Սոցիալիստների և ծայրահեղ աջերի միջև գործընկերությունը վտանգավոր նախադեպ կստեղծի ԵՄ-ի համար, կարծում է Զիգֆրիդ Մուրեշանը։
Ռումինիայի կենտրոնամետ-ձախ ընդդիմությունը պետք է հրատապ որոշում կայացնի՝ աջակցե՞լ նոր եվրամետ կառավարությանը, թե՞ ստանձնել ծայրահեղ աջերի կողմից իշխանությունը զավթելու մեղքը. այս մասին զգուշացրել է երկրի հավանական հաջորդ վարչապետը։
Եվրախորհրդարանի պատգամավոր Զիգֆրիդ Մուրեշանը հայտարարել է, որ Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցությունից (PSD) խնդրելու է աջակցել իր՝ կենտրոնամետ-աջ Ազգային լիբերալ կուսակցությանը (PNL) նոր քվեարկության ժամանակ՝ «մինչև հաջորդ շաբաթվա վերջ», թեև PSD-ի ղեկավարությունը մինչ այժմ հրաժարվել է դա անել։
«Ռումինացի սոցիալիստները կանգնած են ճշմարտության պահի առջև. նրանք պետք է որոշեն՝ իրենց պահել որպես պատասխանատու եվրոպացի սոցիալ-դեմոկրատներ և աջակցե՞լ եվրամետ կառավարությանը, թե՞ խորացնել համագործակցությունը ծայրահեղ աջերի՝ այստեղ գործող հակաեվրոպական պոպուլիստական ծայրահեղական կուսակցության հետ», – ասել է Մուրեշանը, ով կառավարություն ձևավորելու հանձնարարություն ստացած երրորդ անձն է այն բանից հետո, երբ մայիսին իշխող կոալիցիան պարտվեց անվստահության քվեարկությունում։
Բուխարեստում ևս մեկ ձախողումը կհանգեցնի պառակտող արտահերթ ընտրությունների ԵՄ-ի բնակչության թվով յոթերորդ խոշորագույն երկրում, որտեղ ծայրահեղ աջերը առաջատար են հարցումներում այն պահին, երբ պոպուլիստ-ազգայնական կուսակցությունները մեծ թափ են հավաքում ամբողջ Եվրոպայում։
Ռումինիայում՝ ՆԱՏՕ-ի առանցքային ռազմավարական դաշնակցի երկրում, որն իր վրա է զգացել Ուկրաինայում Ռուսաստանի սանձազերծած պատերազմի որոշակի հետևանքները, ավանդական քաղաքական ուժերը մեծ դժվարությամբ են կարողացել դիմակայել ծայրահեղ աջերին 2024 թվականի ձմռանը մեկնարկած խորհրդարանական և նախագահական ընտրությունների շարքում։
PSD-ի (Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցություն) առաջնորդ Սորին Գրինդեանուն երկուշաբթի օրը հայտարարել է, որ իրենց քաղաքական ուժը չի քվեարկի Մուրեշանի կառավարության օգտին և կաջակցի միայն այնպիսի կառավարության ձևավորմանը, որի կազմում ինքը ևս կլինի։ Այնուամենայնիվ, նա չի բացառել ծայրահեղ աջ «Դաշինք հանուն ռումինացիների միասնության» (AUR) կուսակցության հետ կոալիցիա կազմելու հնարավորությունը. վերջինս հաճախ է առճակատման գնացել Բրյուսելի հետ և սատարել ռուսամետ թեկնածուների։ Ավելի վաղ՝ այս տարվա ընթացքում, PSD-ն և AUR-ը համատեղ քվեարկությամբ պաշտոնանկ էին արել նախորդ կառավարությանը։
Մուրեշանը կոչ է արել ԵՄ-ում գործող կենտրոնա-ձախակողմյան S&D (Սոցիալիստների և դեմոկրատների առաջադիմական դաշինք) խմբակցության ղեկավարությանը՝ կանխելու նման սցենարի իրականացումը՝ պնդելով, որ նրանք «ակնհայտորեն պատասխանատու են իրենց անդամ կուսակցությունների գործողությունների համար»։ Նա նշել է, որ վերջիններս «վստահելիության լուրջ խնդրի առաջ կկանգնեն, եթե շարունակեն լռել այն մասին, որ իրենց ռումինացի գործընկերները սերտորեն համագործակցում են ծայրահեղ աջերի հետ»։
«Քանի դեռ եվրոպացի սոցիալիստները վճռական քայլեր չեն ձեռնարկում սա կանխելու ուղղությամբ, ցավոք, չենք կարող բացառել, որ այլ երկրների սոցիալիստները ևս կընտրեն նույն ուղին», — հավելել է նա։
Մինչդեռ Գրինդեանուն ակնարկել է, որ հնարավոր է համոզել PSD-ին՝ բանակցություններ սկսել Մուրեշանի հետ, եթե վերջինս համաձայնի ընդունել քաղաքականության տասը առաջարկ, որոնք PSD-ի համար առանցքային նշանակություն ունեն։ Դրանց թվում են էներգետիկ ենթակառուցվածքների զարգացման նոր նախաձեռնությունը, պաշտպանության և ազգային անվտանգության ամրապնդումը, հանրային ծառայությունների բարեփոխումը, ինչպես նաև կրթության և առողջապահության ոլորտներում ներդրումների ավելացումը։
Այնուամենայնիվ, եթե առաջարկված կառավարության կազմն ու քաղաքական ծրագիրը մերժվեն, նախագահ Նիկուշոր Դանը սահմանադրական լիազորություն կստանա նշանակելու նոր ընտրություններ. սա կլինի առաջին նման քայլը 2024 թվականից ի վեր, երբ AUR կուսակցությունը զգալի հաջողություններ գրանցեց և դարձավ խորհրդարանի երկրորդ խոշորագույն ուժը։ Մուրեշանը խոստովանեց, որ ծայրահեղ աջ խմբավորման վարկանիշն այժմ կազմում է մոտ 35 տոկոս՝ ի տարբերություն իր՝ կենտրոնամետ աջակողմյան PNL կուսակցության 21 տոկոսի։
«Արտահերթ ընտրություններն իմ նախընտրած տարբերակը չեն,- ասաց Մուրեշանը։ – Կարծում եմ՝ պետք է փորձենք հենց հիմա ձևավորել եվրոպամետ կառավարություն։ Սակայն, եթե դա հնարավոր չլինի, կարծում եմ՝ չպետք է բացառել այդ հավանականությունը»։
Դանի՝ նախագահի պաշտոնի համար պայքարում AUR-ի հակասական համբավ ունեցող թեկնածու Ջորջե Սիմիոնին հաղթած Դանի այս նախաձեռնությունը Մուրեշանի համար անհարմար պահի է տեղի ունենում։ Ներկայումս Եվրախորհրդարանի պատգամավոր հանդիսացող Մուրեշանը ԵՄ-ի՝ 2 տրիլիոն եվրո արժողությամբ երկարաժամկետ բյուջեի շուրջ բանակցությունների գլխավոր մասնակիցներից է. բյուջե, որի վերջնական հաստատումը միության ղեկավարները ցանկանում են տեսնել մինչև տարեվերջ։
Նրա խոսքով, սակայն, Ռումինիայում ծայրահեղ աջերի իշխանության գալը շատ ավելի կբարդացներ այդ աշխատանքը, քանի որ «բանակցային սեղանի շուրջ հայտնված ցանկացած հակաեվրոպական կառավարություն կցանկանար, որ Եվրոպան թուլանար։ Նրանք գիտեն, որ բյուջեն Եվրոպայի հզորությունը պահպանելու կարևոր գործիք է, և, ըստ էության, դեմ կքվեարկեին հավակնոտ ու իրատեսական [բյուջեին]»։
Բացի այդ, «մենք կունենայինք Ռուսաստանի նկատմամբ խիստ բարյացակամ տրամադրված կառավարություն, և այս ամենը վատ կանդրադառնար Ռումինիայի ժողովրդի և Եվրոպական միության վրա»։
Բաց մի թողեք
Կարո՞ղ ենք արդյոք դեռևս Ռուսաստանի՝ ԵՄ-ի դեմ ուղղված ռազմավարությունը «հիբրիդային» անվանել
ԵՄ-ն պետք է հաղթահարի Ռուսաստանի դեմ պատժամիջոցների հարցում «հոգնածությունը». Դոմբրովսկիս
Ֆրիդրիխ Մերցի խնդիրը հենց ինքը՝ Ֆրիդրիխ Մերցն է