատերազմի խնդիրը։ Սակայն միաժամանակ պետք է համոզված լինենք, որ ամերիկյան ներգրավվածությունը ճնշում կգործադրի Ռուսաստանի, այլ ոչ թե Ուկրաինայի վրա»։

ԱՄՆ նախագահի ներկայացուցիչները նշում են, որ եվրոպական անվտանգության ապագայի վերաբերյալ Ռուսաստանի մտահոգությունները կարող են արդարացի քննարկման թեմա դառնալ Ուկրաինայի խաղաղ գործընթացի շրջանակներում։ ԵՄ պաշտոնյաները առայժմ համաձայն են դիտարկել այդ հարցը, թեև պնդում են, որ առաջնահերթությունը պետք է տրվի պատերազմի ավարտին։

Վտանգն այն է, որ այս հարցը կարող է պառակտել Ուկրաինայի եվրոպական դաշնակիցներին և հանգեցնել հրապարակային տարաձայնությունների՝ կապված բանակցային ռազմավարության հետ, ինչը կարող է վնասակար հետևանքներ ունենալ։ «Կարծում եմ՝ կան հարցեր, որոնց շուրջ Եվրոպան պետք է հստակ հայտարարի, որ պատրաստ չէ քննարկումներ վարել, — ասել է Նորվեգիայի արտաքին գործերի նախարար Էսպեն Բարթ Էյդեն։ — Օրինակ՝ ՆԱՏՕ-ի ուժերի տեղակայումը դաշինքի անդամ երկրներում այն ​​հարցը չէ, որը պետք է քննարկվի Ռուսաստանի հետ»։

Հյուսիսային Եվրոպայի և Մերձբալթյան երկրների այլ քաղաքական առաջնորդներ նույնպես վճռական են տրամադրված թույլ չտալ, որ ՆԱՏՕ-ի ապագան — որը 1949 թվականին իր հիմնադրումից ի վեր երաշխավորել է եվրոպական անվտանգությունը — հայտնվի Պուտինի ձեռքում։ Ըստ ECFR-ի (Եվրոպական արտաքին հարաբերությունների խորհուրդ) փորձագետ Վեսլաուի՝ սա շատ քիչ տեղ է թողնում Եվրոպայի և Ռուսաստանի միջև համաձայնության համար, ինչի պատճառով որոշ եվրոպացիներ այս բանակցությունները դիտարկում են որպես վնասների նվազեցմանն ուղղված քայլ։

«Եվրոպացիները, ինչպես նաև ուկրաինացիները, մասնակցում են բանակցային այս «թատրոնին»՝ ամերիկացիների աչքում կառուցողական երևալու նպատակով, որպեսզի չվանեն կամ չզայրացնեն Թրամփին, — ասել է նա։ — Նպատակն այն է, որ եթե բանակցությունները տապալվեն, ամերիկացիները դրա համար մեղադրեն Ռուսաստանին, այլ ոչ թե Եվրոպային կամ Ուկրաինային»։