2017 թվականին նախագծի արժեքը գնահատվել էր 5.8 միլիարդ եվրո։ 2024 թվականին այդ թիվը հասել էր 23.8 միլիարդ եվրոյի։
Երկարատև երկաթուղային մեգա-նախագիծը, որը միացնում է երեք բալթյան երկրները, Euractiv-ին հայտնել է ընկերության գործադիր տնօրեն Մարկո Կիվիլան։
Էստոնիան, Լատվիան և Լիտվան կառուցում են խիստ ուշացած 870 կիլոմետրանոց, էլեկտրական եվրոպական չափսերի երկաթուղին, որը Լիտվայի Տալլինը, Ռիգան և Կաունասը կապում է Լեհաստանի և ավելի լայն եվրոպական երկաթուղային ցանցի հետ։
Սակայն, չնայած տասնամյակներ շարունակ նախագծվելուն և տարածաշրջանի անվտանգության ենթակառուցվածքների կարևոր մասն է կազմում, լուրջ անհրաժեշտություն կա ԵՄ-ից ավելի շատ ֆինանսավորում հայթայթելու՝ միայն մեկ գիծ պատրաստ լինելու համար, ասել է էստոնացի գործադիր տնօրեն Կիվիլան։
2017 թվականին նախագծի ընդհանուր արժեքը գնահատվում էր 5.8 միլիարդ եվրո, սակայն այդ թիվը վերանայվեց 2024 թվականի համատեղ աուդիտից հետո, որի արդյունքում այն բարձրացավ մինչև 23.8 միլիարդ եվրո։ Այդ մեծ վերանայումից հետո RB Rail շահագործող ընկերությունը հայտարարեց, որ ամբողջ երթուղու վրա մեկ գիծը պետք է ավարտվի մինչև 2030 թվականը՝ ընդհանուր գումարի 15.3 միլիարդ եվրոյի գնահատմամբ։
«Մենք սկսեցինք գտնել միջոց՝ հնարավորինս քիչ ներդրումներով նյութական օգուտներ ստանալու համար, ինչը հանգեցրեց առաջին փուլի շրջանակի ստեղծմանը», – ասաց Կիվիլան՝ հավելելով, որ երկրորդ փուլի համար հստակ ժամանակացույց չկա։
Դա նշանակում է, որ արդեն ներդրված 5 միլիարդ եվրոյի դեպքում ընկերությունը գնահատում է, որ իրեն անհրաժեշտ կլինի 5 միլիարդ եվրո նոր պարտավորություններ ԵՄ հաջորդ բյուջեի «Եվրոպան միացնող գործիք» (CEF) մասից, և լրացուցիչ 5 միլիարդ եվրո՝ առաջին գիծը մինչև 2030 թվականը ավարտելու համար։
«Այսպիսով, բացը ինքնին կկազմի հինգ [միլիարդ], որը անդամ պետությունները պետք է լրացնեն», – ասաց Կիվիլան՝ ԵՄ միջոցները ապահովելուց հետո։
SAFE ֆինանսավորում չկա
Բալթյան երկրները նախորդ անգամ բյուջեի շուրջ բանակցություններում նախաձեռնության ֆինանսավորումը դարձրել են հիմնական կարմիր գիծ։ Սակայն մայրաքաղաքները քննադատության են ենթարկվել Rail Baltica-ի համար ավելի շատ գումար հայթայթելու հնարավորությունը բաց թողնելու համար։
Անցյալ տարի ԵՄ երկրները ռազմավարական միջանցքների երկայնքով նախագծեր են նշել, որոնք արագ արդիականացման կարիք ունեն, և անդամ պետություններին թույլատրվել է օգտվել համախմբման ֆոնդերից և 150 միլիարդ եվրոյի «Եվրոպայի համար անվտանգության գործողություն» (SAFE) պաշտպանական վարկերի ծրագրից՝ մայրցամաքով զորքերը տեղափոխելու համար անհրաժեշտ ենթակառուցվածքները վերանորոգելու համար։
Սակայն երեք բալթյան երկրները որոշել են չօգտագործել իրենց SAFE վարկերը Rail Baltica-ի համար, ասել է Կիվիլան։
Հանձնաժողովը առաջարկում է 2028 թվականից սկսած ապագա CEF-ի տրանսպորտի և ռազմական շարժունակության մասի համար հատկացնել 51.5 միլիարդ եվրո: Դա պայմանավորված է նրանով, որ Ռուսաստանի կողմից 2022 թվականին Ուկրաինայի վրա լայնածավալ ներխուժումը ուշադրությունը կենտրոնացրեց երկաթուղիների դերի վրա՝ տանկեր և զորքեր մայրցամաքով տեղափոխելու համար:
«Rail Baltica»-ն նախագծվում է 1990-ական թվականներից՝ որպես Ռուսաստանից տրանսպորտային կախվածությունից խուսափելու միջոց, և նույնիսկ խոսակցություններ են եղել թունելով դեպի Ֆինլանդիա երթուղին ընդլայնելու մասին: Սակայն նախագիծը դեռ պետք է մրցակցի այլ նախագծերի հետ՝ CEF-ի ապագա ֆինանսավորման համար:
Ծրագրի շինարարությունն արդեն սկսվել է, ասաց Կիվիլան, մոտ 100 կմ կառուցվում է Էստոնիայում և Լիտվայում, իսկ 40 կմ՝ Լատվիայում:
Սակայն դեռևս պարզ չէ, թե արդյոք 2030 թվականի ժամանակացույցը կպահպանվի։ «Եթե ֆինանսավորումը չլինի, ժամանակացույցը կտուժի», – նշեց գործադիր տնօրենը։ «Այսօրվա պահին այդ նպատակին հասնելը մինչև 2030 թվականը իրականում հնարավոր չէ»։
Բաց մի թողեք
Կոստան ասում է, որ ԵՄ նոր հարկերը կկրճատեն երկրների Բրյուսելին կատարվող վճարումները
Սննդամթերքն աշխարհում կտրուկ թանկացել է
Հրապարակվել է ՀԷՑ-ի 100 տոկոս բաժնետոմսերի նկատմամբ հանրության գերակա շահ ճանաչելու նախագիծը․ մանրամասներ