Ալբանիայի պաշտպանության նախարար Էրմալ Նուֆին ասում է, որ Տիրանան կարող է գագաթնաժողով անցկացնել 2028 թվականին կամ նույնիսկ առցանց։
ՏԻՐԱՆԱ — Ալբանիան պատրաստ է հյուրընկալել ՆԱՏՕ-ի առաջնորդներին հետաձգված գագաթնաժողովում կամ նույնիսկ առցանց, քանի որ դաշինքի դիվանագետները նշում են, որ հաջորդ տարի երկրում հավաքի անցկացումը քիչ հավանական է։
Պաշտպանության նախարար Էրմալ Նուֆին ասել է, որ կառավարությունը հանձնարարել է աշխատանքային խմբին սկսել նախապատրաստական աշխատանքները։
«Հաջորդ գագաթնաժողովը տեղի կունենա… Տիրանայում», – ասել է Նուֆին՝ ընդունելով, որ ՆԱՏՕ-ի առաջնորդները կորոշեն ժամկետները։
Երբ հարցրել են, թե արդյոք Ալբանիան պատրաստ է հյուրընկալել 2027 թվականին, հետաձգել գագաթնաժողովը մինչև 2028 թվականը, թե նույնիսկ անցկացնել այն առցանց, նա պատասխանել է. «Դա էական չէ»։
«Գագաթնաժողովը կարող է տեղի ունենալ նույնիսկ առցանց», – հավելել է նա։
Սակայն առաջնորդները դժկամությամբ են հանձնառություն ստանձնում Ալբանիայի ցածր պաշտպանական ծախսերի, աճող ծախսերի և ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի հետ ավելի ու ավելի լարված հարաբերությունների պատճառով։
ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովները միավորում են դաշինքի 32 անդամ երկրների առաջնորդներին՝ քննարկելու անվտանգության ընդհանուր առաջնահերթությունները և համաձայնեցնելու կարևոր որոշումները։ 2016 թվականից ի վեր դրանք տեղի են ունենում ամեն տարի դաշինքի տարբեր քաղաքներում։
ՆԱՏՕ-ի ղեկավարները 2025 թվականին պայմանավորվել էին, որ 2027 թվականի գագաթնաժողովը կանցկացվի Ալբանիայում։ Սակայն այս հուլիսին Անկարայում կայացած գագաթնաժողովի ժամանակ նրանք հստակորեն չվերահաստատեցին այդ որոշումը։ Գագաթնաժողովից հետո տեղի ունեցած մամուլի ասուլիսում գլխավոր քարտուղար Մարկ Ռյուտեն հայտարարեց, որ հաջորդ գագաթնաժողովը տեղի կունենա Ալբանիայում, սակայն հավելեց, որ «հստակ ժամկետը» դեռ որոշված չէ։ Անցյալ շաբաթ Բրյուսելում Ալբանիայի վարչապետ Էդի Ռամայի հետ հանդիպումից հետո վերջինիս գրասենյակը հայտնեց, որ Ռյուտեն «վերահաստատել է Տիրանան՝ որպես ընդունող քաղաք»։
ՆԱՏՕ-ի պաշտոնյան, հանդես գալով կազմակերպության անունից, նշեց. «ՆԱՏՕ-ի հաջորդ գագաթնաժողովը տեղի կունենա Ալբանիայում, իսկ թե երբ՝ այդ հարցով որոշում դեռ չի կայացվել»։
Այնուամենայնիվ, ՆԱՏՕ-ի երեք դիվանագետների խոսքով՝ հաջորդ տարի գագաթնաժողովի անցկացումը քիչ հավանական է։ Նրանք ցանկացել են մնալ անանուն՝ ավելի ազատ արտահայտվելու համար՝ նշելով, որ դաշնակիցները դեռ պաշտոնապես չեն վերսկսել 2027 թվականի հանդիպման շուրջ քննարկումները։
Ըստ նրանց՝ թերահավատության հիմնական պատճառներից են՝ այլ դաշնակիցների համեմատ Ալբանիայի կողմից պաշտպանական ծախսերի ցածր մակարդակը, պաշտպանական ծախսերի վերաբերյալ արդեն իսկ ստանձնած պարտավորությունների կատարման վրա կենտրոնանալու անհրաժեշտությունը, աշխարհաքաղաքական անորոշությունը, գագաթնաժողովի անցկացման բարձր ծախսերը, ինչպես նաև այն ռիսկը, որ նման հանդիպումը կարող է ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփին նոր առիթ տալ՝ դաշինքի հասցեին քննադատություններ հնչեցնելու համար։
«Դեռ վաղ է որևէ բան ասել», — նշեց ՆԱՏՕ-ի դիվանագետներից մեկը։ «Գործողությունների ընթացքը կախված կլինի զարգացումներից», — հավելեց նա՝ մատնանշելով ԱՄՆ-ում միջանկյալ ընտրությունների ազդեցությունը Թրամփի արտաքին քաղաքականության վրա, պատերազմն Ուկրաինայում և Եվրոպայում «ռուսական ագրեսիան»։
Նուֆին հայտնեց, որ այս տարի Ալբանիան կգերազանցի ՆԱՏՕ-ի սահմանած՝ պաշտպանական ծախսերի՝ ՀՆԱ-ի 2%-ի չափով նվազագույն թիրախը։ «Այս տարի մեր հիմնական պաշտպանական ծախսերը կկազմեն ՀՆԱ-ի 2,2%-ը», – ասաց նա։ Այնուամենայնիվ, Ալբանիայի օրենսդիրները դեռ պետք է հաստատեն կառավարության ներկայացրած բյուջետային առաջարկը։ «Պաշտպանությունը չի կարող երկրորդական համարվել, իսկ խաղաղությունը՝ որպես տրվածություն ընդունվել», – հավելեց նա։
Թեև Տիրանան դեռ վերջնական տեսքի չի բերել գագաթնաժողովի համար իր առաջնահերթությունները, Նուֆին նշեց, որ ուշադրության կենտրոնում կարող է լինել «հակաօդային պաշտպանության միասնական ռազմավարության» ձևակերպումը։ Սա հատկապես կարևոր է այն պարագայում, երբ Եվրոպան բախվում է օդային սպառնալիքների աճին՝ կապված Ուկրաինայում Ռուսաստանի պատերազմի հետևանքով հայտնվող թափառող հրթիռների և անօդաչու թռչող սարքերի (ԱԹՍ) հետ։
«Մենք տեսնում ենք անօդաչու թռչող սարքերի և հրթիռների ազդեցությունը, – ասաց նա։ – Ընդհանուր պաշտպանությանը, և հատկապես հակաօդային պաշտպանությանը, ուղղված ուշադրության մեծացումը խիստ անհրաժեշտ է»։ Դաշնակիցները հուլիսին պայմանավորվել են արդիականացնել հակաօդային պաշտպանության գործառնական ծրագրերը՝ այդ թվում ՆԱՏՕ-ի հրամանատարներին ավելի մեծ ազատություն տալով՝ օդային պաշտպանության միջոցների կիրառման հարցում։
Նուֆին ընդգծեց, որ գագաթնաժողովը նաև խորհրդանշական նշանակություն ունի Ալբանիայի համար։
«Ալբանիան 45 տարի կոմունիստական երկիր է եղել, և նրա ամբողջ պաշտպանական համակարգը կառուցված էր ՆԱՏՕ-ին հակազդելու համար, – ասաց նա։ – Այժմ մենք ականատես ենք լինում Ալբանիայի վերափոխմանը… ՆԱՏՕ-ին անդամակցելու միջոցով։ Սա հստակ ուղերձ է պարունակում»։
Բաց մի թողեք
Brexit-ի նախկին բանակցողը այժմ պատրաստ է չեղարկել Լեյբորիստական կուսակցության ԵՄ կարմիր գծերը. Լուսանկար
ԵՄ-ն ակնկալում է, որ Իսրայելի հաջորդ կառավարությունը կլինի «ավելի քիչ ագրեսիվ»
Շվեդիան վերանայում է պաշտպանական գնումների գործընթացը՝ նոր սպառնալիքների պայմաններում արագություն ապահովելու անհրաժեշտությամբ պայմանավորված