17/09/2026

EU – Armenia

Դեսպանները հավանություն են տվել պաշտպանության ոլորտի հինգ խոշոր համատեղ նախագծի

Դրանց թվում են հակաօդային պաշտպանությունը և Արևելյան թևի մշտադիտարկումը:

Չորեքշաբթի օրը ԵՄ դեսպանները հաստատեցին «Ընդհանուր շահեր ներկայացնող եվրոպական պաշտպանական նախագծերի» (EDPCI) առաջին հինգ նախաձեռնությունը՝ պաշտպանական ոլորտում առկա բացերը լրացնելու նպատակով։

Տարեսկզբից ի վեր ԵՄ անդամ երկրները կոալիցիաներ են ձևավորել և քննարկել մի շարք համատեղ նախագծեր՝ «Եվրոպական պաշտպանական արդյունաբերության ծրագրի» (EDIP) 1,5 միլիարդ եվրո կազմող ֆինանսական միջոցներից օգտվելու համար։

Ծրագրի համաձայն՝ EDPCI-ները արդյունաբերական համագործակցության նախագծեր են, որոնցում ներգրավված են ԵՄ առնվազն չորս երկրներ՝ համատեղ պաշտպանական նախագծեր իրականացնելու նպատակով։

Վերջնական ցանկն ընդգրկում է «հակաօդային պաշտպանությունը, ծովային անվտանգությունը, տիեզերական ոլորտը, անօդաչու թռչող սարքերի և դրանց դեմ պայքարի կարողությունները, ինչպես նաև ԵՄ արևելյան թևի մշտադիտարկումը», – չորեքշաբթի օրը դեսպանների քվեարկությունից հետո հայտնել է Խորհրդում նախագահող Իռլանդիայի ներկայացուցիչը։

Այս հինգ նախագծերը, որոնք հուլիսին Եվրահանձնաժողովի կողմից ներկայացվել էին Խորհրդի հաստատմանը, այժմ EDIP-ի շրջանակներում յուրաքանչյուրը կստանա 60 միլիոն եվրո ֆինանսավորում։

EDIP-ը 300 միլիոն եվրո է հատկացրել արդեն իսկ պատրաստի համատեղ նախագծերի համար (քանի որ մոտենում է ԵՄ բյուջետային ընթացիկ ցիկլի ավարտը) և 25 միլիոն եվրո՝ լրացուցիչ մշակում պահանջող նախագծերի համար։

Խորհրդում նախագահող Իռլանդիան հավելել է, որ մինչև 2027 թվականի ապրիլի վերջը սպասվում է առաջարկների ներկայացման երկրորդ փուլը։

Հուլիսին Հանձնաժողովը ստացել էր ևս չորս նախագծի վերաբերյալ հայտեր՝ հրետանային համակարգեր (ARTISYS), մարտական ​​ռոբոտացված միավորներ (ERCUL), բազմոլորտային գործողությունների հարթակ (ARCADIA) և արհեստական ​​բանականության համար նախատեսված տվյալների տարածք (EDDS), որոնք դեռևս լրացուցիչ հստակեցման կարիք ունեին։

Մայրաքաղաքները կկարողանան հաջորդ տարի կրկին ներկայացնել այս նախագծերը։ Սակայն ԵՄ գործադիր մարմինն ընդգծել է, որ ցանկը դեռ կարող է փոփոխվել, քանի որ երկրները հնարավորություն կունենան լրացուցիչ գաղափարներ ներկայացնել հայտերի ընդունման նոր փուլի ընթացքում։

Դրանք կբաշխեն մնացած 25 միլիոն եվրոն, որը նախատեսված է լրացուցիչ հստակեցում պահանջող «ավելի փոքր ծավալի» նախագծերի համար։

Թեև EDIP-ի ֆինանսավորումը սահմանափակ է, ակնկալվում է, որ EDPCI-ները կօգտվեն նաև Եվրոպական մրցունակության ապագա հիմնադրամից՝ ԵՄ հաջորդ յոթնամյա բյուջեի պաշտպանության և տիեզերական ոլորտին հատկացված մասից։