ԵՄ հանձնաժողովը քննադատում է Հռոմին SAFE-ի 14.9 միլիարդ եվրոյի պաշտպանական վարկերի ուշացման համար

ԵՄ գործադիր մարմինը հայտարարել է, որ մինչև տարեվերջ սպասելը «լավ ժամանակացույց» չէ իրենց համար

Եվրոպական հանձնաժողովը երեքշաբթի օրը քննադատել է Հռոմին՝ SAFE-ի 14.9 միլիարդ եվրոյի պաշտպանական վարկի տրամադրման ակտիվացման ուշացումների համար՝ զգուշացնելով Իտալիային, որ պաշտպանության հարցում «կորցնելու ժամանակ չունի»։

Զգուշացումը հնչել է այն բանից հետո, երբ Իտալիայի արտաքին գործերի նախարար Անտոնիո Տայանին շփոթություն է առաջացրել Իտալիայի խորհրդարանում՝ ասելով, որ Հռոմը «որոշել է օգտագործել SAFE-ի 14.9 միլիարդ եվրոյի ամբողջ գումարը», նախքան հետագայում հետ քաշվելը և պարզաբանելը, որ Իտալիան «ամրագրել» է միայն առկա առավելագույն գումարը։

Կառավարությունը, ըստ նրա, «տարեվերջին» կորոշի, թե իրականում որքան գումար կօգտագործի՝ ենթադրելով, որ վերջնական թիվը կարող է լինել 6-ից 9 միլիարդ եվրո։

Հանձնաժողովի խոսնակը, սակայն, լրագրողներին ասել է, որ «մինչև դեկտեմբեր սպասելը մեզ համար լավ ժամանակացույց չէ», և որ ԵՄ գործադիր մարմինը պետք է արագորեն շարունակի միջոցների բաշխումը։

Հետաձգումները կարող են նաև ազդել չօգտագործված միջոցների վերաբաշխման վրա: SAFE-ի կանոնների համաձայն՝ հանձնաժողովը պետք է վերաբաշխի անդամ պետությունների կողմից տարեվերջից առաջ չօգտագործված ցանկացած գումար: «Դրա համար մեզ դեկտեմբերին անհրաժեշտ է մի քանի օրից ավելի», – զգուշացրեց խոսնակը։

Հանձնաժողովի նախագահ Ուրսուլա ֆոն դեր Լեյենը երկու շաբաթ առաջ Կիևում հայտարարել էր, որ SAFE-ի մնացորդներից մոտ 10 միլիարդ եվրո կօգտագործվի Ուկրաինայում անօդաչու թռչող սարքերի արտադրությունը խթանելու համար՝ որպես Պաշտպանության արդյունաբերական գործընկերության մաս։

Այս դրվագը նաև լարվածություն առաջացրեց Իտալիայի կառավարող կոալիցիայի ներսում, որտեղ Լիգան դեմ արտահայտվեց SAFE վարկերին և պնդեց, որ խորհրդարանը նախ պետք է հաստատի միջոցներին մուտք գործելու ցանկացած որոշում։

Ընդդիմության առաջնորդ և նախկին վարչապետ Մատեո Ռենցին մեղադրեց Տայանիին շփոթություն ստեղծելու մեջ՝ պնդելով, որ SAFE միջոցներն արդեն պահուստավորված են Իտալիայի համար, և որ կառավարությունը այժմ պետք է արագ որոշի՝ օգտագործել դրանք, թե ոչ։

Ֆրանսիան արդեն վերանայել է իր ծրագիրը մոտ 1 միլիարդ եվրոյով՝ հանձնաժողովի հետ վարկային համաձայնագիրը ստորագրելիս: Էստոնիան և Լատվիան նույնպես չեն օգտագործել իրենց նախնական հատկացումների ամբողջ գումարը։

Սակայն որոշ երկրներ դեռ պետք է ավարտին հասցնեն իրենց վարկային համաձայնագրերը Հանձնաժողովի հետ, և Հունգարիայի նոր կառավարությունը դեռևս չի ուղարկել իր SAFE գնումների ցանկի թարմացված տարբերակը։