Թրամփը լքեց Անկարան՝ հանդիպումը ներկայացնելով որպես դիվանագիտական և անձնական հաջողություն
Հակառակ սպասումներին՝ ՆԱՏՕ-ի առաջնորդները չորեքշաբթի օրը Անկարայում կայացած իրենց երկօրյա գագաթնաժողովն ավարտեցին՝ ցուցադրելով միասնության զգացում։
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը բարձր գնահատեց «հարգանքի» ոգին՝ չնայած պաշտպանական ծախսերի, առևտրային վեճերի և Ուկրաինայի պատերազմի շուրջ ամիսներ տևած լարվածությանը։ Համախմբվածության վրա շեշտը նկատելի էր Վաշինգտոնի և մի քանի եվրոպական դաշնակիցների միջև շաբաթներ տևած հրապարակային անհամաձայնություններից հետո։ Թրամփը բազմիցս քննադատել էր ՆԱՏՕ-ի անդամներին պաշտպանական ծախսերի, եվրոպական գնումների քաղաքականության և այն բանի համար, ինչը նա համարում էր ԱՄՆ-Իրանց դեմ գործողության անբավարար աջակցություն։
Դաշնակիցների կողմից հաճախ ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովներում անկանխատեսելի ներկայություն դիտարկվելով՝ Թրամփը փոխարենը լքեց Անկարան՝ հանդիպումը ներկայացնելով որպես դիվանագիտական և անձնական հաջողություն։
ՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղար Մարկ Ռյուտեն ասաց, որ գագաթնաժողովի ընթացքում «մեծ միասնության զգացում» է եղել՝ հավելելով, որ դաշնակիցները «ջերմորեն ողջունել են նախագահ Թրամփի առաջնորդությունը» դաշինքի ամրապնդման գործում։
«Այս գագաթնաժողովի ուղերձը պարզ է։ ՆԱՏՕ-ն միավորվում է», – ասաց Ռյուտեն՝ դաշինքը համեմատելով մի ընտանիքի հետ, որը կարող էր տարաձայնություններ ունենալ, բայց, ի վերջո, ավելի ուժեղացավ դրանց շնորհիվ։
Գերմանիայի կանցլեր Ֆրիդրիխ Մերցն ասաց, որ գագաթնաժողովը ամրապնդել է ՆԱՏՕ-ի համախմբվածությունը։
«Ես վերադառնում եմ Գերմանիա այն համոզմամբ, որ մենք մեծ ներդրում ենք ունեցել ՆԱՏՕ-ի միասնական մնալու, այն ավելի ուժեղանալու, ավելի եվրոպական դառնալու գործում», – ասաց նա։
Հակառակ սպասումներին
Միասնության ցուցադրությունը հերքեց գագաթնաժողովի նախապատրաստական շրջանում և նույնիսկ հանդիպման որոշ հատվածներում բնորոշ սուր հռետորաբանությունը։
Անկարայում կայանալիք գագաթնաժողովի նախօրեին Թրամփը կրկին կրկնեց Գրենլանդիայի վերաբերյալ իր պնդումները և սպառնաց դադարեցնել Իսպանիայի հետ ամբողջ առևտուրը՝ ԱՄՆ-ին Իրանի դեմ գործողությունների համար իսպանական բազաները օգտագործելու թույլտվություն չտալու պատճառով։
Սակայն Euractiv-ի հարցին, թե արդյոք ամերիկացի առաջնորդը բարձրացրել է այդ ծրագրերը առաջնորդների երկուսուկես ժամ տևած հանդիպման ժամանակ, Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնը պատասխանել է, որ Թրամփի միջամտությունները «հարգալից են եղել դաշինքի յուրաքանչյուր անդամի նկատմամբ»՝ այդ մոտեցումը որակելով որպես «դաշինքում առաջ շարժվելու լավ միջոց»։
Իտալիայի վարչապետ Ջորջիա Մելոնին, որը անցյալ ամիս G7 գագաթնաժողովից ի վեր դիվանագիտական վեճի մեջ էր Թրամփի հետ, նույնպես ասել է, որ շարունակում է համոզված լինել, որ Արևմտյան միասնության ամրապնդումը Իտալիայի և Եվրոպայի ազգային շահերից է բխում՝ հավելելով, որ չի զղջում տրանսատլանտյան համախմբվածությունը պահպանելու գործում իր կատարած քաղաքական ներդրման համար։
Թրամփը բազմիցս կրկնել է այս թեման՝ ասելով, որ «հսկայական միասնություն» և նույնիսկ «սեր այդ սենյակում» է եղել, միաժամանակ պնդելով, որ դաշնակիցները ընդունել են պաշտպանական ծախսերի ավելացման իր վաղեմի ձգտումը։
Տոկոսային առաջընթաց
Ելույթ ունենալով եզրափակիչ մամուլի ասուլիսում՝ Թրամփն ասել է, որ ՆԱՏՕ-ի անդամները մեծ առաջընթաց են գրանցում դաշինքի պաշտպանական ծախսերի 5% նպատակի ուղղությամբ։
«Մենք քննարկեցինք 5% նպատակի ուղղությամբ մյուս առաջնորդների արձանագրած առաջընթացը։ Նրանք մեծ առաջընթաց են գրանցում», – ասաց նա։ «Ոմանք իսկապես արձագանքել են կոչին», – ավելացրեց նա՝ վստահություն հայտնելով, որ նրանք, ովքեր դեռևս հետ են մնում, «նույնպես կպատասխանեն կոչին»։
Թրամփը, որը գագաթնաժողովին նախորդող օրերին քննադատում էր այն, ինչ նա անվանում էր եվրոպական պրոտեկցիոնիզմ պաշտպանական գնումների պայմանագրերում, նաև պնդեց, որ Եվրոպայի ռազմական հզորացումը մեծապես կշահի ԱՄՆ պաշտպանական արտադրողների համար։
«Երբ եվրոպական երկրները վերակառուցեն իրենց զինված ուժերը, ամերիկյան սարքավորումները կլինեն ամենամեծ օգուտը, քանի որ դրանք ավելի լավ են աշխատում», – ասաց նա՝ հավելելով, որ ինքը առաջնորդներին տեղեկացրել է ԱՄՆ-ում զինամթերքի, Patriot հակաօդային պաշտպանության համակարգերի և Tomahawk հրթիռների արտադրությունը ընդլայնելու ծրագրերի մասին։
Նա նաև ընդգծեց Lockheed Martin-ի և գերմանական Rheinmetall-ի միջև բանակային մարտավարական հրթիռային համակարգի վերաբերյալ նոր արդյունաբերական համագործակցությունը՝ այն որակելով որպես «մեծ գործարք», և հղում արեց համաշխարհային մակարդակի կայուն կարողություն ստեղծելու 3 միլիարդ դոլարի նոր նախաձեռնությանը։
Թրամփն ասաց, որ դաշինքի առաջնորդները այժմ ճանաչում են Վաշինգտոնի ներդրումը ՆԱՏՕ-ում, և որ «հիմա նրանք բոլորը շնորհակալություն են հայտնում ինձ»։
Նա եզրափակեց՝ գովաբանելով Ռուտտեին՝ ասելով, որ ՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղարը «ֆանտաստիկ աշխատանք» է կատարել։
Բաց մի թողեք
ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովում Էրդողանը ֆոն դեր Լեյենին և Կոստային զենքեր է նվիրել
Էնդի Բըրնհեմի քաղաքականության գուրուին պայքար է սպասվում
Լը Պենի Ֆրանսիայի նախագահի պաշտոնի թեկնածությունն ի չիք է դարձնում ԵՄ-ի հույսերը Մելոնիի նման իրավահաջորդի վերաբերյալ