Հայ գեղանկարչության պատմության մեջ կան անուններ, որոնք կրթության երկար տարիներով չեն չափվում, այլ՝ ներքին կրակով։ Այդպիսի անուն է Ռուդոլֆ Խաչատրյանը, ում ծննդյան օրն է այսօր՝ Մարտի 4-ին։
Նա ընդամենը մի քանի ամիս է սովորել Երևանի գեղարվեստի ուսումնարանում, բայց թվում է՝ նրա իրական ուսուցիչը լույսն էր, լռությունն ու նյութի հանդեպ անսահման համբերությունը։ 1955 թվականից մինչև իր կյանքի վերջը Խաչատրյանը մասնակցեց հանրապետական ու միջազգային բազմաթիվ ցուցահանդեսների՝ միշտ ներկայանալով ոչ թե աղմուկով, այլ խորը, խոհական ներկայությամբ։
Նա առաջիններից էր, ով լևկասի վրա սեպիայի ու սանգինայի օգնությամբ ստեղծեց ինքնատիպ գեղանկարչական գործեր։ Այդ տեխնիկան նրա ձեռքում դառնում էր գրեթե աղոթք․ սպիտակ հիմքի վրա մուգ շագանակագույնի շունչը հիշեցնում էր ժամանակի փոշին, հիշողության բարակ շերտերը։ Նրա աշխարհը գունային ճոխությամբ չէր գայթակղում․ այն կառուցված էր զուսպ, ազնիվ երանգներով, որտեղ ամեն գիծ պատասխանատվություն էր կրում։
«Ինքնանկար»-ը (1981) ոչ թե պարզապես դիմանկար է, այլ ներս նայելու փորձ․ հայացք, որն ասես հարց է տալիս դիտողին։ «Վարդերով նատյուրմորտ»-ում (1983) ծաղիկները չեն ճչում գույնով․ նրանք ապրում են լռության մեջ՝ մարող լույսի պես։ «Հրանտ Մաթևոսյանի դիմանկարը»-ում (1986) գրողի դեմքը վերածվում է մտքի ու խոհի տարածքի, իսկ «Գրիգոր Նարեկացի»-ում (1988) արդեն զգացվում է միջնադարյան հոգևոր շունչը՝ հողի և երկնքի միջև կանգնած մարդու կերպարով։
Ռուդոլֆ Խաչատրյանի արվեստը հիշեցնում է հին ձեռագրի լուսանցքներում մնացած նշաններ․ զուսպ, խորունկ, ժամանակից դուրս։ Նա ապացուցեց, որ մեծությունը միշտ չէ, որ սկսվում է ակադեմիական պատերից․ երբեմն այն ծնվում է ներսից՝ լևկասի սպիտակության վրա դրված մի խոնարհ, բայց հավերժական գծից։
Սիմոն Սարգսյան
Բաց մի թողեք
Երբ աղջիկս դառնում է մեծ․ Նամակ՝ կյանքի բեմ մտնելուց առաջ, Չապլինի ծննդին՝ նրա ոճով
Եվրոպական կինոարդյունաբերությունը մեղմ ուժ է, որը արժե սուբսիդավորել. Օսկարակիր պրոդյուսեր
Աբովյանի վերադարձը հիշողության մեջ՝ կենդանի թանգարանի շնչով. Լուսանկարներ