Արդյո՞ք մենք հասել ենք եվրոպական միասնության առավելագույն մակարդակին։ Եթե այո, ապա արդյո՞ք լիարժեքորեն օգտագործում ենք այդ հնարավորությունը։
Գագաթները սովորաբար ճանաչվում են միայն այն ժամանակ, երբ սկսվում է անկումը։ Եվրոպան հազվադեպ է այսքան միասնական եղել՝ հասկանալու համար, թե ինչ սպառնալիքների է բախվում և ինչ քայլեր պետք է ձեռնարկել դրանց դեմ։ Ռուսաստանի պատերազմն ընդդեմ Ուկրաինայի, ամերիկյան անվտանգային երաշխիքների նկատմամբ աճող կասկածները և այն գիտակցումը, որ եվրոպացիները պետք է ավելի մեծ պատասխանատվություն ստանձնեն սեփական պաշտպանության համար, հանգեցրել են ռազմավարական մոտեցումների այնպիսի համընկնման, որը դժվար կլիներ պատկերացնել ընդամենը մի քանի տարի առաջ։
Վտանգն այն է, որ այս համախմբումը, կարծես, հասնում է իր գագաթնակետին հենց այն պահին, երբ ի հայտ են գալիս ամենամեծ մարտահրավերները։
Գալիք տարում ընտրություններ են սպասվում Ֆրանսիայում, Լեհաստանում և Հունաստանում, մինչդեռ այլ երկրների կառավարություններ բախվում են աճող ճնշման՝ կապված պետական ծախսերի և Ուկրաինային աջակցելու ծախսերի հետ։ Կենսամակարդակի և միգրացիայի վերաբերյալ հանրային մտահոգությունների աճը կարող է հանգեցնել այնպիսի ընտրական արդյունքների, որոնք կխարխլեն Եվրոպայի անվտանգային կոնսենսուսի հիմքերը, ընդ որում՝ դա տեղի է ունենում ամենաանհարմար պահին։
Մինչ 2026 թվականը մոտենում է իր ավարտին, Ուկրաինայի դիմակայունությունն ավելի ու ավելի է կախված դառնում արտաքին աջակցության հուսալիությունից։ Ռազմական գործողությունները և ազգային դիմակայունությունը պահպանելու համար անհրաժեշտ է բավարար քանակությամբ զինամթերք և ֆինանսական օգնություն, որոնց տրամադրումը պետք է լինի կանխատեսելի։ Եվրոպայի պաշտպանական արդյունաբերությանը նույնպես անհրաժեշտ են կայուն, երկարաժամկետ պատվերներ և ներդրումներ՝ արտադրությունն ընդլայնելու համար։ Սակայն այս ամենը կախված է անդամ պետություններից, որոնց առաջնահերթությունները կարող են փոխվել հաջորդ ընտրություններից հետո։
Վաշինգտոնում տիրող իրավիճակն ավելի է մեծացնում անորոշությունը։ Թեև Սպիտակ տունը փորձում էր մերձենալ Մոսկվայի հետ, անցյալ շաբաթ տեղի ունեցած միջանկյալ ընտրությունների արդյունքում Կոնգր Չնայած Եվրոպայի ամենամոտ ժողովրդավարական գործընկերներից մեկի հետ կապերն ամրապնդելու վերաբերյալ լայն համաձայնությանը՝ Գերմանիայի, Ֆրանսիայի, Իտալիայի և Հունաստանի առարկությունները հանգեցրին գագաթնաժողովի հռչակագրից «ասոցացված անդամակցություն» եզրույթի հանմանը։
Առարկությունները հիմնականում վերաբերում էին իրավական անորոշություններին և նախաձեռնության նկատմամբ Եվրահանձնաժողովի մոտեցմանը, այլ ոչ թե ավելի սերտ համագործակցության ռազմավարական արժեքին։ Այս դրվագը ցույց տվեց, թե ինչպես նույնիսկ լայնորեն կիսվող նպատակները կարող են բախվել ազգային զգայուն հարցերի հետ։ Եթե Եվրոպան դժվարանում է համաձայնության գալ Կանադայի հետ հարաբերությունների շրջանակի շուրջ, ապա Ռուսաստանին, Ուկրաինային և Եվրոպայի սեփական պաշտպանությանը վերաբերող ավելի վիճահարույց հարցերի շուրջ կոնսենսուսի հասնելը շատ ավելի դժվար կլինի։
«Խնայող Հյուսիսի» մասին առասպելը պառակտում է Եվրոպան
Իրական վտանգը ոչ թե կտրուկ խզումն է, այլ միասնության քայքայումը՝ աստիճանական մասնատման միջոցով։ Երբ անդամ պետությունները փորձում են բացառություններ ստանալ պատժամիջոցների հարցում, ձգձգում են ռազմական օգնության տրամադրումը կամ կասկածի տակ են դնում պաշտպանական ծախսերի հետագա ավելացման անհրաժեշտությունը, դրանցից ոչ մեկը պաշտոնապես չի հրաժարվում Եվրոպայի ստանձնած պարտավորություններից, սակայն միասին դրանք դատարկում են այդ պարտավորությունները բովանդակությունից։ Երբ հարցերը պահանջում են միաձայնություն, ազգային դիրքորոշումների նույնիսկ փոքր փոփոխությունները կարող են ունենալ հետևանքներ, որոնք դուրս են գալիս առանձին մայրաքաղաքների սահմաններից։
Վստահելի ռազմական կարողությունների ստեղծումը և Միացյալ Նահանգներից կախվածության նվազեցումը սերնդային խնդիրներ են, որոնք չափվում են տարիներով, այլ ոչ թե ամիսներով։ Մինչդեռ ընտրական ցիկլերն ավելի արագ են ընթանում, իսկ Ուկրաինայի հրատապ կարիքները չափվում են շաբաթներով։ Այստեղ վտանգն այն է, որ Եվրոպայի քաղաքական կոնսենսուսը կարող է քայքայվել նախքան նրա Ընտրողները, որոնցից պահանջվում է վճարել պաշտպանության համար՝ միաժամանակ մտահոգված լինելով կենսական ծախսերով, չեն ընդունի տեխնոկրատական դատարկաբանությունները։ Եվ եթե կառավարությունները չներկայացնեն այս փաստարկը հստակ և համոզիչ կերպով չներկայացվի, ապա հակառակ տեսակետները շատ արագ կլցնեն այդ բացը։
Առաջիկա ամիսները Եվրոպայի համար լավագույն հնարավորությունն են՝ ամրապնդելու մինչ այժմ ձեռք բերվածը և ապահովելու այն ամենը, ինչ անհրաժեշտ է Միությանը՝ սպասվող փոթորկին դիմակայելու համար։ Ընտրությունների մոտենալուն զուգընթաց, երբ Ուկրաինայի կարիքներն ավելի հրատապ են դառնում, իսկ Վաշինգտոնը հայտնվել է անորոշության մեջ, երկարատև պարտավորություններ ձևավորելու հնարավորության պատուհանը կարող է շուտով փակվել։
Եթե Եվրոպան, իսկապես, հասել է միասնության իր գագաթնակետին, ապա ղեկավարները պետք է գործեն հենց հիմա՝ երաշխավորելու, որ անվտանգության մակարդակը նույնպես չի հասնի իր գագաթնակետին՝ դրանով իսկ սահմանափակվելով։
Բաց մի թողեք
Ինչու է ԱՄՆ-ն ցանկանում, որ հաջորդ անգամ Ուկրաինայի շուրջ բանակցություններին մասնակցի նաև Եվրոպան
Ինչպես Շվեդիայի Էբա Բուշը ցնցեց Եվրոպայի էներգետիկ ցանցը
ՆԱՏՕ-ն ձգտում է առաջնահերթություն տալ Ռուսաստանի դեմ պայքարին և կրճատել ուժերը արտասահմանյան առաքելությունների համար