08/05/2026

EU – Armenia

ԵՄ-ն հանդիպում է հանտավիրուսի դեմ պայքարի ռազմավարություն մշակելու համար, մինչդեռ ԱՀԿ-ն մեղմացնում է բռնկման վախերը

«Սա համաճարակի սկիզբ չէ», – ասում է ԱՀԿ-ն, մինչդեռ ԵՄ երկրները աշխատում են զբոսանավի ուղևորներին հայրենիք վերադարձնելու ուղղությամբ։

ԵՄ երկրները հինգշաբթի կեսօրին հանդիպել են՝ համակարգելու իրենց արձագանքը Իսպանիա ուղևորվող զբոսանավի վրա հանտավիրուսի բռնկմանը, որը մինչ այժմ խլել է երեք մարդու կյանք։

Մինչդեռ, Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը քայլեր է ձեռնարկել՝ մեղմելու այն վախերը, որ բռնկումը կարող է առաջացնել Covid-19-ի մասշտաբով համաշխարհային առողջապահական արտակարգ իրավիճակ։

«Սա համաճարակի սկիզբ չէ, սա համավարակի սկիզբ չէ», – հինգշաբթի լրագրողներին ասաց Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության ներկայացուցիչ Մարիա Վան Կերխովեն։

Հանտավիրուսը հիվանդություն է, որը սովորաբար տարածվում է վարակված առնետների կողմից։ Մինչ օրս գրանցվել է Անդերի հանտավիրուսի ենթատեսակի հինգ հաստատված և երեք կասկածելի դեպք, որոնք կապված են զբոսանավի հետ։ Սա միակ տարբերակն է, որը հայտնի է, որ տարածվել է մարդկանց շրջանում։

Այն փոխանցվում է վիրուսով աղտոտված աէրոզոլների միջոցով՝ վարակված առնետների կղանքից, մեզից կամ թքից։ Մարդկանց միջև փոխանցումը սովորաբար տեղի է ունենում սերտ, երկարատև շփման միջոցով, օրինակ՝ տնային տնտեսության անդամների կամ մտերիմ զուգընկերների միջև։

ԱՀԿ-ն չի կանխատեսում «մեծ համաճարակ», եթե հետևվեն նախորդ բռնկումներից քաղված դասերին, ներառյալ հաստատված դեպքերի մեկուսացումը և սերտ շփումների ակտիվ մոնիթորինգը, ասաց ԱՀԿ արտակարգ իրավիճակների մասին տագնապի և արձագանքման տնօրեն Աբդի Ռահման Մահամուդը: Նա հավելեց, որ յուրաքանչյուր երկրից է կախված, թե ինչպես իրականացնել այս միջոցառումները։

«Սա Covid չէ, սա գրիպ չէ, այն տարածվում է շատ տարբեր կերպ», – հավելեց Վան Կերխովեն: Ախտանիշների ի հայտ գալու համար կարող է պահանջվել մինչև վեց շաբաթ, ինչը նշանակում է, որ կարող են ավելի շատ դեպքեր գրանցվել, հավելեց նա։

Հինգշաբթի օրը Եվրոպայի առողջապահության նախարարությունների և հիվանդությունների գործակալությունների առողջապահական անվտանգության հանդիպումից առաջ Եվրոպական հանձնաժողովի խոսնակը ասել է, որ հանրության համար ռիսկը ցածր է, և որ «հանրային առողջության պաշտպանությունը մնում է բացարձակ առաջնահերթություն»։

«Մենք շարունակում ենք զգոն լինել, ուշադիր հետևում ենք իրավիճակին և սերտորեն համագործակցում ենք բոլոր տուժած անդամ պետությունների իշխանությունների, ԱՀԿ-ի և [Հիվանդությունների կանխարգելման և վերահսկման եվրոպական կենտրոնի] հետ՝ յուրաքանչյուր փուլում արագ և արդյունավետ արձագանք ապահովելու համար», – ասաց խոսնակը։

Հետագա քննարկումները տեղի կունենան ուրբաթ օրը՝ «կարանտինի արձանագրություններն ու ուղեցույցները սահմանելու համար», – հաստատեց խոսնակը հանդիպումից հետո։ Հանձնաժողովը, Իսպանիան և Նիդեռլանդները նույնպես կմասնակցեն Գլոբալ առողջապահական անվտանգության նախաձեռնության հանդիպմանը՝ համակարգելու G7 անդամների հետ գործողությունները, որոնց նավի վրա քաղաքացիներ կան։

Եվրոպայի տարբեր երկրներ քայլեր են ձեռնարկում զբոսանավերից տուն վերադարձող ուղևորներին մեկուսացնելու համար։ Ապրիլի 24-ին երեսուն մարդ իջավ նավից Հարավային Ատլանտյան օվկիանոսի Սուրբ Հեղինե կղզում։

Քանի որ նավը նավարկում է Նիդեռլանդների դրոշի ներքո, Նիդեռլանդները համակարգում է ուղևորներին օգնությունը Արտաքին գործերի նախարարության միջոցով, այդ թվում՝ լրացուցիչ բժշկական անձնակազմ և երկու համաճարակաբան ուղարկելով նավ։

Հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման եվրոպական կենտրոնը (ECDC) խորհուրդ է տալիս բոլոր ուղևորներին ինքնամեկուսանալ վեց շաբաթ՝ տուն վերադառնալուց հետո։ Նրանք պետք է կարողանան մեկնել մարզվելու կամ բժշկական հանդիպումներին մասնակցելու, բայց պետք է դիմակ կրեն, ասվում է չորեքշաբթի օրը հրապարակված ուղեցույցում։

Պաշտոնյաները հինգշաբթի օրը հայտնել են, որ Դանիայի քաղաքացին ներկայումս ինքնամեկուսացել է ապրիլի վերջին տուն վերադառնալուց հետո և որևէ ախտանիշ չի ցուցաբերում։

Իռլանդիայի առողջապահության նախարարությունը հայտնել է, որ իր երկու քաղաքացիներից «առնվազն» անհրաժեշտ կլինի կարանտին անցնել՝ համաձայն Հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման եվրոպական կենտրոնի (ECDC) խորհրդի։ «Նավում գտնվող երկու իռլանդացի քաղաքացիների համար հայրենադարձության վերաբերյալ որոշումները կկայացվեն՝ կախված նրանց բժշկական վիճակից՝ հետևելով հանրային առողջապահության ուղեցույցներին», – ասել է նախարարությունը։

Նավում ամենաշատ քաղաքացիներ կան՝ Մեծ Բրիտանիան՝ 23։ Մեծ Բրիտանիայի առողջապահության պաշտոնյան ասել է, որ բրիտանացի ուղևորներին, հավանաբար, կխնդրվի ինքնամեկուսանալ 45 օրով՝ երկիր վերադառնալուց հետո։

Իսպանիայի առողջապահության նախարարությունը վերահաստատել է, որ բոլոր ուղևորները օրենքով պարտավոր կլինեն ինքնամեկուսանալ Կանարյան կղզիներ ժամանելուց հետո՝ հետևելով երկրի պաշտպանության նախարարի առաջարկին, որ կարանտինը կամավոր կլինի։ Նավը ներկայումս սպասվում է, որ կիրակի առավոտյան կժամանի Թեներիֆե, ըստ դրա օպերատոր՝ հոլանդական Oceanwide Expeditions ընկերության։

Այն խարիսխ կգցի Գրանադիլյա դե Աբոնա նավահանգստի առջև, իսկ հայրենադարձության չվերթներ կազմակերպած երկրներից ուղևորները կիջնեն նավակով, հինգշաբթի օրը հայտարարել է քաղաքացիական պաշտպանության և արտակարգ իրավիճակների գլխավոր տնօրեն Վիրջինիա Բարկոնես Սանզը։

Իսպանիան բանակցություններ է վարում այլ երկրների հետ՝ իրենց քաղաքացիների համար թռիչքներ կազմակերպելու համար, բայց եթե նրանք դա չանեն, Բարկոնեսն ասաց, որ Նիդեռլանդները պատրաստ են ստանձնել միջազգային ծովային իրավունքի համաձայն պատասխանատվությունը: «Սակայն Եվրոպական հանձնաժողովը ներգրավված է նավի ժամանման ժամանակ այս համակարգվածությունն ապահովելու գործում», – ասաց նա։

Ռազմական ինքնաթիռը իսպանացի ուղևորներին կտեղափոխի Մադրիդի Գոմես Ուլլա հիվանդանոց։

Վան Կերխովեն ասաց, որ ԱՀԿ-ն մշակում է ուղեցույցներ՝ ուղևորներին իրենց երկրներ անվտանգ վերադարձնելու վերաբերյալ։

ԱՀԿ գլխավոր տնօրեն Թեդրոս Ադհանոմ Գեբրեյեսուսը ասաց, որ խնդրել է Իսպանիայի ղեկավար Պեդրո Սանչեսին ընդունել նավը և շնորհակալություն է հայտնել նրան իր «բարոյական պարտքը» կատարելու համար: Թեդրոսն ասաց, որ Կանարյան կղզիների ժողովրդի համար ռիսկը ցածր է։

Նավի վրա կան ԱՀԿ-ի և ECDC-ի փորձագետներ, որոնք վերահսկում են ուղևորների առողջությունը, որոնց հրահանգվել է ինքնամեկուսանալ և դիմակ կրել իրենց խցիկներից դուրս գալիս: ԱՀԿ-ն հինգշաբթի օրը հայտարարեց, որ նավի վրա գտնվող ոչ ոք ներկայումս որևէ ախտանիշ չի ցուցաբերում։

Պաշտոնյաները կարծում են, որ բռնկումը կարող է սկսվել Հարավային Ամերիկայում, այդ թվում՝ Արգենտինայի այն մասերում թռչուններ դիտող զույգից, որտեղ հայտնաբերվել է Անդերի հանտավիրուսը տարածող առնետը։

Oceanwide Expeditions-ի մայիսի 4-ի հայտարարության համաձայն՝ նավի վրա եղել է 77 մարդ Եվրոպայից՝ Մեծ Բրիտանիա՝ 23, Իսպանիա՝ 14, Գերմանիա՝ 8 (ներառյալ մեկ մահացած), Ուկրաինա՝ 5, Ֆրանսիա՝ 5, Հունաստան՝ 1, Նիդեռլանդներ՝ 13, Բելգիա՝ 2, Իռլանդիա՝ 2, Լեհաստան՝ 1, Պորտուգալիա՝ 1, Չեռնոգորիա՝ 1 և Ռուսաստան՝ 1: Տվյալները ներառում են նաև մեկ Գերմանիայի քաղաքացու, որը մահացել է նավի վրա մայիսի 2-ին: