Նույնիսկ Կիևի դաշնակիցներն են մտավախություն հայտնում, որ Մերցի սպառնալիքը կարող է բարդացնել բյուջետային բանակցությունները
ԴՈՒԲԼԻՆ – Ֆրիդրիխ Մերցի սպառնալիքը՝ արգելափակել ԵՄ հաջորդ բյուջեն՝ կապված Ուկրաինային տրամադրվող օգնության հետ, անհանգստություն է առաջացրել նույնիսկ Կիևի ամենահաստատակամ աջակիցների շրջանում։
Մինչ ԵՄ-ն շտապում է համաձայնեցնել իր հաջորդ յոթնամյա ծախսային ծրագիրը՝ հաջորդ տարի սպասվող մի շարք ազգային ընտրություններից առաջ, Գերմանիայի կանցլերը սպառնացել է հրաժարվել իր աջակցությունից, եթե բոլոր 27 առաջնորդները չօգնեն ներգրավել ԵՄ երաշխավորությամբ նոր վարկեր՝ Ուկրաինայի համար 2028 թվականից սկսած։
Քանի որ Ուկրաինան հաջորդ տարվա համար ևս 45 միլիարդ եվրո է խնդրում, չորս երկիր՝ Բուլղարիան, Հունգարիան, Չեխիան և Սլովակիան, արդեն հրաժարվել են մասնակցել ապագա որևէ վարկավորման։
Անցյալ շաբաթ ԵՄ ղեկավարությանն ուղղված նամակում Մերցը նշել է, որ անարդար է, երբ այդ չորս երկրները պահանջում են Գերմանիայի աջակցությունը հաջորդ բյուջեում «համախմբման ֆոնդերի» (cohesion funding) հատկացման հարցում՝ միաժամանակ հրաժարվելով կիսել այն ֆինանսական բեռը, որը Բեռլինը կրում է Ուկրաինայի համար։
Գերմանիան ԵՄ բյուջեի ամենախոշոր դոնորն է, ինչպես նաև Ուկրաինայի ամենախոշոր ֆինանսական աջակիցը։
Դիմադրություն
Մերցի քաղաքական քայլը՝ միմյանց կապելու այս երկու հարցերը, սակայն, հակասություններ է առաջացրել նույնիսկ Եվրոպական խորհրդի սեղանի շուրջ նստած՝ Ուկրաինայի ամենահաստատակամ քաղաքական աջակիցների շրջանում։
Վլադիմիր Զելենսկու ակտիվ դաշնակից Յանեզ Յանշան ուրբաթ օրը կասկածի տակ դրեց՝ արդյոք բյուջեն որպես սպառնալիք օգտագործելը ճիշտ ռազմավարություն է։
«Մենք կողմ չենք նման կապակցմանը, քանի որ ԵՄ հաջորդ յոթնամյա ֆինանսական շրջանակի շուրջ բանակցություններն արդեն իսկ բավականին բարդ են և պահանջկոտ», – ասաց Սլովակիայի վարչապետը։
Իռլանդիայի վարչապետ Միխոլ Մարտինը, ով հյուրընկալում էր առաջնորդների ոչ պաշտոնական հանդիպումը, նշեց, որ թեև հ Չեխիայի վարչապետ Անդրեյ Բաբիշը հինգշաբթի օրը լրագրողների հետ զրույցում կտրականապես մերժեց այն միտքը, թե ինքը պետք է համաձայնի համախմբման ֆոնդերի (cohesion funding) կրճատմանը կամ Ուկրաինային աջակցելու հարցում հետևի Գերմանիայի օրինակին։
«Ես լիովին դեմ եմ, քանի որ եվրոպական բյուջեն վերաբերում է եվրոպական երկրներին, իսկ Ուկրաինային տրամադրվող օգնության հարցը մենք պետք է առանձին քննարկենք», – ասաց Բաբիշը։
Հունգարիայից Պետեր Մագյարը, ով անցյալ շաբաթ Բեռլինում հանդիպել էր Մերցի հետ (կանցլերի կողմից Բրյուսել նամակ ուղարկելուց ընդամենը օրեր անց), պնդեց, որ ԵՄ բյուջեն Ուկրաինայի ֆինանսավորման համար հարմար գործիք չէ՝ նշելով, որ իր երկիրն արդեն իսկ օգնություն է տրամադրել Ուկրաինային և ընդունել փախստականների։
Սլովակիայի ղեկավար Ռոբերտ Ֆիցոն Մերցին մեղադրեց «շանտաժի» մեջ՝ Ուկրաինային տրամադրվող օգնությունը բյուջետային բանակցությունների հետ կապելու համար, և հայտարարեց, որ կարող է վետո դնել նաև հաջորդ երկարաժամկետ բյուջեի վրա, որի ընդունումը պահանջում է միաձայն համաձայնություն։
Բուլղարիայի վարչապետ Ռումեն Ռադևը, սակայն, ուրբաթ օրը Դուբլինում ավելի մեղմ դիրքորոշում արտահայտեց։
«Մենք պատրաստ ենք քննարկել մեխանիզմներ՝ երաշխավորելու, որ այդ միջոցները կօգտագործվեն ոչ թե զենքի, այլ հումանիտար նպատակների համար», – ասաց նա։
Աջակցություն Մերցին
Մյուս մայրաքաղաքները, որոնք բյուջետային բանակցություններում տարբեր դիրքորոշումներ ունեն, այնուամենայնիվ, միավորվել են Մերցի շուրջ։
«Կարծում եմ՝ համերաշխությունը, իսկապես, միակողմանի գործընթաց չէ», – ասաց Ավստրիայի կանցլեր Քրիստիան Ստոկերը, որի երկիրը նույնպես ԵՄ բյուջեի զուտ դոնոր է (ավելի շատ վճարում է, քան ստանում)։
Նա նշեց, որ այն համաձայնագիրը, որը Հունգարիային, Չեխիային և Սլովակիային թույլ էր տվել չմասնակցել 2025 թվականին Ուկրաինայի համար նախատեսված 90 միլիարդ եվրոյի չափով ԵՄ վարկային ծրագրին, բացառիկ և մեկանգամյա բնույթ էր կրում։
Շվեդիայից Ուլֆ Քրիստերսոնը՝ խնայողության կողմնակից դաշնակիցը, նույնպես աջակցեց գերմանական նախաձեռնությանը, ինչպես և Լատվիայից Անդրիս Կուլբերգսը, Էստոնիայից Քրիստեն Միխալը և Լյուքսեմբուրգից Լյուկ Ֆրիդենը։ Նրանք ընդգծեցին, որ ԵՄ երկրները պետք է կիսեն բեռը։
Բաց մի թողեք
Իսպանիայի վարչապետ Սանչեսը մտահոգություն է հայտնում «մոլորակային կործանման» հավանականության կապակցությամբ
Ջենսեն Հուանգի անկումը ԵՄ առաջնորդներին կրկին բացահայտում է արհեստական բանականության վերաբերյալ իրենց առաջին զրույցը
Բրիտանացիները չեն ցանկանում ԱՄՆ-ի ոճով տվյալների կենտրոնների պատերազմ … դեռևս