«Եվրոպական խաղաղության հիմնադրամի» (European Peace Facility) միջոցով 6,6 միլիարդ եվրոյի հատկացման մասին որոշումը կայացվել է Ուկրաինայի համար վճռորոշ պահին, երբ երկրի պաշտպանության նախարարության բյուջեում առկա զգալի պակասուրդը կարող է վտանգել անօդաչու թռչող սարքերի մատակարարումը։
Եվրոպական միության երկրները համաձայնել են իրականացնել Ուկրաինային ռազմական օգնություն տրամադրելու 6,6 միլիարդ եվրո արժողությամբ ծրագիրը, որը կասեցված էր դեռևս 2023 թվականի գարնանից, երբ Հունգարիան վիճահարույց վետո կիրառեց՝ կաթվածահար անելով նախաձեռնությունը։
Քաղաքական մակարդակով համաձայնությունը ձեռք է բերվել ուրբաթ օրը՝ Բրյուսելում կայացած Քաղաքականության և անվտանգության հարցերով կոմիտեի նիստի ընթացքում։
«Սա լավ նորություն է Ուկրաինայի և վատ նորություն՝ Ռուսաստանի համար», – սոցիալական ցանցերում գրել է ԵՄ արտաքին քաղաքականության ղեկավար Կայա Կալլասը՝ հայտնելով այդ մասին։
«Մոսկվայի հիբրիդային հարձակումները նպատակ ունեն վախեցնել Եվրոպային՝ ստիպելով կրճատել Ուկրաինային ցուցաբերվող աջակցությունը։ Սակայն Եվրոպան հակառակն է անում»։
Այսպես կոչված «Եվրոպական խաղաղության հիմնադրամը» (EPF) ստեղծվել էր անդամ երկրների կողմից Ուկրաինային տրամադրվող զենքի և զինամթերքի արժեքը մասնակիորեն փոխհատուցելու նպատակով։
Պատերազմի սկզբնական շրջանում EPF-ը համարվում էր միության աջակցության հիմնական ուղղություններից մեկը և պարբերաբար համալրվում էր նոր միջոցներով։
Սակայն 2023 թվականի մայիսին Հունգարիան՝ վարչապետ Վիկտոր Օրբանի գլխավորությամբ, վետո կիրառեց, ինչը լիովին կասեցրեց ծրագրի իրականացումը։
Բուդապեշտը դժգոհություն էր հայտնել Կիևի որոշման կապակցությամբ՝ Հունգարիայի խոշորագույն առևտրային բանկը՝ OTP Bank-ը, ներառել «պատերազմի միջազգային հովանավորների» ցուցակում։ Այդ ցուցակը, որը նպատակ ուներ հրապարակայնորեն նսեմացնել ընկերությունների հեղինակությունը, չեղարկվեց 2024 թվականին՝ արևմտյան դաշնակիցների ճնշման ներքո։
Ա Ըստ Կալլասի՝ ուրբաթ օրը ձեռք բերված համաձայնագիրը գումարը բաժանում է երեք ուղղության.
4,7 միլիարդ եվրո՝ փոխհատուցումների համար,
1 միլիարդ եվրո՝ ռազմական տեխնիկայի համատեղ ձեռքբերման համար,
900 միլիոն եվրո՝ Ուկրաինայի զինված ուժերը վերապատրաստող ԵՄ առաքելության համար։
Որոշ երկրներ փոխհատուցումների համար նախատեսված 4,7 միլիարդ եվրոյի իրենց մասնաբաժինը կփոխանցեն անմիջապես Ուկրաինային, ասել է Կալլասը՝ չնշելով այդ երկրների անունները։
Մինչ գումարի փաստացի հատկացումը անհրաժեշտ է ընդունել մի շարք օրենսդրական ակտեր։
Այս լուրը հրապարակվում է Ուկրաինայի համար բարդ ժամանակահատվածում, երբ երկրի պաշտպանության նախարարությունը բախվում է 27 միլիարդ դոլարի (23,67 միլիարդ եվրո) ֆինանսական պակասուրդի խնդրին։
Եվրոպական հանձնաժողովը և Արժույթի միջազգային հիմնադրամը բանակցություններ են վարում Ուկրաինայի կառավարության հետ՝ հնարավոր լուծումը որոշելու նպատակով։
Ուրբաթ օրը Ուկրաինայի նախագահ Վլադիմիր Զելենսկին զգուշացրել է, որ բյուջետային սղության խնդիրը պետք է լուծվի հոկտեմբեր-նոյեմբեր ամիսներին՝ 2027 թվականի առաջին երեք ամիսների համար նախատեսված անօդաչու թռչող սարքերի մատակարարումների դիմաց վճարումներ կատարելու նպատակով։
«Բոլորը հասկանում են, որ Ուկրաինան չի կարող մենակ մնալ, և որ պետք է ավելի շատ ներդրումներ կատարել ուկրաինական արտադրության անօդաչուների և հրթիռների մեջ, քանի որ այդ պակասուրդի մեծ մասը հենց զենքի համար անհրաժեշտ ֆինանսավորումն է», – ասել է Զելենսկին։
«Բոլորը հասկանում են, թե որքան դժվար է հաղթահարել այս ժամանակահատվածը մշտական հարվածների պայմաններում։ Ուկրաինան մենակ չի մնա»։
Բաց մի թողեք
Հունգարիան նոր կառավարության օրոք կտրուկ կրճատում է ԵՄ-ից պաշտպանական վարկ ստանալու հայտը
Կրակահերթի կենտրոնում. կոնյակն իր վրա է զգում Եվրոպայի առևտրային պատերազմների հետևանքները
ԵՄ երկրները համաձայնել են Ուկրաինայի համար ապասառեցնել EPF-ի 6,6 միլիարդ եվրոյի չափով միջոցները