29/08/2026

EU – Armenia

Մեղրիի երկաթուղու հարցը Բաքուն Մոսկվայի հետ է քննարկո՞ւմ

Նիկոլ Փաշինյանը Կուրուլթայի ընտրությունների հաջող անցկացման կապակցությամբ Ղազախստանի նախագահ Կասիմ Ժոմարթ Տոկաևի հետ հեռախոսազրույց է ունեցել։

Ըստ պաշտոնական հաղորդագրության, զրուցակիցները «մտքեր են փոխանակել տարածաշրջանային տրանսպորտային ծրագրերի իրականացման գործում համագործակցելու հնարավորությունների շուրջ», Փաշինյանը և Տոկաևը «պայմանավորվել են քննարկումները շարունակել Ղազախստանի նախագահի՝ հոկտեմբերին Հայաստան կատարելիք այցի շրջանակներում»։

Ղրղըզստանի novosti. kg -ն ֆեյսբուքյան էջում գրել է, որ Փաշինյանը և Տոկաևը քննարկել են «նաև Հայաստանի երկաթուղիների կառավարումը ղազախստանյան կողմին փոխանցելու հնարավորությունը» և ընդգծել․ «Հեռախոսազրույցի արդյունքներով Կասիմ Ժոմարթ Տոկաևը հաստատել է հոկտեմբերին Հայաստան պաշտոնական այց կատարելու մտադրությունը»։

Բավական ուշագրավ է, որ ղրղըզստանյան լրատվամիջոցը TRIPP նախագիծը ներկայացրել է որպես ոչ միայն Հայաստանի տարածքով Ադրբեջանը Նախիջևանին կապող «տրանսպորտային միջանցք», այլև «ավելի լայն երթուղու մաս, որ կարող է երկաթուղային հաղորդակցություն բացել Պարսից ծոցի տարածաշրջանների և Սև ծովի միջև»։

Արդյոք Բիշքեկը TRIPP նախագծով հետաքրքվա՞ծ է, թե՞ տեղեկատվությունը վերաբերում է միայն Ղազախստան-Հայաստան հարաբերություններին, պարզ չէ։

Էական է այն, որ Ղազաախստանի նախագահը հաստատել է Հայաստան պաշտոնական այցը։ Դա նշանակում է, որ նա մտադիր է վարչապետ Փաշինյանի հետ քննարկել Հայաստանի երկաթուղիների կառավարումը «ղազախստանյան կողմին փոխանցելու հնարավորությունը»։

Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախկին նախարար Զուլֆուգարովը կրկին խոսել է երկաթուղու «Մեղրիի հատվածի նկատմամբ գույքային իրավունքի» մասին։

Նրա կարծիքով, Ադրբեջանը «պետք է հասնի այդ իրավունքի ճանաչմանը, ապա հանդես գա որպես ներդրող»։ Զուլֆուգարովը դարձյալ «հիմնավորել» է, որ խորհրդային շրջանում երկաթուղու «Մեղրիի հատվածը ԽՍՀՄ-ը կառավարել է ոչ թե Երևանի, այլ Բաքվի միջոցով»։

Նախկին արտգործնախարարը, հավանական է, արտահայտում է Ադրբեջանի իշխանությունների «խորքային տեսակետը»։ Այդ հարցում Բաքուն կարող է ապավինել միայն Մոսկվայի աջակցությանը․

Ռուսաստանը հանդես է գալիս որպես ԽՍՀՄ իրավահաջորդ։ Կարելի է ենթադրել, որ Բաքվի և Աստանայի միջև որոշակի սառնությունը կապված է Հայաստանի երկաթուղիների կառավարումը Ռուսաստանից Ղազախստանին փոխանցելու հարցում Տոկաևի դիրքորոշման հետ։ Աստանան այդ խնդիրը Մոսկվայի հետ քննարկո՞ւմ է կամ պատրաստվո՞ւմ է քննարկել, որևէ տեղեկություն հայտնի չէ։

Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարար Լավրովը Հայաստանի իշխանություններից դժգոհել է, որ երկաթուղիների կոնցեսիոն կառավարման հարցը «հրապարակայնացրել» են։ Այդ թեմայով Մոսկվա-Բաքու քննարկումներ կա՞ն։

Զուլֆուգարովը ասել է, որ Հայաստանը «ձգտում է Նախիջևան-Թուրքիա հաղորդակցությունը իրականացնել իր տարածքով՝ TRIPP-ը դարձնելով Եվրամիության ավելի խոշոր ծրագրի մաս»։