ԵՄ առաջնորդները Սուրբ ծննդին ընդառաջ լուծում պահանջող խնդիրների երկար և աճող ցուցակ ունեն
ԵՄ առաջնորդները ժամանակի դեմ մրցավազքում են՝ մինչև տարեվերջ լուծելու չորս խոշոր քաղաքական մարտահրավեր․ բյուջետային համաձայնագիր, Եվրոպական կենտրոնական բանկի (ԵԿԲ) նոր նախագահի ընտրություն, Ուկրաինայի ֆինանսավորում և, հնարավոր է, Պուտինի հետ շփումներ հաստատող հատուկ ներկայացուցչի նշանակում։
Եվրոպական խորհրդի նախագահ Անտոնիու Կոշտան՝ այս շաբաթ Դուբլինից մեկնարկող և Սուրբ ծննդից անմիջապես առաջ Բրյուսելում կայանալիք վճռորոշ հանդիպմամբ ավարտվող երեք գագաթնաժողովների ընթացքում, կփորձի համաձայնության գալ մի շարք բարդ ու խնդրահարույց հարցերի շուրջ։
Օրակարգում են ԵՄ-ի հաջորդ յոթնամյա բյուջեի շուրջ համաձայնությունը, ԵԿԲ-ի նախագահի պաշտոնում Քրիստին Լագարդին փոխարինողի ընտրությունը և Ուկրաինայի համար 45 միլիարդ եվրոյի ֆինանսավորման ծրագիրը։
Քաղաքական ճնշումն ավելի է մեծացել Իտալիայի վարչապետ Ջորջիա Մելոնիի նախաձեռնությամբ․ անցյալ շաբաթ նա առաջարկեց ընտրել մի «հեղինակավոր» գործչի, ով կներկայացնի ԵՄ-ն Ռուսաստանի հետ բանակցություններում՝ Ուկրաինայում պատերազմը դադարեցնելու նպատակով։
Այս քաղաքական եռուզեռը տեղի է ունենում մի շարք ազգային ընտրությունների նախաշեմին, որոնք կարող են արմատապես փոխել իրավիճակը։ ԵՄ առաջնորդները գիտակցում են, որ 2027 թվականին, երբ մեկնարկեն նախընտրական արշավները և ԵՄ ղեկավար կազմում ավելի շատ պոպուլիստներ հայտնվեն, համաձայնության գալը կարող է էլ ավելի դժվարանալ։
Ընտրությունները ոչ միայն թելադրում են դեկտեմբերյան վերջնաժամկետը, այլև ազդում են բուն խնդիրների բնույթի վրա։
Ֆրանսիայի ֆինանսների նախկին նախարար և Էմանուել Մակրոնի դաշնակից Քրիստին Լագարդը խոստովանել է, որ վաղաժամկետ հրաժարական է տվել ԵԿԲ-ի ղեկավարի պաշտոնից՝ ստանալու համար «ազատություն»՝ մեկնաբանելու Ֆրանսիայի նախագահական ընտրությունները, որոնցում հաղթելու հավակնություն ունի ծայրահեղ աջ թեկնածու Մարին Լը Պենը։
Իրավիճակն ավելի է բարդանում նրանով, որ Գերմանիայի և Նիդերլանդների նման երկր Ուկրաինայի այլ խոշոր աջակիցներ, ինչպիսիք են Ֆինլանդիան և Լեհաստանը, նշել են, որ սա կարող է հակառակ արդյունք տալ։
«Ես հասկանում եմ քաղաքական տրամաբանությունը, բայց չեմ կարծում, թե մեծ իմաստ ունի այդ երկու հարցերն իրար կապելը», — ասել է Լեհաստանի եվրոպական հարցերով նախարար Իգնացի Նեմչիցկին։ «Եթե որոշ անդամ պետություններ պնդեն այդ երկու հարցերի կապակցումը, ապա կարող է այնպես ստացվել, որ մենք ոչ մեկի շուրջ համաձայնության չգանք»։
Այնուամենայնիվ, որոշ խնդիրներ հնարավոր չէ հեշտությամբ լուծել՝ դիտարկելով դրանք առանձին-առանձին։
ԵՄ պաշտոնյաները նշում են, որ Լագարդին փոխարինողի շուրջ համաձայնություն հնարավոր կլինի ձեռք բերել միայն այն դեպքում, եթե առաջնորդները պայմանավորվեն նաև այլ պաշտոնների համալրման շուրջ։ Խոսքը վերաբերում է Իզաբել Շնաբելին (Գերմանիա) և Ֆիլիպ Լեյնին (Իռլանդիա) փոխարինելուն. Շնաբելը հունվարին լքում է Եվրոպական կենտրոնական բանկի (ԵԿԲ) գործադիր խորհուրդը, իսկ բանկի գլխավոր տնտեսագետ Լեյնի պաշտոնավարման ժամկետը լրանում է մայիսին։
Եվրոպական մի բարձրաստիճան պաշտոնյայի խոսքով՝ այս բարդ իրավիճակը, որը նման է խճանկարի, ինչպես նաև ԵԿԲ-ի նոր նախագահի նշանակման «խիստ քաղաքական» բնույթը հանգեցնում են նրան, որ կադրային փոփոխությունները կդիտարկվեն որպես մեկ «փաթեթ», որի շուրջ վերջնական համաձայնության պետք է գան ԵՄ առաջնորդները։
Լագարդին փոխարինելու հավանական թեկնածուներն են Պաբլո Էռնանդես դե Կոսը (Իսպանիա), ով ներկայումս ղեկավարում է Միջազգային հաշվարկների բանկը, և Նիդերլանդների կենտրոնական բանկի նախկին ղեկավար Կլաաս Նոտը։
Մինչդեռ Ջորջիա Մելոնին, ով ինքն էլ պատրաստվում է հաջորդ տարի կայանալիք ընտրություններին, դժգոհ է այն հանգամանքից, որ Ուկրաինայի շուրջ խաղաղ բանակցություններից իրեն դուրս են թողել՝ գործընթացը վերապահելով «E3» ձևաչափին (Գերմանիա, Մեծ Բրիտանիա և Ֆրանսիա)։
«Ուկրաինայի հարցով Եվրոպայի՝ միասնական դիրքորոշմամբ հանդես գալու անհրաժեշտությունն այլևս անհնար է հետաձգել», — գրել է նա անցյալ շաբաթ Կոստային ուղղված նամակում՝ հավելելով, որ առաջնորդները պետք է «այդ հարցի վերաբերյալ որոշումը ձևակերպեն» դեկտեմբերի 17-ին և 18-ին կայանալիք գագաթնաժողովի ընթացքում։
Իր պատասխանում Կոստան համաձայնել է Մելոնիի խնդրանքին՝ ուրբաթ օրը կայանալիք գագաթնաժողովում «ժամանակ հատկացնել այդ քննարկմանը», սակայն միտումնավոր կերպով որևէ հիշատակում չի արել դեկտեմբերյան վերջնաժամկետի մասին։


Բաց մի թողեք
Բացահայտվել է ԵՄ բյուջեի վերաբերյալ համաձայնության իրական վերջնաժամկետը
ԱՄՆ միջանկյալ ընտրությունները չեն փրկի Եվրոպան
Ֆոն դեր Լեյենը կայցելի Սև ծով՝ մահացու անօդաչու թռչող սարքերի հարձակումների ֆոնին