Եվրոպացի դիվանագետները հույս ունեն իսրայելցիների հետ մերձեցման
Թել Ավիվ, ԻՍՐԱՅԵԼ – Եվրոպան հույսը դնում է Իսրայելի հաջորդ կառավարության վրա, որը կբարելավի Բրյուսելի հետ իր «դժվար հարաբերությունները» և կընդունի ավելի կառուցողական մոտեցում Ղազայի և անօրինական բնակավայրերի հարցում, հայտնել են Թել Ավիվում գտնվող մի քանի եվրոպացի դիվանագետներ։
Իսրայելի նախագահ Իսահակ Հերցոգը կիրակի օրը Նեթանյահուի դեմ դաշինքի առաջնորդ Գադի Այզենկոտին հանձնարարել է ձևավորել կառավարություն։
Այզենկոտն ասել է, որ Իսրայելը բախվում է «աղետալի դիվանագիտական ճգնաժամի», քանի որ ավանդական դաշնակիցները սկսել են վերանայել իրենց հարաբերությունները երկրի հետ։
«Անկախ նրանից, թե ինչ կառավարություն կգա, մենք կարող ենք փորձել վերամիավորվել, քանի որ Իսրայելը ակնհայտորեն բավականին կարևոր գործընկեր է», – ասել է եվրոպացի դիվանագետը՝ հավելելով, որ Բրյուսելը ակնկալում է, որ հաջորդ կառավարությունը կլինի «ավելի քիչ ագրեսիվ»։
Կալասի հետ միջադեպը
Դիվանագետն ասել է, որ Եվրոպայի հետ հարաբերությունները ներկայումս «լավը չեն»։
Իսրայելը խզեց կապը ԵՄ արտաքին գործերի և անվտանգության քաղաքականության գերագույն ներկայացուցիչ Կայա Կալլասի հետ, այն բանից հետո, երբ զեկուցողը հունիսին բացահայտեց, որ Մեքսիկա կատարած այցի ժամանակ համեմատել է Իսրայելը Հարավային Աֆրիկայի հետ՝ ապարտհեյդի դարաշրջանում։
Դիվանագետը նշել է, որ Կալլասի հետ հարաբերությունները սառեցնելու Իսրայելի որոշումը քաղաքական է, քանի որ այն կայացվել է ընտրությունների նախաշեմին։ Բրյուսելում գտնվող երկրորդ եվրոպացի դիվանագետը բացատրել է, որ հայտարարությունը արվել է Միջերկրածովյան հարցերով եվրահանձնակատար Դուբրավկա Շուիցայի պաշտոնական այցից ընդամենը մի քանի օր առաջ։
«Դա կարող էր մեկնաբանվել որպես Եվրոպան բաժանելու մարտավարություն, բայց Իսրայելը խնդրել էր Կալլասին հերքել հաղորդագրությունը, ինչը նա չարեց», – ասել է երկրորդ դիվանագետը։
Բռնի բնակիչների դեմ պայքար
Բրյուսելը բազմիցս արտահայտել է իր դժգոհությունը Իսրայելի նկատմամբ՝ Գազայում մարդասիրական ճգնաժամի պատճառով, որը տեղի է ունեցել 2023 թվականին Համասի կողմից այդ տարածքից հարձակումների հետևանքով առաջացած պատերազմից, ինչպես նաև Արևմտյան ափին բնակավայրերի ընդլայնումից հետո։ Այնուամենայնիվ, Եվրոպական հանձնաժողովի կողմից առաջարկված գրեթե բոլոր պատժամիջոցները արգելափակվել են ԵՄ կառավարությունների կողմից։
Երրորդ դիվանագետն ասել է, որ ընդդիմադիր կուսակցությունները «գրեթե անկասկած ավելի լուրջ կընդունեն դա», երբ խոսքը վերաբերում է Արևմտյան ափում բնակավայրերի բռնության դեմ պայքարին։
«Մենք տեսնում ենք, թե ինչպես են պաղեստինցիները վտարվում իրենց տներից, ինչպես նաև Արևմտյան ափում կառուցվում նոր անօրինական բնակավայրեր։ Ներկայիս կառավարությունը պատրաստակամություն չի ցուցաբերում լուծել մեր հարաբերություններում առկա նյարդայնացնող խնդիրը», – ասել է դիվանագետը։
Նոր կառավարությունը, ամենայն հավանականությամբ, կթուլացնի պաղեստինցիների վրա ճնշումը և կդադարեցնի E1 բնակավայրի նախագծի շինարարությունը, որը վիճահարույց ծրագիր է Երուսաղեմից արևելք գտնվող Արևմտյան ափում բնակավայրեր կառուցելու համար։
«Նրանք, հավանաբար, կփորձեն լուծել Արևմտյան ափում ծայրահեղական բնակավայրերի խնդիրը», – հավելել է դիվանագետը։
Ղազա. «լիակատար մղձավանջ»
Ղազայի վերաբերյալ դիվանագետը իրավիճակը բնութագրել է որպես «լիակատար մղձավանջ», որտեղ երկու միլիոն պաղեստինցիներ կենտրոնացած են տարածքի մոտ 35%-ում։
«Ձմռան համար բավարար վրաններ չկան, հիվանդությունների աճի ֆոնին բավարար պատվաստումներ չեն ստացվում», – ասաց դիվանագետը։
Դիվանագետը պնդեց, որ Դոնալդ Թրամփի խաղաղության ծրագիրը համապատասխանում է Եվրոպայի բոլոր պահանջներին։ Չնայած ԵՄ-ն շատ բան ուներ առաջարկելու, ո՛չ ԱՄՆ-ն, ո՛չ էլ Իսրայելը հետաքրքրված չէին նրա մասնակցությամբ։
«Մենք ներկայումս Արևմտյան ափին մարզում ենք պաղեստինյան ոստիկանությանը, և կարող ենք նույնը անել նաև Գազայում, եթե մեզ թույլատրվի», – ասաց դիվանագետը։
Լայնածավալ ավերածություններին չնայած՝ Համասը շարունակում է ներկայություն ունենալ Գազայում, ասաց եվրոպացի դիվանագետը։ [Սարանտիս Միխալոպուլոս | Զեկուցող]
Իսրայելը համաձայնության էր եկել Շուիցայի հետ, որ Եվրոպան կֆինանսավորի Գազայում երկու նախագիծ՝ կոյուղու և ջրամատակարարման ենթակառուցվածքները բարելավելու համար, բացատրեց դիվանագետը։
«Սակայն այդ նախագծերից ոչ մեկը դեռևս չի սկսվել, քանի որ կրկնակի նշանակության ապրանքների հետ կապված իրական խնդիր կա։ Բավականին դժվար է իրեր հասցնել Գազա, քանի որ իսրայելցիներն ասում են, որ եթե դրանք հայտնվեն Համասի սխալ ձեռքերում, կարող են օգտագործվել չարագործ նպատակներով», – ասաց դիվանագետը։
Կան հաղորդագրություններ, որոնցում պնդվում է, որ ահաբեկչական կազմակերպություն Համասը միջազգային օգնության նախագծերի միջոցով մատակարարված քաղաքացիական նյութերը վերօգտագործել է հրթիռների արտադրության համար: Նույնիսկ ալյումինե վրանների ձողերը սահմանափակումների են ենթարկվել՝ կապված այն մտավախությունների հետ, որ դրանք կարող են օգտագործվել հրթիռային կայաններ պատրաստելու համար։
Իսրայելը պնդում է, որ Համասը պետք է զինաթափվի, նախքան Թրամփի ծրագրի հաջորդ փուլերը շարունակվեն: Քանի որ զինաթափումը մոտ ապագայում քիչ հավանական է, ԵՄ-ն պնդում է, որ որոշ միջոցառումներ կարող են իրականացվել զուգահեռաբար։
«Մենք կարող ենք սկսել վերականգնել սանիտարական պայմանները Գազայում: Մենք կարող ենք սկսել աղազերծման կայաններ կառուցել: Մենք կարող ենք սկսել էներգիա և ջուր մղել Գազա», – ասաց դիվանագետը։
Սպասելիքների կառավարում
Չորրորդ դիվանագետի խոսքով՝ թեև Բրյուսելը հույս ունի առաջընթաց արձանագրել Գազայի և Հորդանան գետի արևմտյան ափի հարցում, պաղեստինյան պետականության վերաբերյալ ակնկալիքները պետք է «զուսպ գնահատվեն»։
ԵՄ-ն շարունակում է պնդել «երկու պետություն» սկզբունքով լուծման անհրաժեշտությունը, սակայն հրեական հիմնական կուսակցությունների մեծ մասը դեմ է պաղեստինյան պետականությանը։ Իսրայելի հաջորդ կառավարությունը, հավանաբար, կունենա «չափազանց փոքր մեծամասնություն, ինչը նրան գործելու մեծ հնարավորություն չի տա», — նշել է դիվանագետը։
Բացի այդ, ԵՄ-ի և Իսրայելի միջև առկա է «լուրջ թյուրիմացություն», որը պետք է հարթել։
«Կարծում եմ՝ եվրոպացիները լիովին չեն գիտակցում այն հոգեբանական ազդեցությունը, որ հոկտեմբերի 7-ը [ՀԱՄԱՍ-ի ահաբեկչական հարձակումները, որոնց հետևանքով զոհվեց 1195 մարդ] ունեցավ իսրայելցիների վրա։ Այն փոխեց երկիրը և «երկու պետություն» սկզբունքով լուծման հեռանկարն ավելի անիրատեսական դարձրեց, քան այն կար նախկինում», — ասել է դիվանագետը։
Մյուս կողմից, իսրայելցի որոշ քաղաքական գործիչներ կարծում են, որ Եվրոպան դավաճանել է Իսրայելին, թեև վերջինս պայքարում է մի պատերազմում, որը, ըստ նրանց, նաև Եվրոպայի պատերազմն է ընդդեմ իսլամական ահաբեկչության։
«Նրանց մոտ այնպիսի տպավորություն է, որ եվրոպացի քաղաքական գործիչները, ըստ էության, վախենում են Եվրոպայում բնակվող մահմեդական բնակչությունից», — նշել է դիվանագետը։
Եվրոպան կտրականապես դեմ է Իրանի վարչակարգին և Թեհրանի՝ միջուկային զենք ձեռք բերելու հավակնություններին՝ այդ նպատակով սահմանելով պատժամիջոցներ։ Սակայն Եվրոպան չի միանա որևէ պատերազմի, քանի որ չունի միասնական բանակ, պարզաբանել է դիվանագետը։
«Մենք դիվանագիտական և տնտեսական ուժ ենք, ուստի մեր գործիքակազմը պատժամիջոցներն ու դիվանագիտությունն են։ Ռազմական գործողություններին միանալու ակնկալիքն իրատեսական չէ», — ասել է դիվանագետը։
Բաց մի թողեք
Շվեդիան վերանայում է պաշտպանական գնումների գործընթացը՝ նոր սպառնալիքների պայմաններում արագություն ապահովելու անհրաժեշտությամբ պայմանավորված
Ընտրություններ Իսպանիայում. որքա՞ն լուրջ է ամեն բան
Թուրքիա – Հունաստան ծովային վեճը սպառնում է ներթափանցել ԵՄ գագաթնաժողով