Ըստ իսրայելական «Calcalist» ֆինանսական թերթի՝ առաջիկա շաբաթների ընթացքում նախատեսվում է համաձայնագիր ստորագրել՝ Իսրայելի և Կիպրոսի պաշտպանության նախարարությունների միջև պայմանների վերջնական համաձայնեցումից հետո։
Իսրայելական «Calcalist» ֆինանսական թերթի հրապարակման համաձայն՝ Իսրայելի պաշտպանական ընկերությունների՝ «Israel Shipyards»-ի և «Rafael»-ի, ինչպես նաև Կիպրոսի Հանրապետության միջև ընթանում են առաջադեմ սպառազինության համակարգերով հագեցած ռազմանավերի մատակարարման շուրջ բանակցություններ, որոնք արդեն բավականին առաջխաղացում են արձանագրել։ Գործարքի արժեքը կազմում է մոտ 150 միլիոն եվրո։
Ակնկալվում է, որ համաձայնագիրը կստորագրվի առաջիկա շաբաթների ընթացքում՝ Իսրայելի և Կիպրոսի պաշտպանության նախարարությունների միջև պայմանների վերջնական հստակեցումից հետո։
Նախատեսվող համաձայնագիրը էական խթան կհանդիսանա Իսրայելի և Կիպրոսի միջև պաշտպանական համագործակցության համար՝ միաժամանակ ընդլայնելով Կիպրոսի ազգային գվարդիայի հնարավորությունները ծովում։
Այն նաև ընդգծում է երկու երկրների վճռականությունը՝ խորացնելու իրենց ռազմավարական հարաբերությունները մի ժամանակաշրջանում, երբ Արևելյան Միջերկրական ծովում անվտանգությունն ու կայունությունը գնալով ավելի մեծ կարևորություն են ձեռք բերում։
Համագործակցություն՝ ռազմավարական խորությամբ
Նախատեսվող ծրագրի շրջանակներում «Israel Shipyards» ընկերությունը կզբաղվի ռազմանավերի մատակարարմամբ, իսկ դրանց վրա կտեղադրվեն «Rafael»-ի արտադրության սպառազինության համակարգեր։
Համաձայնագիրն իրականացվում է կառավարությունների միջև (G2G) համագործակցության ձևաչափով, ինչը նախաձեռնությանը հաղորդում է ավելի լայն ինստիտուցիոնալ և ռազմավարական նշանակություն։
Իսրայելական երկու ընկերությունների և Կիպրոսի միջև համագործակցությունը նորություն չէ։ Մեկ տասնամյակից էլ պակաս ժամանակ առաջ «Israel Shipyards»-ը Կիպրոսի Հանրապետությանը մատակարարել էր պարեկային նավ՝ նախատեսված երկրի բացառիկ տնտեսական գոտու (ԲՏԳ) պաշտպանության համար։
Այդ նավը հագեցած է ռադարով, կառավարման համակարգերով և «Typhoon» տիպի ռազմածովային սպառազինության երկու կայանքով։
Միաժամանակ, «Israel Կիպրոսի պաշտպանական համակարգում իսրայելական համակարգերի առկայությունը նույնպես վկայում է այս միտման մասին։
Ըստ զեկույցի՝ «Israel Aerospace Industries» (IAI) ընկերությունը Կիպրոսին է մատակարարել «Barak MX» հակաօդային և հակահրթիռային պաշտպանության համակարգը։ Համակարգը հանրությանը ներկայացվել է հոկտեմբերի սկզբին Նիկոսիայում կայացած զորահանդեսի ժամանակ՝ Կիպրոսի Հանրապետության անկախության 66-րդ տարեդարձին նվիրված միջոցառումների շրջանակում։
Թեև Իսրայելը պաշտոնապես չի հաստատել համաձայնագիրը, համակարգի հրապարակային ցուցադրությունը ընդգծեց երկու երկրների միջև առկա տեխնոլոգիական և պաշտպանական կապերի լայն շրջանակը։
Այս կապերի ամրապնդումը հատուկ նշանակություն է ստանում տարածաշրջանային մրցակցության և Թուրքիայի հետ լարվածության, ինչպես նաև Մերձավոր Արևելքում երկարատև հակամարտության ավելի լայն հետևանքների ֆոնին։
Իսրայել-Կիպրոս-Հունաստան առանցքը
Իսրայելի և Կիպրոսի միջև պաշտպանական ոլորտում մերձեցումը կապված է Հունաստանի հետ Իսրայելի ավելի լայն ռազմավարական համագործակցության հետ՝ ստեղծելով հարաբերությունների մի ցանց, որը առանցքային նշանակություն ունի Արևելյան Միջերկրական ծովի տարածաշրջանի անվտանգության համար։
Օգոստոսին Իսրայելը և Հունաստանը 3 միլիարդ եվրո արժողությամբ համաձայնագիր են ստորագրել «Աքիլեսի վահան» («Achilles Shield») ծրագրի շրջանակում։ Այն նպատակ ունի ստեղծել հունական հակաօդային պաշտպանության բազմաշերտ ցանց՝ օգտագործելով «Rafael» և «Israel Aerospace Industries» ընկերությունների համակարգերը։
Այս զուգահեռ նախաձեռնությունները վկայում են երեք երկրների միջև պաշտպանական համագործակցության աճող կարևորության մասին՝ թե՛ սպառազինությունների ծրագրերի, թե՛ ռազմավարական համակարգման տեսանկյունից։
Մասնավորապես Կիպրոսի համար Իսրայելի հետ հարաբերությունների խորացումը հեռանկարներ է բացում գործառնական կարողությունների արդիականացման և առաջադեմ պաշտպանական տեխնոլոգիաների ոլորտում համագործակցության ամրապնդման համար։
Հետագա համագործակցության հեռանկարները
Իսրայելական պաշտպանական ոլորտի աղբյուրները, որոնց վկայակոչում է «Calcalist»-ը, կարծում են, որ ռազմածովային նավերի և սպառազինության համակարգերի մատակարարումից բացի, այս համաձայնագիրը կարող է ճանապարհ հարթել հետագա առևտրային գործընկերությունների համար՝ այդ թվում նաև պաշտպանական արդյունաբերական արտադրության ոլորտում։
Նման զարգացումը կարող է Իսրայել-Կիպրոս գործընկերությանը երկարաժամկետ բնույթ հաղորդել՝ դուրս գալով սպառազինության միանվագ ձեռքբերման շրջանակներից և ստեղծելով լրացուցիչ հնարավորություններ՝ փորձագիտական գիտելիքների (know-how) փոխանցման ու համատեղ գործունեության զարգացման համար։
«Rafael»-ը և «Israel Shipyards»-ը չեն մեկնաբանել այս տեղեկատվությունը կամ ներկայումս մշակման փուլում գտնվող համաձայնագիրը։
Բաց մի թողեք
Ուկրաինային անհրաժեշտ է ևս 70 միլիարդ եվրո, բայց որտե՞ղից ԵՄ-ն կգտնի այդ գումարը
Հունգարիան հրաժարվում է սննդամթերքի գների սահմանափակումներից, որոնց դեմ էր ԵՄ-ն
Ֆրանսիայի՝ դեղերի գնագոյացման նոր քաղաքականությունը ԱՄՆ-ի ճնշմանը տրված «պատասխան չէ»