Մեքսիկայի նախագահ Կլաուդիա Շեյնբաումը (կենտրոնում), Եվրոպական խորհրդի նախագահ Անտոնիո Կոստան (ձախից) և Եվրոպական հանձնաժողովի նախագահ Ուրսուլա ֆոն դեր Լեյենը Մեխիկոյում:
ԵՄ հանձնաժողովի նախագահ Ուրսուլա ֆոն դեր Լեյենը և Եվրոպական խորհրդի նախագահ Անտոնիո Կոստան ուրբաթ օրը Մեքսիկայի հետ ստորագրեցին թարմացված առևտրային համաձայնագիր՝ սկզբնական համաձայնագրից երկու տասնամյակ անց, քանի որ երկու կողմերն էլ ձգտում են նվազեցնել իրենց կախվածությունը ԱՄՆ-ից և Չինաստանից՝ աշխարհաքաղաքական լարվածության աճի ֆոնին։
Եվրոպական հանձնաժողովի նախագահ Ուրսուլա ֆոն դեր Լեյենը և Եվրոպական խորհրդի նախագահ Անտոնիո Կոստան ուրբաթ օրը Մեքսիկայի հետ ստորագրեցին վերանայված առևտրային համաձայնագիր՝ որպես ԵՄ-ի ջանքերի մի մաս՝ ընդլայնելու իր ազդեցությունը Լատինական Ամերիկայում՝ Մերկոսուրի համաձայնագրի ուժի մեջ մտնելուց կարճ ժամանակ անց։
Գործարքը ստորագրվել է Մեքսիկայում ԵՄ-Մեքսիկա գագաթնաժողովում, որին ֆոն դեր Լեյենին և Կոստային միացել է երկրի նախագահ Կլաուդիա Շեյնբաումը, ԱՄՆ նախագահի Սպիտակ տուն վերադառնալուց հետո աշխարհաքաղաքական լարվածության աճի և գլոբալ դաշինքների փոփոխության ֆոնին։
Երկու միջին չափի տերությունների միջև տնտեսական գործընկերությունը արտացոլում է երկու կողմերի ջանքերը՝ նվազեցնելու իրենց կախվածությունը ԱՄՆ-ից՝ ԵՄ-ի և Մեքսիկայի ամենամեծ առևտրային գործընկերից, և Չինաստանից, որի համար Մեքսիկան դարձել է էլեկտրական մեքենաների արտադրության կենտրոն։
«ԵՄ-ն և Մեքսիկան հանձնառու են սերտ ռազմավարական գործընկերությանը», – ասաց ֆոն դեր Լեյենը՝ հավելելով. «Այսօրվա արդիականացված համաձայնագրերը սահմանում են ապագայի մեր ընդհանուր տեսլականը և բազմաթիվ օգուտներ կբերեն երկու կողմերին»։
ԵՄ-Մեքսիկա առևտրային համաձայնագիրը ամրապնդում է ԵՄ դիվերսիֆիկացման ռազմավարությունը՝ թարմացնելով 20-ամյա համաձայնագիրը, որն արդեն վերացրել էր երկկողմ առևտրի վրա սակագնային արգելքները։
Նոր համաձայնագրի համաձայն՝ ԵՄ-ն մուտք կունենա նոր շուկաներ այնպիսի ապրանքների համար, ինչպիսիք են գյուղատնտեսական սննդամթերքը (խոզի միս, կաթնամթերք, հացահատիկայիններ, մրգեր և մակարոնեղեն), դեղագործական արտադրանքը և մեքենաները։
ԵՄ-ն ամրապնդում է առևտրային կապերը Լատինական Ամերիկայում
Մեքսիկան ԵՄ-ի երկրորդ խոշորագույն առևտրային գործընկերն է Լատինական Ամերիկայում, իսկ ԵՄ-ն՝ Մեքսիկայի երկրորդ խոշորագույն արտահանման շուկան։ Երկու կողմերի միջև առևտուրը 2025 թվականին հասել է 86.8 միլիարդ եվրոյի ապրանքների, իսկ 2024 թվականին՝ 29.7 միլիարդ եվրոյի ծառայությունների։
Այս թվերը շատ ավելի փոքր են, քան Մեքսիկայի առևտուրը իր հարևան ԱՄՆ-ի հետ, որը 2024 թվականին գերազանցել է 900 միլիարդ դոլարի ապրանքներն ու ծառայությունները։ Սակայն գործարքը կնքվել է այն ժամանակ, երբ Մեքսիկան բախվում է ավելի պաշտպանողական Սպիտակ տան կողմից աճող ճնշմանը։
Իր հերթին, ԵՄ-ն պայքարում է Թրամփի կողմից բազմիցս սակագնային սպառնալիքների դեմ, չնայած 2025 թվականին կնքված առևտրային համաձայնագրին։
«Աճող համաշխարհային անորոշության ժամանակաշրջանում ԵՄ-ն և Մեքսիկան ընտրում են բացությունը, գործընկերությունը և հավակնությունը», – ասել է ԵՄ առևտրի հանձնակատար Մարոշ Շեֆչովիչը, որը նույնպես Մեխիկո էր։ Նա նշել է, որ ավելի քան 43,000 եվրոպական ընկերություններ արտահանում են Մեքսիկա, մինչդեռ երկրում գործում է ավելի քան 11,000 ԵՄ ընկերություն։
Գյուղատնտեսության ոլորտում համաձայնագիրը նոր շուկաներ կբացի մեքսիկական ապրանքների համար, ինչպիսիք են սուրճը, մրգերը, շոկոլադը և ագավայի օշարակը։
Հանձնաժողովի տվյալներով՝ ընդհանուր առմամբ 568 եվրոպական և 26 մեքսիկական աշխարհագրական նշումներ նույնպես կպաշտպանվեն՝ պետական գնումների շուկաների բացմանը զուգահեռ։
Այս նոր համաձայնագրով ԵՄ-ն նաև ցանկանում է ազդարարել իր ուժեղացված ներկայությունը Լատինական Ամերիկայում, որտեղ Չինաստանը ընդլայնել է իր ազդեցությունը։
«Լատինական Ամերիկայի և Կարիբյան ավազանի ՀՆԱ-ի 97%-ը կընդգրկվի Եվրամիության հետ կնքված բարդ արտոնյալ համաձայնագրերով», – ասել է ԵՄ բարձրաստիճան պաշտոնյան՝ հավելելով. «Աշխարհում չկա որևէ այլ տարածաշրջան, որն ունենա համաձայնագրերի այդքան խիտ և փոխկապակցված ցանց»։
ԵՄ-ն արդեն նոր առևտրային կապեր է հաստատել Արգենտինայի, Բրազիլիայի, Պարագվայի և Ուրուգվայի հետ՝ Մերկոսուրի առևտրային համաձայնագրի միջոցով, որը ժամանակավորապես ուժի մեջ է մտել մայիսի 1-ին և ազատականացնում է ԵՄ-ի և այդ երկրների միջև առևտրային հոսքերը։
Այնուամենայնիվ, դրա ստորագրումը բախվել է ԵՄ ֆերմերների ուժեղ դիմադրությանը, ովքեր վախենում են լատինաամերիկյան ներմուծումից առաջացող անարդար մրցակցությունից, և վավերացումը կասեցվել է, երբ Եվրախորհրդարանի պատգամավորները վիճարկել են համաձայնագիրը ԵՄ դատարանում։
Բրյուսելը պնդում է, որ Մեքսիկայի համաձայնագիրը պետք է խուսափի Մերկոսուրի առջև ծառացած բացասական արձագանքից, քանի որ զգայուն գյուղատնտեսական ներմուծումը շարունակում է սահմանափակվել սակագնային քվոտաներով։
Բաց մի թողեք
Հայացք ԵՄ-ից․ Հայաստանի կարևորագույն ընտրությունները. Ի՞նչն է վտանգված
Բալթիկ ծովից մինչև Բալկաններ. Պուտինը փորձարկում է եվրոպացի առաջնորդներին
Հայացք ԵՄ-ից․ Փաշինյանի շրջադարձը. «Ղարաբաղը Հայաստան չէ»