Նախագիծ՝ տանկերը Եվրոպայում մի քանի սեղմումով տեղափոխելու համար

Անվտանգ թվային ռազմական շարժունակության համակարգը ներառում է ԵՄ 10 երկիր և Նորվեգիան

Եվրախորհրդարանի պատգամավորները ցանկանում են մինչև 2028 թվականը ներդնել ռազմական տարանցման թույլտվությունների միասնական թվային համակարգ, և ԵՄ-ի կողմից ֆինանսավորվող հարթակը, որն արդեն ներառում է 11 երկիր, հայտարարում է, որ պատրաստ է կատարել այդ աշխատանքը։

Հանձնաժողովն առաջին անգամ անցյալ տարի առաջարկեց թվային տեղեկատվական համակարգի ստեղծումը՝ որպես դաշինքում զորքերի ավելի արագ տեղաշարժ ապահովելու հիմնական միջոցառումներից մեկը՝ մինչև 2030 թվականը դրա կիրառման նպատակով։ Սակայն խորհրդարանի SEDE և TRAN հանձնաժողովները ցանկանում են, որ ամսաթիվը տեղափոխվի երկու տարի շուտ (2028)։

Նոր հարթակ զրոյից կառուցելու փոխարեն, օրենսդիրները քննարկում են, թե արդյոք կարելի է ընդլայնել գոյություն ունեցող նախագիծը՝ Անվտանգ թվային ռազմական շարժունակության համակարգը (SDMMS)։

SDMMS-ը ֆինանսավորվել է ԵՄ-ի մոտ 9.1 միլիոն եվրո աջակցությամբ՝ Եվրոպական պաշտպանության հիմնադրամի (EDF) միջոցով՝ «լուծում, որը կնպաստի ցանկացած ռազմական տեղաշարժ պահանջող և հաստատող երկրների միջև տեղեկատվության ուղղակի և անվտանգ փոխանակմանը», ասվում է նախագծի կոչում։

Ռոբերտս Զիլեն, գործի վերաբերյալ երկու զեկուցողներից մեկը, նախկինում Euractiv-ին ասել էր, որ առկա նախագծին հենվելը կարագացնի ռազմական շարժունակության փաթեթի իրականացումը։

«Հանձնաժողովը բաց է դրա համար», – ասաց նա Բրյուսելում Խորհրդի հետ բանակցությունների մեկնարկից հետո։

Էստոնական Cybernetica ծրագրային ապահովման ընկերության կողմից համակարգվող նախագծում ներգրավված էին ԵՄ 10 երկրների և Նորվեգիայի պաշտպանության նախարարությունները։ Առաջին տարբերակն արդեն փորձարկվել է 2025 թվականին, Euractiv-ին տված հարցազրույցում ասել է Cybernetica-ի գլխավոր տեխնոլոգիական տնօրեն Արնե Անսպերը։

«Մենք սկսել ենք առկա գործընթացներից, խոսել ենք 11 երկրների պաշտպանության նախարարների հետ և հասկացել, թե ինչպես են նրանք այսօր աշխատում։ Այնուհետև մենք ընդհանրացրել ենք սահմանային թույլտվությունների ձևանմուշները», – ասել է Անսպերը։

Նախագիծը նպատակ ունի պաշտպանության նախարարությունների և մաքսային ծառայողների համար ապահովել միասնական անվտանգ համակարգ՝ մայրցամաքով մեկ ռազմական տարանցիկ թույլտվությունները մշակելու համար, ինչը ռազմական շարժունակության արագացման հիմնական օղակն է։

«Այս պահին սովորական անպաշտպան էլեկտրոնային փոստը հաղորդակցության ամենատարածված միջոցն է», – ասել է Անսպերը՝ բացատրելով պաշտպանության նախարարությունների միջև հաղորդակցությունը։

Նախագիծը հիմնված է այն բանի վրա, ինչը գործադիրը անվանում է «ֆեդերալ համակարգ», որի միջոցով յուրաքանչյուր երկիր կարող է միանալ հարթակին և ավելացնել իր սեփական պահանջները։

«Առաջնորդող սկզբունքն այն է, որ մենք պատասխանատու չենք տվյալների սեփականության համար», – ասաց նա։

Անսպերը պնդում էր, որ կենտրոնացված մոդելը կառաջացնի ինչպես տեխնիկական, այնպես էլ իրավական հարցեր։

«Ո՞վ կկառավարի այն, ո՞ւմ կպատկանի այն», – ասաց նա՝ հավելելով, որ որոշ մայրաքաղաքներ կարող են նման պայմանավորվածությունը դիտարկել որպես ազգային ինքնիշխանության ներխուժում։ Նախագծի շրջանակներում յուրաքանչյուր մասնակից երկիր պատասխանատու է իր սեփական համակարգի շահագործման և որոշելու համար, թե ում է մուտքի իրավունք տրվում։

Փորձարկման տարբերակի միջոցով տեխնիկական տնօրենը ցույց տվեց, թե ինչ կարող է տեսնել լիարժեք մուտք ունեցող օգտատերը՝ հղման համարը, ներգրավված երկրները, տրանսպորտային միջոցներն ու սարքավորումները, ընտրված երթուղին և տարանցման հարցման վերաբերյալ հաղորդակցվելու համար նախատեսված չաթը։

Ռազմական շարժունակության փաթեթի շրջանակներում հանձնաժողովը առաջարկեց, որ յուրաքանչյուր երկիր նշանակի ազգային համակարգող, որը կծառայի որպես ռազմական տարանցման թույլտվությունների մշակման կապի կետ։

Հիբրիդային պատերազմի հնարավոր ռիսկերի մասին հարցին Անսպերը շեշտեց, որ համակարգը գործում է նույն հաղորդակցման ծրագրաշարով, ինչ Ուկրաինայի կառավարությանը։

Սակայն երկրները կարող են նաև անվտանգության միջոցառումներ կիրառել, ասաց նա՝ հղում անելով ազգային փակ պորտալների օգտագործմանը բաց ինտերնետի փոխարեն։

Անհասկանալի է, թե ինչպես է մշակվելու ԵՄ ապագա թվային համակարգը։

«Տրամաբանությունը կլինի այն, որ կլինի որոշակի պետական ​​գնումների գործընթաց», – ասաց Անսպերը։

Նա հավելեց, որ Էստոնիայի պաշտպանության նախարարությունը նույնպես առաջարկել է, որ Արևելյան Ֆլանկի հերթապահությունը օգտագործի STMMS-ը։

Հանձնաժողովը անցյալ ամիս պահպանեց «առաջատար» պաշտպանական նախագիծը, որը կստանա 60 միլիոն եվրո 1.5 միլիարդ եվրոյի Եվրոպական պաշտպանական արդյունաբերական ծրագրից։ Այն նախատեսվում է գործարկել 2036 թվականին։