ԵՄ օրենսդիրները աջակցում են հռչակագրին, որը կոչ է անում դաշինքին առաջատար դիրք գրավել առևտրային միաձուլմանն՝ էներգիայի ոլորտում

Տոկամակի միջազգային ջերմամիջուկային փորձարարական ռեակտորի փոսը՝ տեղադրված երկու վակուումային անոթների հատվածային մոդուլներով։

Եվրոպական ժողովրդական կուսակցության Եվրախորհրդարանի պատգամավորները պնդում էին, որ միաձուլման էներգիան իրականություն է, որը պետք է ուսումնասիրվի և կոչ արեցին ԵՄ գործադիր մարմնին սահմանել հստակ կարգավորող շրջանակ՝ ներդրողներին գրավելու համար։

Եվրոպական օրենսդիրները երեքշաբթի օրը հայտարարություն տարածեցին, որով կոչ էին անում Եվրամիությանը բացահայտել միջուկային միաձուլման էներգիայի ներուժը՝ ընդգծելով դրա դերը դաշինքի մրցունակության բարձրացման գործում՝ որպես ապագա էլեկտրաէներգիայի աղբյուր։

Եվրախորհրդարանի պատգամավորները այս դիրքորոշումը ներկայացրել են Եվրախորհրդարանում հանրային լսումների ժամանակ՝ կոչ անելով ստեղծել «հստակ, կանխատեսելի կարգավորող շրջանակ», որը կգրավի ներդրումներ՝ հաշվի առնելով միաձուլման էներգիայի պահանջվող աստղաբաշխական ծախսերը։

«Միաձուլումը հասել է շրջադարձային կետի։ Եվրոպական արդյունաբերական կարողությունները և մասնավոր ներդրումները մոտենում են տեղակայմանը։ Այժմ անհրաժեշտ է հստակ քաղաքական աջակցություն և արդյունավետ մեխանիզմներ մասնավոր կապիտալ գրավելու համար», – ասվում է հռչակագրում, որը տեսել է Euronews-ը և ստորագրվել է կենտրոնամետ Եվրոպական ժողովրդական կուսակցության (ԵԺԿ) մի քանի օրենսդիրների կողմից։

Այս կոչը հնչում է այն ժամանակ, երբ Եվրոպական հանձնաժողովը պատրաստվում է մոտ ապագայում ներկայացնել միաձուլման ռազմավարություն, երեքշաբթի օրը հաստատել է խոսնակը՝ առանց բացահայտելու կոնկրետ ժամկետներ։

«Մենք պետք է անցնենք այն ընկալումից, որ (միաձուլման էներգիան) պարզապես հետազոտություն է», – ասել է Եվրախորհրդարանի անդամ Ցվետելինա Պենկովան (Բուլղարիա/ԵԺԿ)։

Օրենսդիր Հիլդեգարդ Բենտելեն (Գերմանիա/ԵԺԿ) ասել է, որ միաձուլման էներգիան «Եվրոպայի հնարավորությունն է գիտական ​​​​առաջնորդությունը վերածելու արդյունաբերական ուժի»։

«Միաձուլման էներգիան այլևս հեռավոր տեսլական չէ, այլ ռազմավարական հնարավորություն՝ ապահովելու մաքուր, անվտանգ և հուսալի էներգամատակարարում և ամրապնդելու Եվրոպայի մրցունակությունը», – ասել է Եվրախորհրդարանի անդամ Պասկալ Արիմոնտը (Բելգիա/ԵԺԿ)։ «Մեր նպատակը պետք է հստակ լինի. միաձուլման էներգիան պետք է մշակվի, ֆինանսավորվի և ներդրվի Եվրոպայում»։

Հայտարարության մեջ օրենսդիրները խնդրում են Եվրոպական հանձնաժողովին տրամադրել ուղեցույցներ և թույլ տալ ԵՄ երկրներին ճկունություն՝ որոշելու իրենց սեփական կարգավորիչ և անվտանգության պահանջները, լիցենզավորումը և թույլտվությունները միաձուլման էլեկտրակայանների համար։

«Սա պետք է ներառի միաձուլման կարգավորիչ կարգավիճակի պարզաբանում՝ տարբերվելով բաժանումից՝ իրականացնելով ճառագայթային պաշտպանության, թափոնների, ապամոնտաժման և պատասխանատվության վերաբերյալ ԵՄ գործող պահանջները», – ասվում է հռչակագրում։

Բաշխում ընդդեմ միաձուլման

Միաձուլման էներգիան, կամ միջուկային միաձուլումը, անսահմանափակ էներգիայի աղբյուր է, որը սնուցում է արևը և աստղերը։ Այս էներգիայի աղբյուրը էներգիա է արտադրում, երբ երկու փոքր ատոմային միջուկներ միաձուլվում են՝ ձևավորելով ավելի մեծ միջուկ, ազատելով զգալի էներգիա։

Եթե միջուկային բաժանումը էներգիա է արտադրում՝ մեծ ատոմները բաժանելով ավելի փոքրերի, ինչը ազատում է էլեկտրաէներգիա արտադրելու համար օգտագործվող ջերմություն, միջուկային միաձուլումը էներգիա է արտադրում՝ միացնելով փոքր ատոմները, ինչպիսին է ջրածինը, ազատելով ավելի շատ էներգիա։

Չնայած այսօր բաժանումն օգտագործվում է էլեկտրակայաններում, այն ստեղծում է ռադիոակտիվ թափոններ։ Միաձուլումն ավելի մաքուր և անվտանգ է, բայց դեռևս մշակման փուլում է և դեռևս չի օգտագործվում էլեկտրաէներգիայի համար։

2022 թվականին ԱՄՆ Էներգետիկայի նախարարությունը հայտարարեց միաձուլման էներգիայի ոլորտում խոշոր առաջընթացի մասին Լոուրենս Լիվերմորի ազգային լաբորատորիայի ազգային բռնկման կենտրոնում։ Այնտեղի գիտնականները իրականացրին առաջին վերահսկվող միաձուլման փորձը, որի ընթացքում միաձուլման ռեակցիան արտադրեց ավելի շատ էներգիա, քան այն սկսելու համար օգտագործվող լազերային էներգիան, որը հայտնի է որպես բռնկում։

Մինչ օրս Գերմանիան ԵՄ առաջատար երկիրն է, որը զբաղվում է միաձուլման էներգիայով՝ 2023 թվականին կնքելով 7 միլիարդ եվրոյի գործարք RWE միջազգային էներգետիկ ընկերության հետ՝ մինչև 2035 թվականը փորձնական կայան կառուցելու համար։

Գերմանիայի կանցլեր Ֆրիդրիխ Մերցը խոստացել է ստեղծել կարգավորող շրջանակ միաձուլման տեխնոլոգիայի համար Գերմանիայում և Եվրոպայում։ Դավոսում կայացած Համաշխարհային տնտեսական ֆորումում ելույթ ունենալով՝ նա ուղղակիորեն քննադատել է իր նախորդների որոշումը՝ փակել երկրի ատոմակայանները։