Oրացույցային օր․ ապրիլի 25, երբ բառը՝ «քաղաքացի», դադարում է լինել պարզապես իրավական կարգավիճակ ու վերածվում է ներքին համոզմունքի, կեցվածքի, պատասխանատվության։ Ապրիլի այս օրը հիշեցնում է, որ պետությունը վերացական մի բան չէ՝ այն ունի անուններ, դեմքեր, ձայներ։ Այն դու ես։ Ես եմ։ Մենք ենք։
Քաղաքացու օրը ծնվեց մի ժամանակահատվածում, երբ փողոցները դարձան խոսքի տարածք, իսկ լռությունը՝ կոտրված պատնեշ։ Երբ մարդիկ հասկացան, որ իշխանությունը վերևից տրվող արտոնություն չէ, այլ ներքևից ձևավորվող կամք։
Այդ օրերին ոչ թե պարզապես քաղաքական փոփոխություն տեղի ունեցավ, այլ՝ արժեհամակարգային շրջադարձ։ Մարդը կանգնեց ուղիղ, նայեց իր երկրին ու ասաց՝ «Ես եմ տերը»։
Բայց այս օրը միայն հաղթանակի մասին չէ։ Այն նաև հիշեցում է՝ քաղաքացի լինելը մշտական գործողություն է։ Դա ընտրության գնալն է, բայց նաև՝ հարց տալը։ Դա օրենքին ենթարկվելն է, բայց նաև՝ անարդար օրենքը փոխելու պահանջը։ Դա հայրենիք սիրելն է, բայց ոչ կույր սիրով՝ այլ պահանջկոտ, գիտակից, երբեմն ցավոտ սիրով։
Քաղաքացին նա չէ, ով միայն իրավունքներ ունի։ Քաղաքացին նա է, ով գիտի իր պարտականությունների ծանրությունը։ Ով չի սպասում, որ ինչ-որ մեկը կգա ու կլուծի իր խնդիրները, այլ գիտի՝ իր լռությունը կարող է դառնալ ուրիշի անարդարությունը։ Քաղաքացին նա է, ով չի վախենում, բայց նաև չի ատում։ Ով պայքարում է, բայց չի քանդում։ Ով կառուցում է, երբ դժվար է։
Այսօր, երբ նշում ենք Քաղաքացու օրը, ամենակարևոր հարցը տոնելը չէ, այլ՝ հասկանալը․ արդյո՞ք մենք շարունակում ենք լինել այդ նույն քաղաքացիները։ Արդյո՞ք պահում ենք այն ներքին կրակը, որ մի ժամանակ միավորեց հազարավոր մարդկանց։ Թե՞ այն դանդաղ մարում է առօրյայի մեջ ու ավելի շատ այդ նույն հեղափոխության արդյունքում իշխանության եկած մանր – մունր իշխանիկների ամբարտավանության արդյունքում նաև ․․․
Քանի դեռ կա գոնե մեկ մարդ, ով հավատում է, որ իր ձայնը արժեք ունի՝ այս օրը կենդանի է։ Քանի դեռ կա մեկը, ով պատրաստ է կանգնել ճշմարտության կողքին միայնակ՝ այս օրը շարունակվում է։
Քաղաքացու օրը տոն չէ։ Այն հայելի է։ Եվ ամեն մեկս, նայելով այդ հայելուն, պետք է ինքներս մեզ հարց տանք՝ «Ես ո՞ր քաղաքացուն եմ ներկայացնում»։
Բաց մի թողեք
Հայաստան այցելելը կյանքիս ամենաազդեցիկ փորձառություններից մեկն էր․ Քիմ Քարդաշյանն ապրիլքսանչորսյան ուղերձ է հղել
«Մամա՛, քեզ խոսք եմ տվել, տուն եմ գալու». Ժիրայր Մարգարյանն անմահացել է հոկտեմբերի 15-ին, տուն «վերադարձել» … ինն ամիս անց. Լուսանկարներ
Ինչ եղանակ է սպասվում առաջիկա օրերին