30/09/2026

EU – Armenia

ԵՄ-ն ընդլայնում է Միջերկրական ծովում իրականացվող ռազմածովային առաքելությունը՝ թիրախավորելով Ռուսաստանի «ստվերային նավատորմը»

ԵՄ-ն պատրաստվում է ընդլայնել Միջերկրական ծովում իրականացվող ռազմածովային առաքելությունը՝ հակազդելու Ռուսաստանի «ստվերային նավատորմին», պաշտպանելու ստորջրյա ենթակառուցվածքները և ռազմածովային դիվանագիտություն վարելու Հյուսիսային Աֆրիկայի երկրների հետ։

Բրյուսելը մտադիր է Լիբիայի ափերի մոտ իրականացվող ռազմածովային առաքելությունը վերածել Միջերկրական ծովում անվտանգության ավելի լայնածավալ գործողության, որը կթիրախավորի Ռուսաստանի «ստվերային նավատորմը» և ծովային կարևորագույն ենթակառուցվածքներին սպառնացող վտանգները։

ԵՄ Խորհրդի որոշման նախագծի համաձայն՝ EUNAVFOR MED IRINI անվանումը կրող առաքելության ժամկետը կերկարաձգվի մինչև 2029 թվականի մարտի 31-ը։

2020 թվականին ստեղծված այս գործողությունը, որի նպատակն էր ապահովել Լիբիայի նկատմամբ ՄԱԿ-ի կողմից սահմանված զենքի էմբարգոյի կատարումը, այժմ ավելի լայն գործառույթներ կստանձնի՝ ներառյալ անօրինական գործունեության վերահսկումը, ենթակառուցվածքների պաշտպանությունը և միգրանտների մաքսանենգության դեմ պայքարը։

Դրա գործող մանդատի ժամկետը լրանում է 2027 թվականի մարտին։ Նախագիծը նախատեսում է երկարաձգել այն ևս երկու տարով՝ 16,88 միլիոն եվրո բյուջեով, միաժամանակ զգալիորեն ընդլայնելով դրա գործունեության շրջանակը։

Հունիսին ԵՄ արտաքին քաղաքականության ղեկավար Կայա Կալլասը հայտարարել էր, որ գործողության շրջանակում փոխվել են ներգրավման կանոնները, և սկսվել են զննումներ այն նավերի վրա, որոնք, ըստ կասկածների, պատկանում են Ռուսաստանի «ստվերային նավատորմին»։

Վերանայված մանդատը հստակորեն կսահմանի Ռուսաստանի «ստվերային նավատորմի» սահմանափակումը որպես IRINI-ի խնդիրներից մեկը։ Փաստաթղթում նշվում է, որ գործողությունը պետք է նպաստի այդ ջանքերին՝ միաժամանակ պահպանելով ՄԱԿ-ի Ծովային իրավունքի մասին կոնվենցիան և միջազգային այլ նորմեր։

Տեքստում մեծ ուշադրություն է դարձվում նաև ծովային իրավիճակի վերաբերյալ տեղեկացվածությանը, այդ թվում՝ անօրինական գործողությունների, ինչպես նաև ԵՄ անվտանգությանն ու տնտեսական շահերին սպառնացող վտանգների հայտնաբեր Գործողությունը կշարունակի նաև Լիբիայի ծովային իրավապահ և որոնողական-փրկարարական հաստատությունների կարողությունների զարգացում և վերապատրաստում։

Վերանայված մանդատը նաև ավելի մեծ շեշտադրում է կատարում տարածաշրջանային ծովային անվտանգության համագործակցության վրա։ IRINI-ն կգործի որպես համագործակցության հարթակ և կօգտագործի ծովային դիվանագիտությունն ու վարժանքները՝ Լիբիայից այն կողմ հնարավորություններ ուսումնասիրելու համար՝ այլ շահագրգիռ երկրների հետ, որոնց թվում են Եգիպտոսը, Թունիսը և Լիբանանը։

ԵՄ դեսպանները չորեքշաբթի օրը կանաչ լույս են տվել մանդատին։ Պաշտոնական ընդունումը սպասվում է տնտեսական և ֆինանսների նախարարների հոկտեմբերի 9-ի հանդիպման ժամանակ, որից հետո այն կհրապարակվի ԵՄ պաշտոնական հանդեսում։