Եվրոպայի խոշորագույն պողպատաձուլական գործարանը դադարեցրել է աշխատանքը, իսկ Հռոմը փորձում է փրկել ձեռնարկությունը։
ՀՌՈՄ – Չորեքշաբթի օրը իտալացի օրենսդիրները կլսեն պողպատաձուլական ոլորտի ղեկավարներին և արհմիությունների ներկայացուցիչներին՝ քննարկելու Եվրոպայի խոշորագույն պողպատաձուլական համալիրի՝ «Ilva»-ի ապագան։ Մինչդեռ, երկու հավանական գնորդներ փորձում են հստակություն ստանալ ձեռնարկության վերագործարկման հետ կապված ծախսերի վերաբերյալ։
Տարանտոյում (Իտալիայի հարավում գտնվող նավահանգստային քաղաք) տեղակայված «Ilva»-ի նախկին գործարանը դադարեցրել է պողպատի արտադրությունը այն բանից հետո, երբ դատարանը կարգադրել է փակել այն՝ շրջակա միջավայրի աղտոտման և հանրային առողջության համար սպառնալիքների պատճառով։ Մոտ 8600 աշխատակից կախված է պետական ֆինանսական աջակցությունից (աշխատավարձերի փոխհատուցումից), իսկ հաջորդող կառավարությունները չեն կարողանում գտնել գնորդի, ով պատրաստ կլինի վերակենդանացնել այս արդյունաբերական հսկային։
Գործարանի փակման որոշումը կայացվել է ԵՄ բարձրագույն դատարանի՝ 2024 թվականի նշանակալի վճռից հետո, ըստ որի՝ արդյունաբերական ձեռնարկությունները պետք է դադարեցնեն գործունեությունը, եթե դրանք լուրջ վտանգ են ներկայացնում մարդկանց առողջության համար։ Այս որոշումը հարցեր է առաջացրել այն մասին, թե արդյոք միայն բնապահպանական թույլտվությունների առկայությունը բավարար է գործունեություն ծավալելու իրավունքը երաշխավորելու համար։
Իտալիայի խորհրդարանի արդյունաբերության հարցերով հանձնաժողովը կլսի «Ilva»-ի արտակարգ կառավարիչներին, «Federacciai» (պողպատաձուլական արդյունաբերության ֆեդերացիա) կազմակերպությանը և արհմիություններին, քանի որ ձեռնարկության ճակատագիրը դեռևս անորոշ է։
Ճգնաժամը ձգվում է դեռ 2012 թվականից, երբ տեղական դատարանն առաջին անգամ կարգադրեց առգրավել գործարանի որոշ հատվածներ՝ հարակից թաղամասերում հիվանդությունների և մահացության դեպքերի հետ կապված արտանետումների պատճառով։
1995 թվականին սեփականաշնորհված «Ilva»-ն 2018 թվականին անցավ պողպատաձուլական հսկա «ArcelorMittal»-ի վերահսկողության տակ։ «Այսօր բուն խնդիրը իրավական որոշակիությունն է», — «Rapporteur»-ին ասել է «Federacciai»-ի նախագահ Անտոնիո Գոցցին։ — «Մինչ այժմ Իտալիայում սկզբունքը հստակ էր. գործարանը, որն ունի շրջակա միջավայրի պահպանության ինտեգրված թույլտվություն, կարող է գործել»։
Նրա խոսքով՝ դատարանների վերջին որոշումները կասկածի տակ են դնում այդ ենթադրությունը։ «Եթե շրջակա միջավայրի պահպանության թույլտվությունն այլևս բավարար չէ, ապա արտադրություն իրականացնելու համար էլ ի՞նչ այլ պայմաններ պետք է բավարարվեն»։
Միլանի պոլիտեխնիկական համալսարանի մետալուրգիայի պրոֆեսոր Կառլո Մապելլին զգուշացրել է, որ երկու հայտերն էլ ենթադրում են աշխատատեղերի զգալի կրճատում, ինչպես նաև պետական ֆինանսավորման ներգրավում։
Նրա խոսքով՝ հավանական գնորդները, ամենայն հավանականությամբ, կպահանջեն նաև էլեկտրաէներգիայի գների հետ կապված երաշխիքներ։ «Եվ հայտնի չէ՝ արդյոք պետությունը կարո՞ղ է դրանք տրամադրել»։
Մապելլիի գնահատմամբ՝ ներդրումային որոշում կայացնելուց հետո էլեկտրաղեղային վառարանների տեխնոլոգիայի կիրառմամբ արտադրությունը վերսկսելու համար կարող է պահանջվել երեքից չորս տարի։
Ո՞վ է վճարում
Վաճառքի գործընթացին քաջատեղյակ մի անձ հայտնել է, որ հաջորդող կառավարությունները «Ilva»-ին դիտարկել են որպես արդյունաբերական հենասյուն, այլ ոչ թե որպես բեռ, որը զգալի ֆինանսական աջակցություն է պահանջում։
Աղբյուրի փոխանցմամբ՝ ձեռնարկությունը ամսական կորցնում էր 90–100 միլիոն եվրո (ներառյալ աշխատավարձերի համար նախատեսված 40 միլիոն եվրոն) և չուներ հուսալի արդյունաբերական ծրագիր։
Նույն աղբյուրի տվյալներով՝ ընկերության գործունեությունը պահպանելու համար արդեն ծախսվել է մոտ 4 միլիարդ եվրո, ինչը, պաշտոնական թվերի բացակայության պայմաններում, մոտավորապես համընկնում է առկա գնահատականներին։
Ավելի լայն մարտահրավերը (և ոչ միայն Իտալիայում) կայանում է նրանում, թե ինչպես փոխարինել ավանդական դոմնային վառարանները՝ առանց պողպատի որակի նվազեցման կամ արտադրության ծախսերի անընդունելի աճի։
Մապելլին զգուշացրեց, որ Տարանտոյի արտադրանքը պահանջում է հանքաքարից ստացված մետաղ, մինչդեռ ջրածնի կիրառմամբ վերականգնման գործընթացը տնտեսապես մրցունակ չէ։
«Իսկապես նոր խնդիրը, որին այս արդյունաբերական ծրագրերը չեն անդրադառնում, այն է, թե ինչ եղանակով է հանքաքարից մետաղ կորզվելու՝ նախքան էլեկտրական վառարան մտնելը», — ասաց նա։


Բաց մի թողեք
Սլովակիայում հազարավոր մարդիկ բողոքի ցույց են անցկացրել վարչապետ Ռոբերտ Ֆիցոյի դեմ՝ նրան մեղադրելով չափազանց ռուսամետ դիրքորոշում ունենալու մեջ
Որքա՞ն թույլ կտանք մսի և կաթնամթերքի խոշոր արտադրողներին խաթարել կլիման
Հոլանդացիները դեմ են արտահանման վերահսկողությունը խստացնելու ԱՄՆ-ի «անընդունելի» առաջարկին