«Սկզբունք շարժում»․ «Արժանապատվության հեղափոխություն» սկսելու ծրագիրը եւ Հայաստանի ապագայի տեսլականը․ Տեսանյութ, Լուսանկար

Սիրելի՛ հայրենակիցներ, ես կցանկանայի ձեր քննարկմանը առաջարկել մի կարմիր գիծ, ​​որը թույլ կտա մեզ, մի կողմից, խուսափել խուճապի մատնվել Բաքվից եկող յուրաքանչյուր ճիչից, իսկ մյուս կողմից՝ իրավաբանորեն ապացուցել աշխարհին, որ մենք իսկապես խաղաղություն ենք ուզում տարածաշրջանում:

Ինչպես հասնել խաղաղության պայմանագրի ստորագրմանը՝ առանց Սահմանադրությունը փոխելու

Վերջին շրջանում Ադրբեջանի ղեկավարության կողմից հնչում են պահանջներ, որոնք ուղղակիորեն կապում են Հայաստանի հետ խաղաղության պայմանագրի ստորագրումը Սահմանադրության փոփոխության հետ։ Այս պահանջը ոչ միայն քաղաքական ճնշման գործիք է, այլև հակասում է միջազգային իրավունքի հիմնարար սկզբունքներին։ Ինչպե՞ս պետք է գործի պաշտոնական Երևանը, որպեսզի, մի կողմից, չսրի իրավիճակը, մյուս կողմից՝ չենթարկվի այս վերջնագրին և հասնի խաղաղության պայմանագրի ստորագրմանը։

Հիմնական սկզբունքը՝ «Նախ՝ ստորագրություն, ապա՝ քննարկում»

Երևանի դիվանագիտական ռազմավարությունը պետք է կառուցվի պարզ, բայց ամուր տրամաբանության վրա. բոլոր իրավական հարցերը, ներառյալ Սահմանադրության վերաբերյալ մտահոգությունները, արդեն իսկ լուծված են նախաստորագրված խաղաղության պայմանագրի տեքստում։ Այդ փաստաթուղթը պարզապես պետք է ստորագրվի և վավերացվի, որից հետո այն ձեռք կբերի բարձրագույն իրավական ուժ։ Ցանկացած նոր պահանջ, որը ներկայացվում է նախաստորագրումից հետո, փաստացի ձգտում է վերանայել արդեն ձեռք բերված պայմանավորվածությունները։

Իրավական վահան՝ Սահմանադրական դատարանի որոշումը

Հայաստանի Սահմանադրական դատարանը դեռևս 2024 թվականին ընդունել է որոշում, որով հստակ արձանագրվել է՝ Հայաստանի Սահմանադրությունը որևէ տարածքային պահանջ չի պարունակում Ադրբեջանի նկատմամբ։ Այս որոշումը վերջնական է և պարտադիր ազգային մակարդակով։ Հետևաբար, Բաքվի պահանջը զուտ իրավական առումով անհիմն է։ Երևանի համար այս փաստաթուղթը պետք է դառնա գլխավոր փաստարկը բոլոր միջազգային հարթակներում։

Ինչպես պատասխանել՝ չսրելով իրավիճակը

Պաշտոնական Երևանը պետք է խուսափի կտրուկ հայտարարություններից և փոխարենը որդեգրի «հանգիստ համառության» գիծ։ Ահա կոնկրետ քայլերը.

1. Շեշտը դնել նախաստորագրված փաստաթղթի վրա։ Մշտապես հիշեցնել, որ 17 հոդվածից բաղկացած համաձայնագիրն արդեն իսկ ներառում է փոխադարձ տարածքային պահանջներից հրաժարվելու դրույթ, ինչը վերացնում է բոլոր ենթադրությունները։ Պաշտոնական դիրքորոշումը պետք է լինի հետևյալը. «Պայմանագրի ստորագրումը կվերացնի բոլոր թյուրըմբռնումները»։

2. Օգտագործել Սահմանադրական դատարանի որոշումը որպես վահան։ Ցանկացած հարթակում վկայակոչել 2024 թվականի որոշումը՝ որպես անհերքելի իրավական փաստ։

3. Առաջարկել փոխադարձ փորձաքննություն Վենետիկի հանձնաժողովում։ Հայտարարել պատրաստակամության մասին՝ երկու երկրների սահմանադրություններն էլ ուղարկել միջազգային իրավական փորձաքննության։ Սա ցույց կտա Երևանի վստահությունը սեփական իրավական դիրքերի նկատմամբ և վեճը կտեղափոխի քաղաքակիրթ իրավական դաշտ։

4. Որդեգրել «բացություն առանց նախապայմանների» դիրքորոշում։ Հայտարարել, որ Հայաստանը պատրաստ է ստորագրել պայմանագիրը «վաղն իսկ», առանց առաջադրելու նախապայմաններ, բայց նաև չընդունելով ուրիշների կողմից առաջադրված վերջնագրերը։
Միջազգային գործընկերների ներգրավումը

Այս ռազմավարության հաջողությունը մեծապես կախված է ԱՄՆ-ի և ԵՄ-ի աջակցությունից.

· ԱՄՆ-ը՝ որպես գլխավոր երաշխավոր։ Վաշինգտոնյան հռչակագիրն արդեն իսկ ստեղծել է ամերիկյան ներգրավվածության շրջանակ։ ԱՄՆ-ը շահագրգռված է գործընթացի ավարտով և կարող է լինել այն լծակը, որը կմղի Բաքվին հրաժարվելու նախապայմաններից։

· ԵՄ-ն՝ որպես բարեփոխումների աջակցող։ Բրյուսելը պաշտպանում է գործընթացը և կոչ անում արագացնել ստորագրումը։ Երևանը կարող է դիմել ԵՄ-ին՝ խնդրելով ճնշում գործադրել Բաքվի վրա՝ փոխարենը առաջարկելով շարունակել բարեփոխումները։
Եզրակացություն

Երևանի պատասխանը պետք է լինի հանգիստ և իրավական առումով անթերի. «Մենք պատրաստ ենք ստորագրել այն փաստաթուղթը, որն արդեն իսկ փակում է բոլոր հարցերը։ Ցանկացած նոր պահանջ նախաստորագրումից հետո նշանակում է համաձայնեցված տեքստի վերանայում»։

Նման դիրքորոշումը չի սադրի Բաքվին (քանի որ չկա երկխոսությունից հրաժարվելու հայտարարություն), չի պահանջում Սահմանադրության փոփոխություն (քանի որ կա Սահմանադրական դատարանի որոշում) և պատասխանատվությունը գործընթացի ձախողման համար դնում է մյուս կողմի վրա։

Այս մոտեցումը թույլ կտա Հայաստանին պահպանել սեփական իրավական դիրքերը, չենթարկվել ճնշմանը և միջազգային հանրությանը ներկայացնել որպես կառուցողական, բայց սկզբունքային կողմ։

Սա պետք է լինի Փաշինյանի մարտավարությունը, նախքան նրան պաշտոնանկ անենք, և մենք՝ «Սկզբունք շարժումը», կհետևենք այս ռազմավարությանը։