Չնայած ԱՄՆ-ի վերջին քայլերին՝ վերականգնելու ռազմական շփումները, հակամարտության ռիսկը «զգալիորեն աճում է», – ասում է Նիկոլայ Կորչունովը։
ՕՍԼՈ — ՆԱՏՕ-ի պաշտոնյաները պետք է ամրապնդեն ռազմական շփումները Ռուսաստանի հետ՝ սխալ հաշվարկի պատճառով առաջացած լայնածավալ պատերազմի աճող ռիսկը նվազեցնելու համար, ասել է Նորվեգիայում Մոսկվայի դեսպանը։
«Ռազմական բախման ռիսկերն ու վտանգը զգալիորեն [աճում են] երկխոսության բացակայության պատճառով», – Օսլոյի կենտրոնում գտնվող իր գրասենյակում տված հարցազրույցում ասել է Նիկոլայ Կորչունովը։ «Վստահության ամրապնդումը… [և] երկխոսությունն այժմ շատ ավելի կարևոր է բոլոր մակարդակներում»։
Զգուշացումը ընդգծում է Ռուսաստանի և Արևմուտքի միջև անընդհատ աճող լարվածությունը՝ Եվրոպայի երկնքում անօդաչու թռչող սարքերի և հրթիռների ներխուժման և կասկածելի դիվերսիոն միջադեպերի հետևանքով։ Գերմանիայի կանցլեր Ֆրիդրիխ Մերցը երեքշաբթի օրը հայտարարել է, որ երկիրը «սպառնալիքի տակ է» անցյալ ամիս Լայպցիգի օդանավակայանում անօդաչու թռչող սարքերի ենթադրյալ հարձակման հետևանքով։
ՆԱՏՕ-ն և Ռուսաստանը կտրուկ նվազեցրել են պաշտոնական շփումները 2022 թվականին Ուկրաինա լիամասշտաբ ներխուժումից հետո, որի արդյունքում Մոսկվան և եվրոպական մայրաքաղաքները արտաքսել են բազմաթիվ դիվանագետների: Արևմտյան պաշտոնյաները զգուշացրել են, որ Ռուսաստանը կարող է հարձակվել ՆԱՏՕ-ի տարածքի վրա տասնամյակի վերջում, մինչդեռ ԱՄՆ հետախուզության վերջին տվյալները ենթադրում են, որ հարձակումը կարող է տեղի ունենալ նույնիսկ ավելի շուտ։
Այն բանի վկայությունը, թե որքան լուրջ է Վաշինգտոնը համարում այդ սպառնալիքը, այն է, որ ԿՀՎ տնօրեն Ջոն Ռատկլիֆը երեքշաբթի օրը մեկնել է Մոսկվա՝ հանդիպելու ռուս պաշտոնյաների հետ, ըստ լուրերի, նրանց զգուշացնելով չսրել հակամարտությունը Ամերիկայի ՆԱՏՕ-ի դաշնակիցների, մասնավորապես՝ Բալթյան երկրների հետ։
Կորչունովը, որը 2009-ից 2015 թվականներին եղել է ՆԱՏՕ-ում Ռուսաստանի փոխդեսպան, ասել է, որ «ռազմական հակամարտության ռիսկերը զգալիորեն աճել են» Բրյուսելում իր պաշտոնավարումից ի վեր, «երբ մենք ունեինք մտադրությունների ըմբռնում», և դաշինքն ավելի քիչ «անկանխատեսելի» էր։
ՆԱՏՕ-ի ռազմական շտաբի՝ SHAPE-ի խոսնակ Մարտին Օ’Դոնելը նշել է, որ «ՆԱՏՕ-ն և Ռուսաստանը ունեն անձնական և ռազմական հաղորդակցության բազմաթիվ ուղիներ, որոնք մենք բաց ենք համարում», – ասել է նա։
ՆԱՏՕ-ի Եվրոպայի գլխավոր դաշնակից հրամանատար, ԱՄՆ գեներալ Ալեքսուս Գրինկևիչը «շարունակում է պատրաստ լինել ռազմական երկխոսություն սկսել Ռուսաստանի Դաշնության գլխավոր շտաբի պետի [Վալերի Գերասիմովի] հետ՝ սխալ հաշվարկներից խուսափելու և կողմերից որևէ մեկի կողմից չնախատեսված սրացումից խուսափելու միջոցներ ապահովելու համար», – հավելել է Օ’Դոնելը, սակայն հրաժարվել է ասել, թե արդյոք երկուսն էլ խոսել են։
2021 թվականին ՆԱՏՕ-ն ստիպված էր փակել Մոսկվայում իր ռազմական կապի առաքելությունը, այն բանից հետո, երբ Ռուսաստանը վտարեց իր անձնակազմին՝ ի պատասխան դաշինքի կողմից Ռուսաստանի դեսպաններին ՆԱՏՕ-ից վտարելու՝ անվտանգության նկատառումներից ելնելով։ Ավելի ուշ դաշինքը կասեցրեց բոլոր պաշտոնական քաղաքական երկխոսությունները Մոսկվայի լայնածավալ ներխուժումից հետո։
Փետրվարին ԱՄՆ-ն հայտարարեց, որ վերականգնել է «բարձր մակարդակի ռազմական երկխոսությունը» Մոսկվայի հետ՝ որպես «թափանցիկության բարձրացման և լարվածության թուլացման միջոց»՝ Գրինկևիչի և ռուս պաշտոնյաների միջև բանակցություններից հետո, չնայած դեռևս պարզ չէ, թե արդյոք թեժ գիծն օգտագործվել է այդ ժամանակվանից ի վեր։
Կորչունովը առաջարկեց ամրապնդել «բոլոր երկխոսությունները»՝ սխալ հաշվարկներից խուսափելու համար, ներառյալ Գրինկևիչի և Գերասիմովի միջև անմիջական շփումը և Արկտիկական երկրների բարձրաստիճան զինվորականների հանդիպումները։
ՆԱՏՕ-ին ուղղված իր առաջարկներին չնայած՝ Կորչունովն ասաց, որ Մոսկվան այլևս բաց չէ ԵՄ-ի հետ նմանատիպ դիվանագիտական շփումների համար։
«Եվրոպական Միության հետ երկխոսություն չկա», – ասաց նա՝ պնդելով, որ Ռուսաստանը չի խոսի Եվրահանձնաժողովի նախագահ Ուրսուլա ֆոն դեր Լեյենի, ԵՄ արտաքին քաղաքականության ղեկավար Կայա Կալլասի կամ Եվրոպական խորհրդի նախագահ Անտոնիո Կոստայի հետ։
«Եվրոպական Միությունը գտնվում է Ռուսաստանի դեմ սրման փուլում», – հավելեց Կորչունովը։
Եվրոպական հանձնաժողովի խոսնակ Անիտա Հիպերը նշել է, որ ԵՄ-ն պահպանում է «կապը դիվանագիտական ուղիներով», այդ թվում՝ Մոսկվայում դաշինքի դեսպանատան հետ, միաժամանակ ընդունելով, որ «բնույթն ու մակարդակը զգալիորեն փոխվել են» 2022 թվականից ի վեր։ «Այս ուղիները մնում են տեղում և անհրաժեշտության դեպքում օգտագործվում են դիվանագիտական շփումների համար», – ասել է նա։
Կորչունովը նաև զգուշացրել է, որ ինքնավար համակարգերի և արհեստական բանականության աճող ռազմական օգտագործումը կարող է հետագայում մեծացնել պատահական սրման ռիսկը՝ կրճատելով որոշումների կայացման ժամանակը։
Այս մտահոգությունները կրկնում են ԵՄ-ի և ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղար Անտոնիո Գուտերեշի նախազգուշացումները, որոնք երեքշաբթի օրը կոչ էին արել ավելի շատ մարդկային վերահսկողություն իրականացնել արհեստական բանականության մարտադաշտում օգտագործման նկատմամբ՝ Ուկրաինայում արհեստական բանականության կողմից կառավարվող անօդաչու թռչող սարքերի տեղակայման մասին հաղորդագրություններից հետո։
«Այն իրավիճակում, երբ ալգորիթմները՝ արհեստական բանականությունը, այլ ոչ թե մարդիկ, [օգտագործվում են ռազմական նպատակներով], դուք [հնարավոր է] նույնիսկ ժամանակ չունենաք հեռախոսին մոտենալու», – պնդեց Կորչունովը։
Բաց մի թողեք
Բալթիկ ծովի երկրները զգուշացնում են հիբրիդային պատերազմի «սրացման» մասին
Ռումինիան զրկվեց համավարակի հետևանքներից հետո ԵՄ վերականգնման վերջին դրամական միջոցներից
Ինչպե՞ս է Կիևն անընդհատ օդային հարձակումների մեջ ապրում