Կենտրոնամետ-աջ թևի նախագահի թեկնածուն բախվում է մի շարք խնդիրների՝ ներքին տարաձայնություններ կենտրոնամետների շրջանում, ընտրողների հոգնածություն և պոպուլիստների ազդեցության աճ։
ՓԱՐԻԶ — Էդուար Ֆիլիպին ժամանակին համարում էին միակ գործիչը, ով ի վիճակի էր հաղթել Մարին Լը Պենին Ֆրանսիայի նախագահական առաջիկա ընտրություններում։ Սակայն որպես երկրի «ողջախոհության ձայն» հանդես եկող նրա՝ ոչ այնքան տպավորիչ քարոզարշավը մտահոգում է նրա դաշնակիցներին, և ոմանք սկսում են կասկածել՝ արդյոք նա օժտված է անհրաժեշտ որակներով։
Կենտրոնամետ-աջ թևի նախկին վարչապետը խոստացել էր ներկայացնել քարոզարշավի «հզոր» ծրագիր, որը կբարելավեր իրավիճակը Ֆրանսիայում, կկարգավորեր ֆինանսները և կվերականգներ երկրի դիրքերը միջազգային ասպարեզում։ Եվ թեև վերջին շաբաթներին Ֆիլիպն ակտիվացրել է քարոզարշավի ընթացքը, նրա առաջարկները, կարծես, պատշաճ արձագանք չեն գտնում։
Զրուցել ենք Ֆիլիպի քաղաքական թիմի վեց ներկայացուցչի հետ (ոմանք նաև քարոզարշավի թիմի անդամներ են), ովքեր կասկածներ են հայտնել նրա ռազմավարության և հաջողության հասնելու հնարավորությունների վերաբերյալ։ Նրանցից ոմանք ցանկացել են անանուն մնալ՝ ներքին խնդիրների մասին անկեղծ խոսելու համար։
«Անհավանական է, որ ոչինչ ազդեցություն չի ունենում», — ասել է քարոզարշավի պատասխանատուներից մեկը՝ նախքան Ֆիլիպի կողմից կենսաթոշակային բարեփոխումների առանցքային ծրագիրը հայտարարելու որոշումը։ — «Չեմ կարողանում դադարել մտածել այդ մասին»։
Ֆիլիպը շարունակում է մնալ հիմնական հոսանքի այն թեկնածուն, ով լավագույն դիրքերն ունի՝ մրցակցելու ծայրահեղ աջակողմյան Լը Պենի հետ, որը հարցումներում զգալի առավելություն ունի։ Սակայն վերջին մեկ տարվա ընթացքում նրա վարկանիշը լճացել է, և այժմ նա համառ պայքար է մղում ծայրահեղ ձախակողմյան թեկնածու Ժան-Լյուկ Մելանշոնի հետ՝ երկրորդ տեղը գրավելու և երկրորդ փուլ անցնելու իրավունք ստանալու համար։ Եվրախորհրդարանի պատգամավոր Ռաֆայել Գլյուքսմանը, ով հարցումների մեծ մասում զիջում է այս երկուսին, կարող է ակտիվացնել իր քարոզարշավը՝ կենտրոնամետ-ձախակողմյան ուժերի վերջին նախնական ընտրություններում տարած վճռական հաղթանակից հետո։
Ֆիլիպը բախվում է մի շարք խնդիրների. նրան դեռ չի հաջողվել իր շուրջը համախմբել կենտրոնամետ ուժերին, նրա վրա դեռ ծանրացած է կենտրոնամետների տասնամյա կառավարման ժառանգությունը, և նա դժվարանում է ընտրողների շրջանում աջակցություն ձեռք բերել՝ ներկայանալով որպես պոպուլիզմի դեմ պայքարող, ուղղախոս և պրագմատիկ գործիչ։
«Ֆիլիպն ամենաազնիվ մարդն է, ում ես ճանաչում եմ,- ասել է նրա համախոհներից մեկը,- սակայն նա պետք է համախմբի ուժերը և գտնի մի ծրագիր, որը մարդկանց կհամախմբի իր շուրջը»։
Մինչդեռ Լը Պենն ու Մելանշոնը գրավում են լրատվամիջոցների ուշադրությունը՝ միմյանց գերազանցելու փորձերով և երբեմն սադրիչ առաջարկներով։ Անցյալ շաբաթ այս երկու պոպուլիստները բախվեցին դպրոցներում տեղի ունեցած բողոքի ակցիաների շուրջ. Լը Պենը մեղադրեց Մելանշոնին բռնությունը հրահրելու մեջ, իսկ ծայրահեղ ձախերը ներկայացան որպես Ֆրանսիայի երիտասարդության պաշտպաններ՝ ընդդեմ ոստիկանական բռնության։
«Մեծ է ռիսկը», որ Լը Պենն ու Մելանշոնը նրան դուրս կմղեն պայքարից, հավելել է Ֆիլիպի համախոհը։
«Հնացած» միություն
Ֆիլիպը, որը 2020 թվականին թողեց նախագահ Էմանուել Մակրոնի օրոք զբաղեցրած վարչապետի պաշտոնը, տարիներ շարունակ ծրագրել է փոխարինել նրան այդ պաշտոնում։ Սակայն նախընտրական արշավի ընթացքում ամեն ինչ չէ, որ ընթացել է ըստ ծրագրի. նա բախվել է անհաջողությունների և ուշադրությունը շեղող հանգամանքների։
Երբ Ֆիլիպը վերջերս հայտարարեց կենսաթոշակային տարիքը մինչև 65 տարեկան բարձրացնելու իր ոչ ժողովրդական առաջարկի մասին, դա պետք է դառնար նրա քարոզարշավի վճռորոշ պահը։ Փոխարենը՝ այն գրեթե աննկատ մնաց։
Նախ՝ նա ստիպված եղավ հետաձգել իր առանցքային հայտարարությունը, քանի որ Մակրոնը որոշեց դիմել ազգին՝ խոսելով ռուսական սպառնալիքների և վառելիքի գների աճի մասին։ Երբ նա վերջապես հնարավորություն ստացավ ներկայացնելու իր ծրագիրը, այն ստվերվեց «Ազգային միավորում» (National Rally) կուսակցության առաջնորդ Ժորդան Բարդելլայի դեմ ուղղված հակասեմականության մեղադրանքներով։
Ի վերջո, YouTube-ում կենսաթոշակային բարեփոխումների իր ծրագրին նվիրված 20-րոպեանոց ելույթը հավաքեց ընդամենը 70 000 դիտում։
Մեկ օր անց Մելանշոնը ուղիղ եթերում անցկացրեց հարցուպատասխանի երկժամյա նիստ Ֆրանսիայի լավագույն բիզնես-դպրոցներից մեկի՝ HEC-ի ուսանողների հետ։ Այն հավաքեց 550 000 դիտում։
Սակայն, ըստ Ֆիլիպի քարոզարշավի խոսնակ Առնո Պերիկարի, պայքարում հաղթանակը կգրանցվի երկարաժամկետ հեռանկարում։
«Մենք պարզապես նետ չենք արձակում ու փախչում… Չպետք է թերագնահատել ընտրողներին. նրանք հասկանում են, թե ինչու է մեր կենսաթոշակային համակարգը բարեփոխման կարիք ունենում», – ասաց նա։ «Բայց մենք սոսկ հաշվապահներ չենք… Մենք ցանկանում ենք վերադարձնել հզոր Ֆրանսիան, որը կարող է առաջատար դեր խաղալ էներգետիկայի և արդյունաբերության ոլորտներում. ահա թե ինչու պետք է կարգի բերենք մեր ֆինանսները»։
Սակայն տնտեսական ռեալիզմի և եվրոպական հավակնությունների այս համադրությունը չափազանց ծանոթ է թվում Մակրոնի նախագահության տասնամյակից հետո, և նույնիսկ թիմակիցները գիտեն, որ դրա նկատմամբ մեծ հետաքրքրություն չկա։ «Կենտրոնամետ դաշինքի նկատմամբ որևէ ցանկություն չկա։ Սա մի փոքր նման է 10 տարվա ամուսնության», – ասաց վերոնշյալ դաշնակիցը։
Բայց Ֆիլիպի համար՝ որպես եվրոպամետ գործչի, ով Մակրոնի կոալիցիոն գործընկերներից էր, այլ տարբերակներ գրեթե չկան։
«Չափավորականների համար դժվար է. նրանք գիտեն, թե ինչ վիճակում է երկիրը։ Նրանք հասկանում են տոկոսադրույքների, պետական պարտքի և դեֆիցիտի էությունը», – նշեց OpinionWay-ի սոցիոլոգ Բրունո Ժանբարը։ «Նրանք ստիպված են քարոզարշավն այնպես վարել, կարծես ամեն ինչ լավանալու է, բայց դա դժվար է լինելու։ Մենք ստիպված կլինենք ավելի երկար աշխատել, համակերպվել սոցիալական ծախսերի փոփոխությունների և նպաստների կրճատման հետ։ Ոչ մի լավ լուր չկա»։
Փակուղում
Ֆիլիպի համար դրական կողմն այն է, որ թեև նրա գործերը լավ չեն ընթանում, նրա անմիջական մրցակիցների վիճակն ավելի լավը չէ։ Պահպանողականների առաջնորդ Բրունո Ռետայոն հարցումներում մնում է միանիշ ցուցանիշների մակարդակին, իսկ կենտրոնամետ Գաբրիել Աթալը՝ Մակրոնի «Վերածնունդ» (Renaissance) կուսակցության առաջնորդը, ամբողջ ամառ անդադար քարոզարշավ է վարել, սակայն դեռ հետ է մնում և գնալով ավելի մեկուսացված տեսք ունի։
Կուսակցության ներսում վստահ են, որ Ֆիլիպը կհաղթի, սակայն խոստովանում են, որ կենտրոնամետների շարունակական պայքարը վնասում է իրենց առաջնորդի դիրքերին։
«Մենք որոշակի փակուղու առջև ենք կանգնած և թույլ ենք տալիս մեզ ներքաշել Աթալի հետ մենամարտի մեջ», — դժգոհել է Ֆիլիպի «Հորիզոններ» (Horizons) կուսակցության բարձրաստիճան պաշտոնյան։
Երբ անցյալ ամիս Ֆիլիպն ու Աթալը միաժամանակ ներկայացրին կրթության ոլորտին վերաբերող իրենց առաջարկները, «մարդիկ չնկատեցին մեր առաջարկները, նրանք տեսան միայն Գաբրիել Աթալի հետ վեճը», — հավելել է պաշտոնյան։
Ֆիլիպի նախընտրական թիմի անդամներից մեկը նշել է, որ ազդեցություն ունենալու հնարավորությունները սահմանափակ են, քանի որ կենտրոնամետ թեկնածուները «չափազանց շատ» են։ «Գուցե ստիպված լինենք սպասել՝ նախքան նախընտրական որոշ թեմաների անդրադառնալը», — ասել է պաշտոնյան։
Ըստ երկու դաշնակիցների՝ առաջիկա շաբաթներին Ֆիլիպի թիմը հույս ունի նվազեցնել Աթալի նկատմամբ օրենսդիրների և տեղական ներկայացուցիչների աջակցությունը և ստիպել նրան հրաժարվել պայքարից։
Սակայն դժվար թե դա Ֆիլիպին տա խիստ անհրաժեշտ խթանը, կարծում է կենտրոնամետ սենատորը, քանի որ տեղական մակարդակում ևս ոգևորությունը նվազում է կամ մնում անփոփոխ։ «Որևէ տեղ իրական շարժում չկա, — ասել է սենատորը։ — Իսկ ֆրանսիացիներն իրականում չեն լսում»։
Բաց մի թողեք
Գերմանիան և Իտալիան պահանջում են «արտակարգ արգելակման» մեխանիզմ՝ ԵՄ նոր օրենքները կասեցնելու համար. Լուսանկար
ՆԱՏՕ-ի բարձրաստիճան գեներալը ներկայացնում է Ռուսաստանի դեմ պայքարի ծրագիր՝ ԱՄՆ-ի մասնակցությամբ կամ առանց դրա
Ֆրանսիայում Գլյուքսմանը ջախջախիչ հաղթանակ տարավ նախնական ընտրություններում