Այս նոր դիվանագիտական նախաձեռնությունը տեղի է ունենում Կիևի և Վաշինգտոնի միջև խորացող տարաձայնությունների ֆոնին։
Միացյալ Նահանգները Ուկրաինայից պահանջում է դադարեցնել հարվածները ռուսական նավթային ենթակառուցվածքներին, մինչդեռ Կիևը բախվում է «Patriot» հրթիռային համակարգերի մատակարարման ձգձգումների, ինչպես նաև, ըստ հաղորդումների, հետախուզական տվյալների փոխանակման և արբանյակային կապի սահմանափակումների։
ԱՄՆ հատուկ բանագնաց Սթիվ Ուիթքոֆը երեքշաբթի օրը Օսլոյում բանակցություններ կվարի Ուկրաինայի նախագահ Վլադիմիր Զելենսկիի հետ։ Հանդիպումը կազմակերպվում է Նորվեգիայի և Ֆինլանդիայի կողմից՝ որպես Ուկրաինայում Ռուսաստանի պատերազմը դադարեցնելուն ուղղված դիվանագիտական ջանքերի վերսկսման մաս։
Ըստ լրատվամիջոցների՝ Նորվեգիայից Ուիթքոֆը կմեկնի Մոսկվա՝ Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինի հետ բանակցություններ վարելու համար։
Օսլոյի հանդիպմանը կմասնակցեն Զելենսկին, Ֆինլանդիայի նախագահ Ալեքսանդր Ստուբը, Նորվեգիայի վարչապետ Յոնաս Գար Ստյորեն և Ուիթքոֆը, իսկ Դոնալդ Թրամփի փեսան՝ Ջարեդ Քուշները, կմիանա հեռավար կարգով։
Երեքշաբթի օրը տարածած հայտարարության մեջ Ստյորեն հաստատել է, որ Կիևը հատուկ խնդրել է երկու ամերիկացի բանագնացների մասնակցությունը՝ նշելով, որ հանդիպումը հնարավորություն է տալիս պատերազմի ավարտին ուղղված դիվանագիտական ջանքերը դնել ավելի կառուցողական հիմքի վրա։
«Նախկինում դիվանագիտական ջանքեր են գործադրվել մի քանի երկրներում, և Նորվեգիան ու Ֆինլանդիան ուրախ են շարունակել այդ աշխատանքը», – ասել է Ստյորեն։
«Նպատակն է դիվանագիտական ջանքերը ուղղել ավելի կառուցողական հունով»
Սպասվում է նաև «E4» խմբի երկրների՝ Մեծ Բրիտանիայի, Ֆրանսիայի, Գերմանիայի և Լեհաստանի, ինչպես նաև Եվրամիության և ՆԱՏՕ-ի ներկայացուցիչների մասնակցությունը։
Արխիվային լուսանկար՝ Վլադիմիր Պուտինը ողջունում է ԱՄՆ նախագահի բանագնացներ Սթիվ Ուիթքոֆին և Ջարեդ Քուշներին՝ Մ Եվրոպական հանձնաժողովը Euronews-ին հաստատել է, որ Ուկրաինան իրեն հրավիրել է մասնակցելու Օսլոյում կայանալիք քննարկումներին, սակայն չի հստակեցրել, թե ով է ներկայացնելու Բրյուսելը։
Ակնկալվում է, որ Պուտինի հետ Վիտկոֆի նախատեսվող հանդիպմանը կքննարկվի նաև Սթիվեն Հաբարդի հնարավոր ազատ արձակման հարցը։ 74-ամյա ամերիկացի քաղաքացին Ռուսաստանի կողմից ձերբակալվել էր 2022 թվականին և դատապարտվել գրեթե յոթ տարվա ազատազրկման՝ ենթադրաբար որպես վարձկան Ուկրաինայի կողմից մարտական գործողություններին մասնակցելու մեղադրանքով։
Լարվածություն ԱՄՆ-Ուկրաինա հարաբերություններում
Բանակցությունները տեղի են ունենում Կիևի և Վաշինգտոնի հարաբերությունների համար հատկապես բարդ մի ժամանակահատվածում. Թրամփի վարչակազմը Ուկրաինայից պահանջում է դադարեցնել հարվածները ռուսական նավթային ենթակառուցվածքներին, մինչդեռ հրատապ անհրաժեշտություն ունեցող ամերիկյան հակաօդային պաշտպանության միջոցների մատակարարման շուրջ հարցերն ավելանում են։
Օսլոյում կայանալիք հանդիպմանը նախորդել է կիրակի օրը Զելենսկու, Վիտկոֆի և Քուշների միջև տեղի ունեցած հեռախոսազրույցը, որի ընթացքում նրանք քննարկել են պատերազմի ավարտին ուղղված հնարավոր հետագա քայլերը։
Հանգստյան օրերին Զելենսկին Bloomberg-ին հայտնել է, որ առաջարկել է դադարեցնել ուկրաինական հարվածները ռուսական նավթային օբյեկտներին՝ փոխարենը ստանալով ԱՄՆ-ում արտադրված Patriot համակարգերի լրացուցիչ հրթիռներ, որոնք Ուկրաինային հրատապ անհրաժեշտ են ռուսական բալիստիկ հրթիռների հարձակումներից պաշտպանվելու համար։
Երեքշաբթի առավոտյան ԱՄՆ պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոյի հետ առանձին զրույցի ընթացքում Ուկրաինայի նախագահը բարձրացրել է երեք հրատապ հարց՝ բալիստիկ հրթիռների դեմ պայքարի միջոցներ, հարձակումների մասին նախազգուշացնող հետախուզական տվյալներ և Starlink/Starshield արբանյակային կապի հետ կապված սահմանափակումներ։
«Նախ՝ բալիստիկ հրթիռների խափանման համակարգերը, որոնք անհրաժեշտ են կյանքերը պաշտպանելու համար։ Երկրորդ՝ ռուսական բալիստիկ հրթիռային հարձակումների վաղ նախազգուշացումը, որը կենսական նշանակություն ունի։ Երրորդ՝ Starlink/Starshield-ի հետ կապված իրավիճակը, որը պետք է վերականգնվի», – գրել է Զելենսկին X-ում։
Մտահոգությունները ծագել են այն հաղորդագրություններից հետո, որ Վաշինգտոնը հետաձգում է Patriot խափանման հրթիռների զգալի խմբաքանակի մատակարարումը, որի համար արդեն վճարել են Ուկրաինայի եվրոպացի դաշնակիցները, իսկ ԱՄՆ պաշտպանության նախարար Փիթ Հեգսեթը դեռ չի հաստատել դրանց փոխանցումը։
Ուկրաինացի պաշտոնյաները վախենում են, որ հետաձգումը քաղաքական դրդապատճառներ ունի և նպատակ ունի ճնշում գործադրել Կիևի վրա։ Սակայն ՆԱՏՕ-ի պաշտոնյաները պնդում են, որ դաշնակիցների կողմից ֆինանսավորվող մատակարարումները շարունակվում են, մինչդեռ ԱՄՆ կառավարության պաշտոնյան հերքել է մեղադրանքները։
Բաց մի թողեք
Խոստովանեց՝ Թուրքիան առաջվանը չէ
Ուկրաինան հարվածել է Տամբովի մարզի նավթային օբյեկտներից մեկին, հրդեհ է բռնկվել
Պարետային ժամ, ոստիկանական ուղղաթիռներ, բախումներ․ ի՞նչ է կատարվում Ֆրանսիայում և ոչ միայն