Վաշինգտոնը հայտարարել է, որ բյուջեում ներառված մրցունակության հիմնադրամը կխոչընդոտի ԱՄՆ-ի հետ գործընկերությանը՝ «Եվրոպայում արտադրված» (made in Europe) ապրանքներին նախապատվություն տվող դրույթների պատճառով։
ԵՄ օրենսդիրներին ուղարկված փաստաթղթում ԱՄՆ-ն սպառնում է ԵՄ-ին պատասխան միջոցներով, եթե վերջինս չհրաժարվի իր բազմամյա բյուջեում եվրոպական նախապատվության դրույթներից։
ԵՄ անդամ երկրները ներկայումս քննարկում են ԵՄ երկարաժամկետ բյուջեն (2028-2034 թթ.), որը ներառում է մրցունակությանն ուղղված 402 միլիարդ եվրոյի հիմնադրամ. այն նախապատվությունը տալիս է ԵՄ տարածքում առանցքային ապրանքների (այդ թվում՝ պաշտպանական ոլորտում) արտադրությանը։
Այս միջոցառումը կարող է հանգեցնել նրան, որ օտարերկրյա ընկերությունները զրկվեն ԵՄ ֆինանսավորումից՝ ռազմավարական և տնտեսական անվտանգության շահերը պաշտպանելու նպատակով։
«ԵՄ պաշտպանական հիմնադրամներում եվրոպական նախապատվության միջոցառումների հետագա ընդլայնման դեպքում Միացյալ Նահանգները կվերանայի արձագանքման բոլոր հնարավոր քայլերը, այդ թվում՝ «Գնի՛ր ամերիկյանը» (Buy American) քաղաքականության շրջանակում գործող համընդհանուր թույլտվությունների և բացառությունների չեղարկումը, որոնք կապված են 27 անդամ երկրներից 19-ի հետ կնքված՝ պաշտպանական ոլորտում փոխադարձ գնումների մասին համաձայնագրերի (RDPA) հետ», – նշված է փաստաթղթում։
«Գնի՛ր ամերիկյանը» օրենքը պահանջում է, որ ԱՄՆ կառավարությունը (այդ թվում՝ Պաշտպանության նախարարությունը) որոշակի պետական գնումների դեպքում նախապատվությունը տա ԱՄՆ-ում արտադրված ապրանքներին, թեև պաշտպանական ոլորտում որոշ ԵՄ երկրների համար նախատեսված են որոշակի բացառություններ։
Փաստաթղթում նաև նշվում է, որ եվրոպական նախապատվությունը կխոչընդոտի ԱՄՆ-ի հետ «գործընկերությանն» ու «համագործակցությանը», և ԵՄ-ին կոչ է արվում ներդնել «Եվրոպայի մասնակցությամբ արտադրված» (made with Europe) համակարգ կամ, պաշտպանության կոնկրետ ոլորտում՝ «ՆԱՏՕ-ում արտադրված» (made in NATO) սկզբունքը։
Առևտրային լարվածություն
ԱՄՆ-ի վերջին նախազգուշացումը հնչել է 2025 թվականին «Եվրոպայի համար անվտանգության գործողություններ» ծրագրի ստեղծումից հետո, որն արդեն իսկ առևտրային լարվածություն է առաջացրել Վաշինգտոնի և Բրյուսելի միջև՝ զենքի և ռազմական տեխնիկայի համատեղ գնումների եվրոպական նախապատվության պատճառով։
«Արտադրված է Եվրոպայում» մոտեցումը նաև առաջ են մղում Ֆրանսիան և Եվրոպական հանձնաժողովը անցյալ տարվա ընթացքում մի քանի օրենսդրական ակտերում, որոնք նախատեսված են ԵՄ արդյունաբերությունը խթանելու համար, իսկ արտասահմանյան երկրները ակտիվորեն լոբբինգ են անում ԵՄ շուկայից բացառվելու դեմ։
ԱՄՆ-ն և ԵՄ-ն առևտրի հարցում վիճաբանության մեջ են եղել Թրամփի երկրորդ վարչակազմի սկզբից ի վեր՝ բազմիցս կրկնվող սակագնային սպառնալիքների և շրջակա միջավայրի և թվային կարգավորումների շուրջ վեճերի ֆոնին, որոնք Սպիտակ տունը համարում է ոչ սակագնային խոչընդոտներ։
Հանձնաժողովը հույս ուներ, որ 2025 թվականի հուլիսին առևտրային համաձայնագրի կնքումը կլինի քայլ դեպի ավելի կայուն տրանսատլանտյան հարաբերություններ։
Բաց մի թողեք
Պարտատոմսերի շուկայի հետ կապված մտավախությունները խոչընդոտում են ԵՄ-ի՝ էներգետիկ ճգնաժամին ուղղված ծրագրի իրականացմանը
Իրանի պատերազմը բարդացնում է Գերմանիայի՝ ԱՄՆ հրթիռներ գնելու ծրագիրը
«Աղետալի» ամառը ցույց տվեց, որ ԵՄ-ն պետք է ակտիվացնի կլիմայական գործողությունները, ասում է Մետսոլան