14/10/2026

EU – Armenia

Թրամփը կա՛մ «օգտակար հիմար» է, կա՛մ միտումնավոր թուլացնում է Եվրոպան

Նախնական ընտրություններում տարած հաղթանակից անմիջապես հետո Ֆրանսիայի նախագահի թեկնածուն Փարիզում կայացած «Մրցունակության գագաթնաժողովում» (Competitiveness Summit) ընդգծեց ԵՄ-ին և Կիևին սատարող իր դիրքորոշումը։

ՓԱՐԻԶ — Շաբաթավերջին կենտրոնամետ-ձախակողմյան ուժերի նախնական ընտրություններում համոզիչ հաղթանակ տանելուց հետո Ֆրանսիայի նախագահի թեկնածու Ռաֆայել Գլյուքսմանը խստորեն քննադատեց ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի որոշումը՝ թուլացնել ռուսական դիզելային վառելիքի արտահանման սահմանափակումները՝ որակելով այն որպես քայլ, որը ձեռնտու է Կրեմլին՝ Եվրոպայի հաշվին։

«Միացյալ Նահանգների ղեկավարի պաշտոնում կա մեկը, ով կա՛մ «օգտակար հիմար» է, կա՛մ եվրոպական ուժի և ազատության կործանման գործակալ», – հայտարարեց Գլյուքսմանը Փարիզում կայացած POLITICO-ի «Մրցունակության գագաթնաժողովում»։ «[Ուկրաինայի դեմ Ռուսաստանի պատերազմն] ուղղակիորեն թիրախավորում է մեզ՝ եվրոպացիներիս, և մենք մենակ ենք»։

Եվրախորհրդարանի պատգամավորը նաև պնդեց, որ 2027 թվականին ծայրահեղ աջակողմյան մրցակից Մարին Լը Պենի՝ Ելիսեյան պալատ մուտք գործելը հաղթանակ կլինի Ռուսաստանի առաջնորդ Վլադիմիր Պուտինի համար և քայլ՝ դեպի «եվրոպական մայրցամաքի պարտություն»։

Լը Պենը նախկինում Պուտինի հանդեպ «հիացմունքի որոշակի դրսևորում» է ցուցաբերել, իսկ նրա կուսակցությունը՝ «Ազգային միավորումը» (National Rally), 2014 թվականին վարկ է ստացել Ռուսաստանի հետ կապ ունեցող բանկից։ Լը Պենը հայտարարել է, որ իր կուսակցությունը արտերկրից է վարկ վերցրել, քանի որ ֆրանսիական բանկերը հրաժարվել են վարկ տրամադրել, և որ այդ վարկը որևէ ազդեցություն չի ունեցել իր քաղաքական դիրքորոշումների վրա։ Այդ ժամանակից ի վեր կուսակցությունը մարել է պարտքը։

Թեև Լը Պենը դատապարտել է Ուկրաինայում Ռուսաստանի սանձազերծած լայնածավալ պատերազմը, նրա կուսակցության որոշ ընտրված պաշտոնյաներ շարունակում են կտրուկ դեմ լինել Ուկրաինային օգնելուն և հանդես են գալիս Ռուսաստանի հետ ավելի սերտ հարաբերությունների օգտին։

Անցյալ ամիս կազմակերպված միջոցառման ժամանակ Լը Պենն ասել է, որ Ֆրանսիան կարող է Ուկրաինային ռազմական վերապատրաստում և օգնություն տրամադրել, սակայն այլևս չի կարող իրեն թույլ տալ ֆինանսական աջակցություն ցուցաբերել՝ հաշվի առնելով երկրի բյուջետային սահմանափակումները։

Ըստ հարցումների ամփոփ տվյալների (Poll of Polls)՝ հաջորդ տարի կայանալիք նախագահական ընտրությունների առաջին փուլում Լը Պենն այս պահին երկնիշ ցուցանիշով առաջ է անցել իր մրցակիցներից։ Գլյուքսմանը չորրորդ տեղում է՝ զիջելով նախկին վարչապետ Էդուար Ֆիլիպին և ծայրահեղ ձախ թեկնածու Ժան-Լյուկ Մելանշոնին։ Ֆրանսիայի նախագահական ընտրությունները կանցնեն երկրորդ փուլ, եթե առաջին փուլում առաջատար երկու թեկնածուներից ոչ մեկը չհավաքի ձայների 50%-ից ավելին։

Հարցազրույցում Գլյուքսմանը՝ ընտրապայքարում եվրոպամետ ամենավառ դեմքերից մեկը, վերահաստատել է իր աջակցությունը Ուկրաինայի համար «Եվրոպական երկնքի վահան» (European Sky Shield) նախաձեռնությանը և ավելի հզոր ու ինքնիշխան եվրոպական պաշտպանական արդյունաբերություն ունենալու անհրաժեշտությանը. մի գաղափար, որին աջակցում է նաև Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնը և որը լայնորեն կիսում են ֆրանսիական քաղաքական դաշտի տարբեր ուժեր։

«Տասնամյակներ շարունակ, — ասել է Գլյուքսմանը, — մենք մեր ինքնիշխանությունն ու անվտանգությունը վստահել ենք Վաշինգտոնին, և այժմ գիտակցում ենք, թե որքան մեծ սխալ էր դա»։

Գործնականում, սակայն, Եվրոպայում տարակարծություն կա այն հարցի շուրջ, թե արդյոք պետք է թույլ տալ ԵՄ-ին չանդամակցող երկրներին օգտվել պաշտպանական ոլորտի ֆինանսական միջոցներից։ Ֆրանսիան առաջատար դեր է ստանձնել՝ սահմանափակելու երրորդ երկրների հասանելիությունը «Եվրոպական մրցունակության հիմնադրամին»։

Գլյուքսմանը նաև նշել է, որ Եվրոպան պետք է համատեղ պարտք վերցնի՝ պաշտպանական նախագծերը ֆինանսավորելու համար (մի առաջարկ, որը Գերմանիան և ԵՄ-ի՝ բյուջետային առումով պահպանողական այլ անդամներ դժկամությամբ են դիտարկում)՝ փոխանակ փորձելու իրականացնել անդամ երկրների միջև երկկողմ նախագծեր, ինչպիսին էր ֆրանս-գերմանական՝ հաջորդ սերնդի կործանիչի ստեղծման ձախողված նախաձեռնությունը։

Նրա խոսքով՝ առանց համատեղ ներդրումների «եվրոպական ոչ մի երկիր, այդ թվում՝ Գերմանիան, կարճաժամկետ հեռանկարում չի կարողանա դիմակայել ապագայի պատերազմին» այնպիսի տերությունների դեմ, ինչպիսիք են Չինաստանը, Ռուսաստանը և ԱՄՆ-ը։

«Սա կյանքի և մահվան հարց է», — ասել է Գլյուքսմանը։

Պատերազմներ արտերկրում, բողոքի ակցիաներ՝ սեփական երկրում

Ծավալուն հարցազրույցում Գլյուքսմանը ներկայացրել է իր արտաքին քաղաքականության հիմնական ուղղությունները. եթե 2027 թվականի ապրիլին ինքն ընտրվի նախագահ, ապա կկենտրոնանա Կենտրոնական և Արևելյան Եվրոպայի երկրների հետ կապերի ամրապնդման վրա՝ փոխանակ սիրաշահելու այնպիսի առաջնորդների, ինչպիսիք են Պուտինը կամ Չինաստանի նախագահ Սի Ծինփինը։

Հաջորդ նախագահը, ըստ նրա, «պետք է այցելի Վարշավա, պետք է այցելի Տալլին», այլ ոչ թե Պեկին կամ Մոսկվա։ Եվրախորհրդարանի պատգամավորը հաճախ է քննադատել Մակրոնին՝ 2017 թվականին Վերսալյան պալատում Պուտինին շքեղ արարողությամբ ընդունելու, ինչպես նաև 2024 թվականին Սի Ծինփինին Ֆրանսիայի հարավ-արևմուտքում գտնվող իր տատիկի գյուղում շրջայց կազմակերպելու համար։

Կենտրոնա-ձախակողմյան թեկնածուն հայտարարեց, որ Եվրոպան պետք է «օգտագործի իր ուժեղ դիրքերը» Չինաստանի հետ բանակցություններում, քանի որ միությունը ձգտում է կրճատել այդ երկրի հետ ունեցած օրական 1 միլիարդ եվրոյի հասնող առևտրային դեֆիցիտը։ Նա նաև նշեց, որ ԵՄ-ն պետք է հավատարիմ մնա մինչև 2035 թվականը ներքին այրման շարժիչով ավտոմեքենաներից հրաժարվելու նպատակին և ներդրումներ կատարի էլեկտրական մեքենաների ոլորտում՝ այդ ոլորտը չինացիներին «չզիջելու» համար։

Գլյուքսմանն իրեն ընտրողներին ներկայացնում է որպես Ֆրանսիայի նախագահի թեկնածու, ով պատրաստ է դիմակայել այնպիսի համաշխարհային տերությունների ղեկավարների, ինչպիսիք են Սի Ցզինպինը, Պուտինը և Թրամփը, որոնց նա համարում է «ուժեղ ձեռքի» կողմնակից առաջնորդներ։

Նախագահական քարոզարշավին զուգահեռ՝ Գլյուքսմանը ձգտում է ամրապնդել իր դիրքերը նաև ներքին քաղաքականության ասպարեզում։ Նա հայտարարեց, որ ավագ դպրոցի աշակերտների վերջին բողոքի ակցիաները — որոնք, ի թիվս այլ խնդիրների, կենտրոնացած են Ֆրանսիայում փոխարինող ուսուցիչների պակասի, գերծանրաբեռնված դասարանների և մի շարք դպրոցների անմխիթար վիճակի վրա — «լիովին օրինական են և հիմնավորված»։ Նա նաև պնդեց, որ ուսուցիչների աշխատավարձերը ցածր են։