Արդյոք Ուկրաինայի ֆինանսական միջոցներն իսկապե՞ս սպառվում են

Կիևին կարող է անհրաժեշտ լինել արևմտյան լրացուցիչ օգնություն, սակայն բյուջեի՝ 27 միլիարդ դոլար կազմող սպասվող պակասուրդի մասին պնդումը տրամաբանական չէ, և դրա պատճառը կարող է քաղաքական լինել։

Լրագրողները հաճախ են սխալներ թույլ տալիս։ Որպես մեկը, ով այս շաբաթ կոպիտ սխալ է թույլ տվել (ես հայտարարել էի ռուս օլիգարխների դեմ ԵՄ պատժամիջոցների շուրջ համաձայնության մասին դեռևս 24 ժամ առաջ, քան այն իրականում կայացել էր), ես հատկապես ձգտում եմ խուսափել մի քանի ամիս առաջ արածս սխալը կրկնելուց։

Այս տարվա սկզբին ես բազմիցս գրել եմ, որ Ուկրաինայի ֆինանսական միջոցները սպառվելու են ապրիլին կամ՝ ավելի հստակեցնելու դեպքում՝ ապրիլի «սկզբին»։ Եվ ես միակը չէի. Եվրոպական հանձնաժողովի պաշտոնյաները, ուկրաինացի պաշտոնյաներն ու իմ բազմաթիվ գործընկեր լրագրողներ նույնն էին պնդում։

Այնուամենայնիվ, հետադարձ հայացքով նայելիս՝ այդ պնդումն իրականում այնքան էլ տրամաբանական չէր։

Նախ՝ երբեք պարզ չէր, թե դա իրականում ինչ է նշանակում։ (Որ Կիևը կհայտարարի պարտքային դեֆոլտի՞ մասին։ Եթե այո, ապա ինչո՞ւ պարզապես դա չասել։ Իսկ եթե ոչ, ապա ի՞նչ)։ Բացի այդ, Ուկրաինայի պահվածքն այնքան էլ բնորոշ չէր այնպիսի երկրի, որը կանգնած էր ֆինանսական աղետի եզրին։

Փետրվարի 20-ին Հունգարիան ցնցեց Ուկրաինային և նրա եվրոպացի դաշնակիցներին՝ հայտարարելով, որ վետո կդնի Կիևին տրամադրվելիք 90 միլիարդ եվրո արժողությամբ վարկի վրա՝ պատճառաբանելով, որ վերջինս չի վերականգնել նավթի մատակարարումը վնասված խողովակաշարով, որն անցնում է Ուկրաինայի տարածքով՝ Ռուսաստանից Հունգարիա տանող ճանապարհին։

Փոխանակ ծնկի գալու և Բուդապեշտին խնդրելու հետ կանգնել այդ որոշումից, կամ Բրյուսելին դիմելու՝ փակուղուց դուրս գալու համար, կամ էլ (ամենաակնհայտ լուծումը) վերանորոգելու խողովակաշարը՝ Կիևը պարզապես ուսերը թոթվեց։

«Ի՞նչ իմաստ ունի վերականգնել [այն]», – հինգ օր անց հայտարարեց Ուկրաինայի ն (Ավելին, նույնիսկ եթե ֆինանսական լուրջ ճգնաժամ սպառնար, Կիևը կարող էր պետական ​​բանկերին պարտատոմսեր վաճառել կամ ստիպել իր կենտրոնական բանկին դրամ տպագրել՝ ժամանակավորապես կայուն վիճակը պահպանելու համար):

Ի վերջո, Կիևի գործողությունները թելադրված էին ոչ թե տնտեսական, այլ քաղաքական նկատառումներով։

Նախ՝ Ուկրաինան հասկանալի պատճառներով չէր ցանկանում նպաստել նավթի մատակարարմանը մի երկրի (Հունգարիա), որի՝ Մոսկվայի հետ մերձեցում որդեգրած կառավարությունը պարբերաբար խոչընդոտում էր ԵՄ-ի՝ Ուկրաինայի վերաբերյալ քաղաքականությանը, և որի կողմից նավթի գնումները լրացուցիչ եկամուտ կապահովեին այն երկրին (Ռուսաստան), որը փորձում էր ոչնչացնել Ուկրաինան։

Երկրորդ՝ ինչպես փաստացի խոստովանեց Զելենսկին, հում նավթի տարանցման արգելափակումը դիտարկվում էր որպես ապրիլի կեսերին կայանալիք Հունգարիայի խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքները Պետեր Մագյարի՝ այն ժամանակվա վարչապետ Վիկտոր Օրբանի գլխավոր մրցակցի օգտին թեքելու արդյունավետ միջոց։ Մագյարի՝ դրան հաջորդած ջախջախիչ հաղթանակը վկայում է, որ Զելենսկին ճիշտ էր։

Պատահական չէր, որ ընտրություններից տասը օր անց Կիևը վերջապես թույլատրեց նավթի մատակարարումը, ինչի արդյունքում Բուդապեշտն անմիջապես հանեց իր վետոն։ Դրանից հետո Ուկրաինան գրեթե երկու ամիս ԵՄ պաշտոնյաների հետ բանակցություններ վարեց վարկի տեխնիկական մանրամասների շուրջ։

Ի վերջո, հունիսի 25-ին կատարվեց վարկի առաջին վճարումը՝ 3,2 միլիարդ եվրոյի չափով բյուջետային աջակցություն։ Այդ ժամանակվանից ի վեր վարկի հաշվին բյուջետային այլ աջակցություն չի տրամադրվել (թեև պաշտպանական գնումների համար վճարվել է 11,7 միլիարդ եվրո)։