Արդյոք Լը Պենը կկործանի Ֆրանսիայի տնտեսությունը. Բավական է հարցնել Էմանուել Մակրոնին

Ֆրանսիայի համար փոխառությունների արժեքը հասել է վերջին տասնամյակների ամենաբարձր մակարդակին, և հաջորդ նախագահը կարող է էլ ավելի վատթարացնել իրավիճակը։ Որքա՞ն պետք է մտահոգված լինենք։

Բիլ Քլինթոնի նախկին գլխավոր ռազմավար Ջեյմս Քարվիլը ժամանակին կատակել էր, թե եթե հնարավոր լիներ վերամարմնավորվել, ինքը կցանկանար դառնալ պարտատոմսերի շուկա։ «Դու կարող ես բոլորին վախեցնել», — ասել էր նա։

Պարզվում է՝ Քարվիլը երբեք չի հանդիպել ֆրանսիացիների։

Ֆրանսիական 10-ամյա պետական ​​պարտատոմսերի եկամտաբերությունը ներկայումս կազմում է մոտ 4,3%․ սա ամենաբարձր ցուցանիշն է 2008 թվականից ի վեր (այն տարին, երբ պետական ​​պարտքի ճգնաժամը քիչ էր մնում կործաներ եվրոն)։

Վերջին մեկ ամսվա ընթացքում ֆրանսիական և գերմանական 10-ամյա պարտատոմսերի միջև եղած «սփրեդը» (եկամտաբերության տարբերությունը) նույնպես մեծացել է՝ հասնելով նույնքան մտահոգիչ մակարդակի։ Նույնիսկ հարավային «վատնող» երկրները, ինչպիսիք են Իտալիան, Իսպանիան և Հունաստանը (նախորդ ճգնաժամի էպիկենտրոնը), այժմ ավելի էժան են փոխառություններ կատարում, քան Փարիզը։ Ահավոր է։

Ֆրանսիացիներին, սակայն, դա կարծես թե չի հուզում։ Ավելին, այն երկու գործիչները, ովքեր, ըստ հարցումների, ամենայն հավանականությամբ կանցնեն հաջորդ տարվա նախագահական ընտրությունների երկրորդ փուլ՝ ծայրահեղ աջ Մարին Լը Պենը և ծայրահեղ ձախ Ժան-Լյուկ Մելանշոնը, կարծես հաճույք են ստանում՝ սարսափի ալիք տարածելով ֆրանսիական պարտատոմսերում ներդրումներ կատարողների շրջանում։

Անցյալ ամիս Մելանշոնը հայտարարեց, որ կ«այրի» Ֆրանսիայի պետական ​​պարտքի այն մասը (մոտ 18%-ը կամ 600 միլիարդ եվրո արժողությամբ), որը գտնվում է Ֆրանսիայի բանկի տնօրինության տակ։ Լը Պենի համախոհ Ժորդան Բարդելան առաջարկել է զոհաբերել Եվրոպական կենտրոնական բանկի անկախությունը՝ եկամտաբերությունը նվազեցնելու նպատակով։ Ե՛վ Մելանշոնը, և՛ Լը Պենը նախկինում նաև դիտարկել են եվրոգոտուց և նույնիսկ Եվրամիությունից դուրս գալու հնարավորությունը։

Հասկանալի է, Նա նաև խստորեն քննադատեց Լը Պենի «հակասական» ծրագիրը, որը նախատեսում է միաժամանակ կրճատել երկրի աճող բյուջետային դեֆիցիտը և իջեցնել կենսաթոշակային տարիքը։

ԵՄ պաշտոնյաներն էլ ավելի մեծ մտահոգություն ունեն, ընդ որում՝ նույնիսկ մասնավոր զրույցներում։

«Գնալով ավելի մեծ է այն մտավախությունը, որ պարտատոմսերի շուկան կոշտ ազդանշան կտա՝ ի պատասխան ֆրանսիական քաղաքական համակարգի և քաղաքական գործիչների՝ էական բարեփոխումներ առաջարկելու անկարողության», – ինձ ասաց պաշտոնյաներից մեկը։ «Նման ազդանշանը, ամենայն հավանականությամբ, ցնցումներ կառաջացնի ԵՄ ֆինանսական ամբողջ համակարգում՝ իր հետևից ավերածություններ թողնելով»։

Աստված իմ (Bond Dieu):

Բարեբախտաբար, կան լավատեսության որոշակի հիմքեր, կամ գոնե՝ փարիզյան ոճի հոռետեսությունից խուսափելու պատճառներ։

Առաջինն այն է, որ թեև Լը Պենի և Մելանշոնի միջև ընտրությունների երկրորդ փուլը վատագույն սցենարը կլիներ պարտատոմսերի ներդրողների համար, այն միաժամանակ գործնականում կբացառեր նրանց համար ամենավատ հնարավոր ելքը՝ Մելանշոնի հաղթանակը։

Օրինակ՝ Le Monde-ի վերջին հարցումներից մեկը ցույց է տվել, որ երկրորդ փուլում Լը Պենը ջախջախիչ հաղթանակ կտաներ Մելանշոնի նկատմամբ (68%՝ 32%-ի դիմաց), սակայն Էդուար Ֆիլիպի՝ կենտրոնամետ աջակողմյան նախկին վարչապետի նկատմամբ կհաղթեր միայն փոքր առավելությամբ (վերջինս հարցումներում պայքարում է Մելանշոնի հետ երկրորդ տեղի համար)։

«Շուկաները կասկածանքով են վերաբերվում Լը Պենին, բայց ընդհանուր առմամբ՝ հանդուրժում են նրան», – ասել է Pantheon Macroeconomics-ի՝ եվրագոտու գծով գլխավոր տնտեսագետ Կլաուս Վիստեսենը։ «Իսկ Մելանշոնը… դա աղետ կլիներ»։

Ներդրողների նախապատվությունը Լը Պենին՝ Մելանշոնի համեմատ, պայմանավորված չէ միայն նրանով, որ նրա «Ազգային միավորում» (RN) կուսակցությունը վերջերս փորձում է շահել գործարար շրջանակների համակրանքը։ Պատճառը նաև Լը Պենի՝ տարիներ շարունակ գործադրած ջանքերն են՝ հեռանալու իր նախկին, ավելի ծայրահեղ դիրքորոշումներից (օրինակ՝ «Frexit»-ի գաղափարից)։

Դա նաև նրանով է պայմանավորված, որ Մելանշոնի հետ երկրորդ փուլ անցնելը (վերջինս ն Ավելին, կան էական ապացույցներ առ այն, որ ծայրահեղ աջ քաղաքական գործիչներն իշխանության գալուց հետո իրականում մեղմացնում են իրենց քաղաքականությունը՝ ընդ որում՝ առանց կորցնելու իրենց աջակիցների հիմնական զանգվածի վստահությունը։ Դրա ակնառու օրինակներից է Իտալիայի վարչապետ Ջորջիա Մելոնին, ով վերջերս դարձավ իր երկրի՝ Բենիտո Մուսոլինիից ի վեր ամենաերկար ժամկետով անընդմեջ պաշտոնավարող ղեկավարը։

«Վերջին շրջանի փորձը ցույց է տալիս, որ… աջ պոպուլիստական ​​կուսակցությունները, երբ մաս են կազմում կառավարությանը կամ գլխավորում այն, կարող են ցուցաբերել ֆինանսական պատասխանատվություն», – նշել է ING Research-ի մակրոտնտեսական հետազոտությունների գծով գլոբալ ղեկավար Կարստեն Բժեսկին։

Հասունության խնդիրներ. Իսկ եթե նա այդպես չվարվի՞

Այստեղ ևս վերջին շրջանի փորձը լավատեսության հիմքեր է տալիս. ղեկավարները կարող են խոստանալ ֆինանսական պատասխանատվություն, պաշտոնավարման ընթացքում հրաժարվել դրանից, սակայն միևնույն է՝ չտապալել պարտատոմսերի շուկան։

Բավական է հարցնել Էմանուել Մակրոնին։

2017 թվականին նրա՝ նախագահ ընտրվելուց ի վեր Ֆրանսիայի բյուջեի դեֆիցիտը տարեկան ՀՆԱ-ի 3,4%-ից կտրուկ աճել է՝ հասնելով 5,1%-ի, ինչի համար նախկին ներդրումային բանկիրը պաշտոնական նկատողություն է ստացել Բրյուսելից՝ ԵՄ-ի սահմանած 3%-անոց շեմը խախտելու համար։ Միևնույն ժամանակ, նույն ժամանակահատվածում Ֆրանսիայի պետական ​​պարտքի և ՀՆԱ-ի հարաբերակցությունը 98,8%-ից հասել է 115,6%-ի, ինչը գրեթե կրկնակի գերազանցում է ԵՄ-ի սահմանած 60%-անոց շեմը։

«Լը Պենի նախորդները նույնպես ֆինանսական առումով այնքան էլ պատասխանատու չեն եղել», — նշել է Bruegel վերլուծական կենտրոնի ավագ գիտաշխատող Նիկոլա Վերոնը։ — «Եթե Լը Պենի գործունեության արդյունքները համադրելի լինեն [ֆինանսների նախկին նախարար] Բրունո Լը Մերի ցուցանիշների հետ, ապա դա լավ չի լինի։ Իսկ այդ նշաձողն այնքան էլ բարձր չէ»։

Այնուամենայնիվ, մտահոգվելու հիմնավոր պատճառներ կան, և ոչ միայն այն պատճառով, որ Լը Պենի նախագահությունը հսկայական քաղաքական աղետ կլինի թե՛ ներքին, թե՛ եվրոպական մակարդակով (հատկապես կարող են տուժել մահմեդականները, ներգաղթյալները և փոքրամասնությունների այլ խմբեր)։

Պատճառներից մեկն այն է, որ վերլուծաբանները (և, հնարավոր է, որոշ տեղեկագրեր) թերագնահատում են, թե տնտեսական առումով որքան վնասակար կարող է լինել Լը Պենի նախագահությունը։ Հնարավոր է՝ Լը Պենը ոչ թե Մելոնիի նման մեկն է, այլ ավելի շատ նման է Լիզ Թրասին՝ Մեծ Բրիտանիայի աջակողմյան նախկին վարչապետին, որի՝ դեֆիցիտը կտրուկ մեծացնող բյուջեն 2022 թվականին փլուզեց պարտատոմսերի շուկան՝ ստիպելով նրան հրաժարական տալ պաշտոնավարման ընդամենը 45 օր անց։

Սակայն էլ ավելի լուրջ մտահոգություն է առաջացնում այն ​​հանգամանքը, որ նույնիսկ եթե Լը Պենը ֆինանսական առումով պատասխանատու գործի, Ֆրանսիան միևնույն է կարող է ճգնաժամի մեջ հայտնվել արտաքին գործոնների ազդեցությամբ։

Ի վերջո, պարտատոմսերի շուկաներն ամբողջ աշխարհում ներկայումս լարված վիճակում են։ Օրինակ՝ ԱՄՆ-ի 30-ամյա պետական ​​պարտատոմսերի եկամտաբերությունը վերջերս հասել է վերջին 19 տարվա առավելագ …և ԱՄՆ տեխնոլոգիական հսկաների կողմից պարտատոմսերի հսկայական թողարկումը մրցակցության մեջ է մտնում պետական ​​պարտքի հետ (ինչը բարձրացնում է պետական ​​փոխառությունների արժեքը)։

Մտահոգիչ է նաև այն, որ Ֆրանսիայի պետական ​​պարտքի զգալի մասը (շուրջ 50%-ը) պատկանում է օտարերկրացիներին. ներդրողների մի խումբ, որն աչքի է ընկնում իր անկայունությամբ և կարող է երկիրը հատկապես խոցելի դարձնել արտաքին ցնցումների նկատմամբ։

«Այս պահին արտաքին ռիսկերն ավելի սուր են, քան ներքինները», — նշել է Վերոնը։

Այլ կերպ ասած՝ պարտատոմսերի շուկայի հանդեպ Ֆրանսիայի անհոգ վերաբերմունքը գուցե բուն խնդիրը չէ. իրական խնդիրն Ամերիկայինն է։ Եվ դա շուտով կարող է դառնալ Ֆրանսիայի խնդիրը։ Ավա՜ղ։