24/05/2026

EU – Armenia

ԱՄՆ-ն և Իրանը գովազդում են պատերազմի ավարտի և Հորմուզի նեղուցի վերաբացման «մեծ մասամբ բանակցված» համաձայնագիրը

«Կա հնարավորություն, որ առաջիկա մի քանի ժամվա ընթացքում աշխարհը լավ լուրեր ստանա», – ասել է ԱՄՆ պետքարտուղարը:

Կիրակի օրը Միացյալ Նահանգները և Իրանը ձգտել են վերջնականապես ավարտել Մերձավոր Արևելքի պատերազմը պաշտոնապես ավարտելու համաձայնագիրը, այն բանից հետո, երբ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ Հորմուզի նեղուցի բացումը ներառող առաջարկը «մեծ մասամբ բանակցված է»։

Այնուամենայնիվ, ԱՄՆ նախագահը շեշտել է, որ համաձայնագիրը դեռևս «ենթակա է վերջնական համաձայնագրի», մինչդեռ New York Times-ը հաղորդել է, որ երկու կողմերը կանդրադառնան Իրանի միջուկային ծրագրի վերաբերյալ բարդ հարցերին միայն նախնական համաձայնագրի ձեռքբերումից հետո։

«Համաձայնագիրը մեծ մասամբ բանակցվել է, որը ենթակա է վերջնական համաձայնագրի Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների, Իրանի Իսլամական Հանրապետության և տարբեր այլ երկրների միջև», – շաբաթ օրը գրել է Թրամփը իր Truth Social հարթակում։

«Համաձայնագրի շատ այլ տարրերից բացի, Հորմուզի նեղուցը կբացվի», – ասել է նա, ինչը կբարելավի համաշխարհային էներգետիկ շուկաները նավթի փոխադրման կարևորագույն մայրուղու Իրանի կողմից ամիսներ շարունակ շրջափակումից հետո։

ԱՄՆ նախագահը շաբաթ օրը հեռախոսազրույց է ունեցել Մերձավոր Արևելքի երկրների, այդ թվում՝ Սաուդյան Արաբիայի, Միացյալ Արաբական Էմիրությունների, Կատարի, Եգիպտոսի, Հորդանանի և Բահրեյնի առաջնորդների, ինչպես նաև Թուրքիայի և Պակիստանի ներկայացուցիչների հետ՝ գործարքը քննարկելու համար, ասել է ԱՄՆ նախագահը։

ԱՄՆ պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոն ենթադրել է, որ Իրանի հետ գործարքի մասին կարող է հայտարարվել կիրակի օրը։ «Ես կարծում եմ, որ հնարավոր է, որ առաջիկա մի քանի ժամվա ընթացքում աշխարհը լավ լուրեր ստանա», – Նյու Դելիում լրագրողներին ասել է Ռուբիոն։

Ավելի շատ բանակցություններ

Պակիստանը, որը ապրիլին միջնորդել է ԱՄՆ-ի և Իրանի պատվիրակությունների միջև պատմական դեմ առ դեմ բանակցությունները, հույս ուներ «շատ շուտով» անցկացնել բանակցությունների մեկ այլ փուլ, ասել է վարչապետ Շեհբազ Շարիֆը։

Նա ասաց, որ Պակիստանի հզոր բանակի հրամանատար Ասիմ Մունիրը, որը ուրբաթ օրը այցելել էր Թեհրան, նույնպես միացել է զանգին, որը «օգտակար հնարավորություն է տվել կարծիքներ փոխանակելու այն մասին, թե ինչպես առաջ մղել շարունակական խաղաղության ջանքերը՝ տարածաշրջանում երկարատև խաղաղություն հաստատելու համար»։

Թրամփն ասաց, որ Իսրայելի վարչապետ Բենիամին Նեթանյահուի հետ առանձին զանգը «շատ լավ է անցել»։ Փետրվարի 28-ին Իրանի վրա ԱՄՆ-Իսրայելական հարվածները սկիզբ դրեցին պատերազմին, որի հետևանքով մարտերը շարունակվեցին շաբաթներ շարունակ, մինչև ապրիլին ժամանակավոր հրադադարի ուժի մեջ մտնելը։

«Գործարքի վերջնական ասպեկտներն ու մանրամասները ներկայումս քննարկվում են և շուտով կհայտարարվեն», – ասաց Թրամփը՝ առանց մանրամասներ հաղորդելու։

«Նյու Յորք Թայմս»-ը, հղում անելով անանուն ամերիկացի պաշտոնյաների, հաղորդել է, որ Թեհրանի կողմից բարձր հարստացված ուրանի պաշարներից հրաժարվելու «ակնհայտ պարտավորության» մանրամասները կքննարկվեն նախնական համաձայնագրի կնքումից հետո։

Հաղորդագրությունում ասվում է, որ ներկայիս առաջարկը չի սահմանում, թե ինչպես է Թեհրանը հրաժարվելու միջուկային զենք ստեղծելու համար կարևոր վառելիքի իր պաշարներից, սցենար, որը Վաշինգտոնը վաղուց հայտարարել է, որ չի ընդունի Իրանում։

Իրանի պաշտոնյաները շեշտել են, որ կողմերի միջև տարաձայնությունները շարունակվում են, և միջուկային ծրագրի շուրջ վեճը նախնական բանակցությունների մաս չի կազմի։

Իրանը չի մեկնաբանել Թրամփի հայտարարությունը

Արտգործնախարարության խոսնակ Էսմայիլ Բաքային ավելի վաղ նշել էր Վաշինգտոնի հետ «մերձեցման միտում», սակայն ասել էր, որ «դա պարտադիր չէ, որ նշանակի, որ մենք և Միացյալ Նահանգները համաձայնության կհասնենք կարևոր հարցերի շուրջ»։

«Մեր մտադրությունն էր նախ մշակել փոխըմբռնման հուշագիր, մի տեսակ շրջանակային համաձայնագիր», – ասել է նա պետական ​​հեռուստատեսությամբ։

Բաքային հավելել է, որ հույս ունի, որ վերջնական համաձայնագրի մանրամասները կարող են մշակվել «հիմնավոր ժամկետներում՝ 30-ից 60 օրվա ընթացքում» նախնական շրջանակի ավարտից հետո։

Եվս մեկ հիմարություն

Իրանի գլխավոր բանակցող Մոհամմադ Բաղեր Ղալիբաֆը ավելի վաղ զգուշացրել էր, որ Վաշինգտոնը կբախվի կոշտ պատասխանի, եթե վերսկսի ռազմական գործողությունները, այն բանից հետո, երբ ամերիկյան լրատվամիջոցները բարձրացրել էին նոր հարվածների հավանականությունը։

«Մեր զինված ուժերը վերականգնվել են հրադադարի ժամանակահատվածում այնպես, որ եթե Թրամփը կատարի ևս մեկ հիմարություն և վերսկսի պատերազմը, դա, անշուշտ, ավելի ջախջախիչ և դառը կլինի Միացյալ Նահանգների համար, քան պատերազմի առաջին օրը», – ասել է Ղալիբաֆը։

Պատերազմի մյուս հիմնական ճակատում՝ Լիբանանում, պետական ​​լրատվամիջոցները հաղորդել են, որ Իսրայելը շաբաթ օրը հարվածել է երկրի հարավին, որտեղ մարտերը շարունակվել են՝ չնայած ապրիլի 17-ի հրադադարին։

Լիբանանի զինվորականները հայտարարել են, որ հարվածը թիրախավորել է հարավում գտնվող Լիբանանի բանակի զորանոցը և վիրավորել մեկ զինվորի, մինչդեռ Իսրայելը հայտարարել է, որ իր զինվորներից մեկը սպանվել է ուրբաթ օրը սահմանի մոտ։

Իրանի կողմից աջակցվող «Հեզբոլլահը» Լիբանանը պատերազմի մեջ ներքաշեց մարտի 2-ին՝ Իսրայելի վրա հրթիռային կրակ բացելով, այն բանից հետո, երբ ԱՄՆ-Իսրայելի կողմից Իրանի գերագույն առաջնորդի սպանությունը տեղի ունեցավ։

«Հեզբոլլահը» շաբաթ օրը հայտարարել է, որ իր առաջնորդ Նաիմ Քասեմը հաղորդագրություն է ստացել Իրանի արտաքին գործերի նախարարից, որում նշվում է, որ Թեհրանը «չի հրաժարվի իր աջակցությունից» լիբանանյան խմբավորմանը։